aminokislotalar guruhiga kirgan dori vositalari

PPTX 23 pages 263.3 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 263.3 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

20.mavzu. aminokislotalar guruhiga kirgan dori vositalari. 20.mavzu. aminokislotalar guruhiga kirgan dori vositalari. rejasi. 1. glyutamin kislota. 2. aminalon. 3. aminokapron kislota. 4. metionin. 5. glitsin. 4. olinishi, chinligi va miqdorini aniqlash usullari. aminokislotalarning tibbiyotda ishlatiladigan preparatlari. molekula tuzilishida bir vaqtning o'zida qarama-qarshi xossaga ega bo'lgan asos xossali amin va kislota xossali karboksil guruhlarini saqlagan organik birikmalar aminokislotalar deb ataladi. shuning uchun ham aminokislotalar amfoter xossaga ega, ular ham kislota, ham asos xossalarini namoyon qiladi. aminokislotalardagi amin guruhlarining karboksil guruhiga nisbatan tutgan urniga qarab, ular α,β,γ va xokazo aminokislotalarga bulinadi. α -aminopropion kislota β –aminopropion kislota γ –aminomoy kislota o'simlik va hayvon oksillarining tarkibiga kiruvchi barcha aminokislotalar α-aminokislotalardan iborat bo'lib, ular l-izomerlarida bo'ladi. monoaminokarbon kislotalar suvli eritmalarida ulardagi karboksil va aminoguruhlarning o'zaro neytrallanishi natijasida ichki tuzlar hosil qiladi. bu ichki tuz molekulasi bipolyar, ya'ni ikki qarama-qarshi zaryadli ion holida bo'ladi deb tushuniladi. aminokislotalar qizdirilganda osonlikcha dekarboksillanish va boshqa reaktsiyalarga uchraydi. α-va …

2 / 23

qiladi. tabiiy aminokislotalarni asosan oksilga boy kazein, jelatin, jun, hayvon shoxi, teri, soch, pat, ipak go'sht kabi xom ashyolardan xlorid yoki sulfat kislota ishtirokida ularni qizdirish yordamida gidroliz qilib olinadi. gidrolizat suyuqlik tarkibidan 20 dan ortik umumiy formulaga ega α-aminokislotalar olingan. ulardan tsistein tsistin va metionin kabi aminokislotalarning molekula tuzilishida karboksil va aminoguruhlardan tashqari, sulfid holdagi oltingugurt bo'ladi. hozirgi vaqtda tibbiyot extiyojlari uchun ishlatiladigan aminokislotalarning aksariyati sintez yo'li bilan olinadi. meditsinada turli kasalliklarni davolashda aminokislotalardan γ-aminomoy kislota (aminolon), glutamin kislota, aminokapron kislota, metionin va glitsin ishlatiladi. ularni qo'yidagi usullar bo'yicha sintez qilinadi. γ-aminomoy kislotani olish pirrolidon 2-ning eritmasidan bariy gidroksid ishtirokida gidroliz qilib olinadi. aminalon aminalonum γ -aminomoy kislota c4h9n2 m. m. 103,12 aminalon biroz achchik mazali va o'ziga xos hidli, ok kristall poroshok bo'lib, suvda engil eriydi, spirtda juda kam eriydi, xloroform va atsetonda esa erimaydi. 200-250°s haroratda parchalanib ketadi. aminokapron kislota acidum aminocapronicum ε-aminokapron kislota c6h13n02 m. m. …

3 / 23

i, organik erituvchilarda deyarli erimaydi, u suyultirilgan mineral kislota va ishqorlarda, ammiak eritmasida eriydi. glitsin glicinum aminosirka kislota h2n--ch2--cooh c2h5n02 m. m. 147,14 grekcha glikos-shirin so'zidan olingan.glitsin shirin mazali, rangsiz kristall, suvda yaxshi eriydi eriydi, spirtda, efirda va atsetonda erimaydi., preparat 232-236°s haroratda suyuqlanadi. 1820 yilda jelatindan gidroliz qilingan. tarkibida asimmetrik uglerod atomi saqlamaganligi uchun optik faol emas. aminokislotalarning barchasiga xos va umumiy reaktsiya sifati ningidrin bilan ko'k-binafsha rangli birikma hosil qiladi. ningidrin reaktsiyasini amalga oshirish uchun aminokislotalarning suvdagi eritmasiga ningidrin (i) eritmdsi qo'shib isitiladi. bunda reaktsiya natijasida avval diketoksigidrinden (ii), ammiak va aldegid (ikki asosli aminokislotalar, aldegidokislotalar) hosil bo'ladi. keyinchalik hosil bo'lgan diketoksigidrinden, ammiak va ningidrinning reaktsiyaga kirishmay qolgan qismi tezlik bilan o'zaro reaktsiyaga kirishib, ko'k-binafsha rangli diketogidrindenketogidrinaminning ammoniyli tuzini (iii) hosil qiladi. reaktsiyani glutamin kislota misolida qo'yidagi kimyoviy tenglama bo'yicha ifodalash mumkin: reaktsiya bo'yicha aminalonning chinligini yupqa qatlam xromatografiya usulida aniqlash tavsiya qilinadi. buning uchun avval aminalonni «silufol» …

4 / 23

to'k-ko'k rangli metioninning ammiak eritmasida eritib olingan ammoniyli tuzi esa binafsha rangli cho'kma hosil qiladi. aminokislotalarning mis bilan hosil qiladigan kompleks tuzini qo'yidagi umumiy reaktsiya bilan ifodalash mumkin. molekulasida sulfgidrin (-sh) guruh saqlamagan aminokislota va kaliy rodanid poroshogi solingan probirkani qizdirilganda vodorod sulfid ajralib chikadi. uni probirka ustiga kurg'oshin atsetat eritmasi bilan ho'llangan filtr qog'ozi tutilganda qora dog' holida qo'rg'oshin sulfid hosil bo'lishidan bilinadi. reaktsiyani aminalon misolida taxminan qo'yidagi kimyoviy tenglamalar bo'yicha ifodalash mumkin. yuqorida keltirilgan umumiy reaktsiyalardan tashqari aminokislotalarning chinligini aniqlashda yana boshqa reaktsiyalardan ham foydalaniladi. ε-aminokapron kislotasining chinligini, uni benzosulfoxlorid bilan o'zaro biriktirib, 120-123°s haroratda suyuqlanib ketuvchi ok cho'kma holida cho'ktirib aniqlanadi. preparatlarning eritmasiga natriy gidroksid va benzosulfoxlorid qo'shib, suv hammomida isitiladi. keyin unga suyultirilgan xlorid kislotasi qo'shilganda, ok cho'kma holida n-benzolsulfon-ε-aminokapron kislota cho'kadi. ε-aminokaproi kislotaga xos reaktsiyalardan yana, unga xloramin va fenol ta'sir ettirib isitilganda, ko'k rangli birikma hosil qiladi. bu reaktsiyani aminalon, glutamin kislota, metionin va …

5 / 23

hib, quruq qotishma hosil bo'lgunga qadar qizdiriladi. bunda probirka ustiga natriy nitroprussid eritmasi bilan ho'llangan filtr qog'ozi tutilsa, u reaktsiya natijasida ajralib chiqqan vodorod sulfid va merkaptan hosilalari ta'siridan qizil-binafsha rangga bo'yaladi. keyinchalik probirkadagi aralashmaga sulfat kislota qo'shganda vodorod sulfid va merkaptanning yoqimsiz hidi seziladi. aminokislotalarning miqdorini aniqlash uchun bir qancha usullar tavsiya qilingan. metionin miqdorini aniqlash. neytrallash usuli. ma'lum miqdordagi preparatni maxsus kolbada kontsentrlangan sulfat kislota, mis (ii)-sulfat va kaliy sulfat ishtirokida qizdirib parchalanadi. keyin kolbadagi reaktsiya natijasida hosil bo'lgan ammoniy sulfat natriy ishqorining 30 % li eritmasi bilan parchalanadi va ajralib chiqqan ammiakni sovutgich orqali suv bug'lari bilan bor kislota eritmasi solingan idishga haydab olinadi. ammiak to'la haydalib bo'lgach, kolbadagi suyuqlik xlorid kislotaning 0,1 mol/l eritmasi bilan titrlanadi. amiialon va ε-aminokapron kislotalarini suvsiz muhitda kislota-asos usuli bo'yicha aniqlash asosiy usul hisoblanadi. bu usul bo'yicha aminalon va aminokapron kislotalarining suvsiz atsetat kislotada eritilgan aniq miqdorini kristallik binafsha indikatori ishtirokida …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aminokislotalar guruhiga kirgan dori vositalari"

20.mavzu. aminokislotalar guruhiga kirgan dori vositalari. 20.mavzu. aminokislotalar guruhiga kirgan dori vositalari. rejasi. 1. glyutamin kislota. 2. aminalon. 3. aminokapron kislota. 4. metionin. 5. glitsin. 4. olinishi, chinligi va miqdorini aniqlash usullari. aminokislotalarning tibbiyotda ishlatiladigan preparatlari. molekula tuzilishida bir vaqtning o'zida qarama-qarshi xossaga ega bo'lgan asos xossali amin va kislota xossali karboksil guruhlarini saqlagan organik birikmalar aminokislotalar deb ataladi. shuning uchun ham aminokislotalar amfoter xossaga ega, ular ham kislota, ham asos xossalarini namoyon qiladi. aminokislotalardagi amin guruhlarining karboksil guruhiga nisbatan tutgan urniga qarab, ular α,β,γ va xokazo aminokislotalarga bulinadi. α -aminopropion kislota β –aminopropio...

This file contains 23 pages in PPTX format (263.3 KB). To download "aminokislotalar guruhiga kirgan dori vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: aminokislotalar guruhiga kirgan… PPTX 23 pages Free download Telegram