afrika xalqlari

PPT 36 pages 1.8 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPT

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

termiz davlat universteti tarix fakulteti 102-guruh talabasi xaydarov jasurbekning “etnologiya fanidan” mustaqil ishi mavzu: afrika xalqlari reja: afrikaning tarixiy-etnologik tavsifi. shimoliy afrika xalqlari. g’arbiy va markaziy afrika xalqlari. sharqiy afrika xalqlari. janubiy afrika xalqlari. afrika mintaqalari: shimoliy afrika gʻarbiy afrika markaziy afrika sharqiy afrika janubiy afrika afrikaning jismoniy xaritasi afrikaning siyosiy xaritasi shimoliy afrika jazoir misr liviya marokash sudan tunisiya g`arbiy sahara (morokash) gʻarbiy afrika benin burkina faso cape verde fil suyagi gambia gana guinea guinea-bissau liberia mali mauritania niger nigeria senegal sierra leone togo kattaligi jihatidan osiyodan keyin 2-oʻrinda. maydoni 29,6 mln. km², orollari bilan 30,3 mln. km². aholisi 720 mln. kishi (1995). deyarli oʻrta qismidan ekvator chizigʻi oʻtgan. shim.dan jan.ga tomon qariyb 8 ming km ga choʻzilgan. shim. qismining eni 7500 km (almadi burnidan xafun burnigacha). jan. qismining eni 3100 km. shim.da oʻrta dengiz, gʻarbda atlantika okeani, sharqda hind okeani va qizil dengiz bilan oʻralgan. 120 km li …

2 / 36

l boyliklari kembriydan oldin va kembriy davrida hosil boʻlgan. marganets rudalari, boksit, oltin, qalay, niobiy va asbest konlari kembriydan oldingi jinslar tarkibida uchraydi. jar, svazilend va zimbabveda xrizotil-asbest konlari, jarda surma va korund konlari, dunyodagi uran aralash eng boy oltin konlari, zimbabveda xromit va oltin konlari, gvineyada boksit konlari, ganada marganets rudasi, boksit va oltin konlari, kongoda kumush, nigeriyada kumush va kolumbit, madagaskar o.da grafit bor. markaziy afrikaning mis mintaqasi kembriy davrida hosil boʻlgan jinslar orasida zambiyada koʻp uchraydi. bu yerda mis bilan birgalikda kobalt, uran, rux, namibiyada vanadiy, berilliy va litiy konlari, marokashda kobalt va polimetall konlari bor. jan. afrikadagi kumush, xromit, marganets, temir rudalari, titanmagnetit va flyuorit konlari quyi paleozoyda hosil boʻlgan. tuproq va oʻsimliklari afrikada tuproq-oʻsimlik qoplami zona-zona boʻlib joylashgan. gvineya qoʻltigʻining shim. sohili va kongo botigʻi sernam boʻlganidan podzollashgan laterit tup-rokdarda doim yashil sernam ekvatorial oʻrmonlar oʻsadi. bu oʻrmonlar kalin, yarusli boʻlib, daraxt turlari nihoyatda koʻp, …

3 / 36

oʻsadi. afrikaning shim. subtropik yerlarida hamda jan. chekkalarida doim yashil butazorlar tipik oʻsimliklardir; togʻ yon bagʻirlari oʻrmonlar bilan qoplangan. afrikada 40000 dan ortiq gulli oʻsimlik turlari bor. suvlari afrikada daryolarning geografik taqsimlanishi ham, sersuvligi ham turlicha. atlantika okeaniga kongo (afrikadagi eng sersuv va uzunligi jihatidan ikkinchi oʻrindagi daryo — 4370 km), niger, oranj daryolari quyiladi. hind okeaniga quyiladigan daryolardan eng kattasi zambezi (2660 km). oʻrta dengizga asosan nil (afrikadagi eng uzun daryo — 6671 km) quyiladi. afrika maydonining 1/3 qismidan koʻprogʻi ichki suv havzalaridir. bu yerlarda sernam mavsumlardagina suv oqadi (sahroi kabir, kalaxari, sharqiy afri-kaning bir qismi). katta daryolar turli xil iqlimli oʻlkalardan oqib oʻtadi va rejimi juda murakkab. dare oʻzanlarida ostonalar va sharsharalar koʻp (nil ostonalari, zambezidagi viktoriyasharsharasi, kongodagi stenli va livingston sharsharalari). afrikadagi eng yirik koʻllar tektonik yoʻl bilan hosil boʻlgan: sharqiy afrikadagi albert, eduard, kivu, tanganika (chuq. 1435 m — chuqurligi jihatidan dunyoda baykal koʻlidan keyin 2-oʻrinda), …

4 / 36

afrikadagi tripoli shahri (liviya) yaqinida yer yuzida eng yuqori temperatura (58°) qayd kilingan. kongo botigʻi va gvineya qoʻltigʻining shim. sohilida juda koʻp (yiliga 1500–2000 mm) yogʻin tushadi. afrikada eng seryogʻin joy debunja (kamerun togʻi etagi)da, yiliga 9655 mm yogʻin tushadi. yogʻin miqdori, sudan-da jan.dan shimolga tomon kamayib boradi. qolgan rayonlarda ekvatorga hamda hind okeaniga yaqinlashgan sari ortadi (200 mm dan 1500 mm gacha); sahroi kabirda, kalaxarining jan.-gʻarbida va namib choʻlida, iqlimni sovitib yuboradigan bengela oqimi taʼsiri natijasida ahyon-ahyondagina bir oz yomgʻir (100–200 mm) yogʻadi. afrikaning shim. va jan. chekkalarida yomgʻir qishda (yiliga 600–700 mm) yogʻadi. tabiat rayonlari[tahrir] afrika tabiiy sharoitiga koʻra quyidagi rayonlarga boʻlinadi: shim. afrika — ichki plato atrofini oʻrab olgan atlas togʻlari oblasti; sahroi kabir — dunyoda eng katta tropik choʻl; sudan — savannalar va siyrak oʻrmonlar oblasti; afrikaning qolgan hududi geologik tuzilishi va re-lyefiga, iqlimi hamda tuproq-oʻsimlik qoplami xususiyatlariga koʻra markaziy afrika (kongo botigʻi va uning atrofidagi …

5 / 36

aklar juda koʻp. savanna, chala choʻl va choʻllarda oʻtxoʻr hayvonlar: jayranlar (40 ga yaqin turi bor), zebra, jirafa, karkidon, begemot, buyvol, fillar; yirtqichlardan arslon, qoplon, gepard, silovsin va sirtlonlar: hasharotlardan termitlar va setse pashshasi koʻp. noyob hayvonlar qoʻriklanadi. oʻrganilish tarixi shim. afrika qirgʻoqpari miloddan avvalgi 2-asrdan boshlab misrliklarga maʼlum edi. milodgacha boʻlgan 6-asrda materik qirgʻoqlari boʻylab finikiyaliklar suzib chiqqanlar. milod boshlarida indoneziyaliklar madagaskar o.ni kashf etib, uning sharqiy qirgʻoklarini egalladilar. arablar oʻrta asrda shim. afrikani egallab boʻlgach, uning sharqiy qismiga borganlar. afrikaning gʻarbiy qirgʻoqlari portugallarning hindistonga boruvchi dengiz yoʻllarini qidirish vaqtlaridan maʼlum boʻlgan. 1443—44 ylarda n. trishtan mavritaniya qirgʻoklarini kashf etdi. shu davrdan boshlab qul sotish ishlari boshlandi. 15-asrdagi b. diash, vasko da gamalarning afrikaga sayohatlari maʼlum. 16-asrda materik qiyofasi maʼ-lum boʻlgan edi. materik ichki qismlarini 16—18-asrlarda portugallar, ingliz va fransuzlar oʻrgana boshladilar. 19-asrdan boshlab materik ichki rayonlari yanada mukammal oʻrganila boshladi (d. livingston, g. bart, j. spik, g. m. …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "afrika xalqlari"

termiz davlat universteti tarix fakulteti 102-guruh talabasi xaydarov jasurbekning “etnologiya fanidan” mustaqil ishi mavzu: afrika xalqlari reja: afrikaning tarixiy-etnologik tavsifi. shimoliy afrika xalqlari. g’arbiy va markaziy afrika xalqlari. sharqiy afrika xalqlari. janubiy afrika xalqlari. afrika mintaqalari: shimoliy afrika gʻarbiy afrika markaziy afrika sharqiy afrika janubiy afrika afrikaning jismoniy xaritasi afrikaning siyosiy xaritasi shimoliy afrika jazoir misr liviya marokash sudan tunisiya g`arbiy sahara (morokash) gʻarbiy afrika benin burkina faso cape verde fil suyagi gambia gana guinea guinea-bissau liberia mali mauritania niger nigeria senegal sierra leone togo kattaligi jihatidan osiyodan keyin 2-oʻrinda. maydoni 29,6 mln. km², orollari bilan 30,3 mln. km². aholisi 720...

This file contains 36 pages in PPT format (1.8 MB). To download "afrika xalqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: afrika xalqlari PPT 36 pages Free download Telegram