tanlanma kuzatish

DOC 117,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1476214412_65416.doc d a a t = * m p t e dz z t t ( ) = - - ò 1 2 2 2 p n х 2 s m = ) 1 ( 2 - - = n n n n х s m ) 1 ( 2 - - = n n n n х s m n х 2 s m = ) 1 ( 2 - - = n n n n х s m ) 1 ( 2 - - = n n n n х s m s х 2 s m = ) ( 1 - 1 - - 1 = 2 s s s x х s m ) ( 1 - 1 - - 1 = 2 s s s x х s m 2 i x s . ~ х x x d £ - х х х х …

doimo boshlang’ich to’plam haqida biror narsa anglatadi. o’rganiladigan to’plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo’llar bilan tanlanib, ular ustida o’tkazilgan kuzatish ma’lumotlari asosida boshlang’ich to’plam haqida qoniqarli axborot olish imkonini beradigan usul tanlanma tekshirish deb ataladi. tanlanma tekshirish umuman quyidagi maqsadlarni ko’zlaydi: tanlanma kuzatish - bu o’rganiladigan to’plamdan yetarli miqdorda birliklar maxsus yo’llar bilan tanlanib, ularni kuzatish ma’lumotlari asosida boshlang’ich to’plam haqida qoniqarli axborot olish imkonini beruvchi statistik tekshirish usulidir. vaqt va mablag’ni tejash. agar tanlanma kuzatishda bosh to’plamning, masalan, faqat 2 foiz birliklari qatnashsa, u holda kuzatish ishlarining hajmi 50 marta (100:2) kamayadi, sarflanadigan vaqt va mablag’ ham deyarli shuncha marta tejaladi; tekshirish jarayonida sifati buziladigan yoki foydalanish uchun butunlay yaroqsiz shaklga keladigan predmetlar (to’plam birliklari) sonini qisqartirish. kuzatish ob’ektini kengroq va to’laroq o’rganish. bu holda bevosita tekshiriladigan to’plam hajmi qisqarishi hisobiga kuzatish dasturini ob’ektlarning yangi muhim belgilari bilan boyitish va har bir birlik haqida to’la va batafsilroq ma’lumotlar to’plash …

qiziqtiradi. bunday hollarda boshlang’ich to’plamni ta’riflovchi barqaror ko’rsatkichlarni miqdoriy baholash bilan chegaralanamiz. ko’pincha tanlanma tekshirish mana shunday yechimlarni olish bilan yakunlanadi. shu munosabat bilan tanlanma tekshirish nazariyasining katta bo’limi tanlanma asosida bosh to’plamni ta’riflovchi barqaror ko’rsatkichlarni baholashga bag’ishlanadi. tanlanma bo’yicha bosh to’plam ko’rsatkichlarini baholash usullari ko’p, ular bir-biridan yaxshi jihatlarga ega. bunday masalalarni tadqiq qilish bilan baholash nazariyasi shug’ullanadi. u baholashlar oldiga qo’yiladigan talab va shartlarni belgilaydi, qanday sharoitlarda u yoki bu usulga ustuvorlik berish masalalarini yechadi, baholash natijalarini qiyosiy tahlil qiladi. demak, tanlanma tekshirish ma’lumotlari asosida boshlang’ich to’plam xaqidagi fikr yuritish qat’iy aniqlikka ega emas, balki ehtimollarga tayanadi. tanlanma tekshirish nazariyasining boshqa vazifasi bosh to’plam ko’rsatkichlarini baholash natijalarini ishonchlilik darajasini iloji boricha ob’ektiv holda aniqlashdan iborat. tanlanmalar kichik hajmda bo’lganda, ularni tekshirish natijalariga asoslanib boshlang’ich to’plamda belgining chin qiymati yotadigan tor chegaralarni aniqlash juda qiyin. bu holda tekshirish vazifasi boshlang’ich to’plamdagi korrelyatsiya me’yorini belgilash emas, balki meyori qanday bo’lishidan …

to’plam yoki qisqacha tanlanma - bosh to’plamdan kuzatish uchun tanlab olingan birliklar yig’indisi. tanlanma kuzatish ma’lumotlari bilan bosh to’plamni xarakterlash ularning umumiylashtiruvchi ko’rsatkichlari orqali amalga oshiriladi. buning uchun tanlanma bosh to’plamning barcha muhim xususiyatlarini o’zida mujassamlashtirgan bo’lishi kerak. agar tanlanmada bosh to’plamning muhim xususiyatlari namoyon bo’lsa, u reprezentativ deyiladi. tanlanma qanchalik reprezentativ bo’lishidan qat’i nazar bosh va tanlanma ko’rsatkichlar o’rtasida doimo tafovutlar bo’ladi.chunki bosh to’plamda tanlanmaga kiritilmagan boshqa birliklar ham bor. ana shu tafovutlar tanlanmaning reprezentativlik xatolari deyiladi. reprezentativlik xatolari ikki turga bo’linadi: tasodifiy xatolar; sistematik (muntazam) xatolar. kuzatish jarayonida ko’rsatkichlarning miqdorlarini o’zgartirish ko’zlanmasdan, shuningdek, kuzatish usullari va asboblarining kamchiliklari bilan bog’liq bo’lmagan holda yo’l qo’yilgan xatolar tasodifiydir. katta sonlar qonuniga binoan tanlanmaning miqdori oshgan sari tasodifiy xatolar kamayib boradi. reprezentativlik xatosi-tanlanma umumlashtiruvchi ko’rsatkichlari bilan bosh to’plamning huddi shunday parametrlari orasidagi farq (tafovut). muntazam xatolar o’z navbatida ko’zlanmagan va ko’zlangan bo’lishi mumkin. o’lchash asboblarining noaniqligidan, tanlash va kuzatish usullarining kamchiliklaridan …

lohida, seriyalab tanlashda esa ular seriyasi (guruhi) bilan olinadi. bundan tashqari, tanlash usullari bosh to’plamdan birliklarini (seriyalarini) tanlab olish printsiplariga qarab tasodifiy, mexanik va kombinatsion tanlashlarga bo’linadi. asl ma’noda tasodi-fiy tanlash deb, bosh to’plamning birliklari uchun bab-barobar tanla-nish ehtimolini ta’-minlovchi usulga ayti-ladi. bosh to’plamdan birliklar tasodifiy ravishda olinib tanlanma tuzilsa, u tasodifiy tanlash deyiladi. tasodifiy tanlash takrorlanuvchi yoki takrorlanmaydigan sxemalarda o’tkazilishi mumkin. agar tanlab olingan birlik (yoki seriya) tanlanmaga kiritilganidan (ya’ni zaruriy ma’lumotlar yozib olinganidan) keyin yana bosh to’plamga qaytarilsa va bundan keyingi tanlash jarayonlarida teng huquqda qatnashsa, tanlash tartibi takrorlanuvchi deb ataladi, aksincha, qaytarilmasa, takrorlanmaydigan sxema deb yuritiladi. mexanik tanlash deb bosh to’plam bir-liklarini ma’lum tartibda yozib chiqib, so’ngra belgilangan oraliqlarda bitta-dan birliklarni tanlab olishga ayti-ladi. bosh to’plamdan birliklar (yoki seriyalar) ma’lum oraliqlarda tanlab olinsa va tanlanmaga kiritilsa bunday usul mexanik tanlash deb ataladi. oraliq kengligi (i) bosh to’plam hajmini (n) tanlanma hajmiga (n) bo’lish yo’li bilan aniqlanadi, ya’ni …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tanlanma kuzatish"

1476214412_65416.doc d a a t = * m p t e dz z t t ( ) = - - ò 1 2 2 2 p n х 2 s m = ) 1 ( 2 - - = n n n n х s m ) 1 ( 2 - - = n n n n х s m n х 2 s m = ) 1 ( 2 - - = n n n n х s m ) 1 ( 2 - - = n n n n х s m s х 2 s m = ) ( 1 - 1 - - 1 = 2 s s s x х s m ) ( 1 …

Формат DOC, 117,5 КБ. Чтобы скачать "tanlanma kuzatish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tanlanma kuzatish DOC Бесплатная загрузка Telegram