ma'lumotlar bazalari bilan ishlash texnologiyalari

PPTX 13 pages 71.3 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.3 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

prezentatsiya powerpoint 11-mavzu. ma’lumotlar bazalari bilan ishlash texnologiyalari reja: 1. ma’lumotlar bazalari va banklari haqida tushunchalar 2. ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlarining asosiy turlari 3. ma’lumotlar bazalari va ularni yaratish modellari 1. ma’lumotlar bazasi va ma’lumotlar banki haqida tushuncha hozirgi kunda inson faoliyatida ma’lumotlar bazasi (mb) kerakli axborotlarni saqlash va undan oqilona foydalanishda juda muhim o’rin tutmoqda. chunki, jamiyat taraqqiyotining qaysi jabhasiga nazar solmaylik o‘zimizga kerakli ma’lumotlarni olish uchun, albatta, mbga murojaat qilishga majbur bo‘lamiz. demak, mbni tashkil qilish axborot almashuv texnologiyasining eng dolzarb hal qilinadigan muammolaridan biriga aylanib borayotgani davr taqozasidir. raqamli va axborot kommunikatsion texnologiyalarning rivojlanishi va axborot oqimlarining tobora ortib borishi, ma’lumotlarning tez o‘zgarishi kabi holatlar insoniyatni bu ma’lumotlarni o‘z vaqtida qayta ishlash choralarining yangi usullarini qidirib topishga undamoqda. ma’lumotlarni saqlash, uzatish va qayta ishlash uchun mbni yaratish, so‘ngra undan keng foydalanish bugungi kunda dolzarb bo‘lib qolmokda. moliya, ishlab chiqarish, savdo-sotiq va boshqa korxonalar ishlarini ma’lumotlar bazasisiz tasavvur …

2 / 13

hun o‘rganilayotgan real muhitning ma’lum bir qismi tushiniladi. masalan, korxona, zavod, ilmiy tekshirish instituti, oliy o‘quv yurti va boshqalar. ma'lumotlar bazasi –bu o’zaro bog’langan va tartiblangan ma'lumotlar majmuasi bo’lib u ko’rilayotgan ob'yektlarni xususiyatini, holatini va ob'yektlar ortasidagi munosabatni ma'lum sohada tavsiflaydi. ma’lumotlar bazasini (mb) yaratishda ikkita muhim shartni hisobga olish zarur: ma'lumotlar turi, ko’rinishi, ularni qo’llaydigan dasturlarga bog’lik bo’lmasligi lozim, ya'ni mbga yangi ma'lumotlarni kiritganda yoki ma'lumotlar turini o’zgartirganda, dasturlarni o’zgartirish talab etilmasligi lozim. mb dagi kerakli ma'lumotni bilish yoki izlash uchun biror dastur tuzishga xojat qolmasin. ma'lumotlar banki – bu o’zaro bog’langan ma’lumotlar bazasi bo’lib, bo’lib, dasturiy va texnik ta’minot yordamida ma’lumotlarni saqlash, to'plash, yangilash, qidirish va uzatish imkonini beradigan avtomatlashtgirilgan tizimdir. ma'lumotlar bankining asosiy elementlari - bu ma'lumotlar bazasi va ma'lumotlar bazasi boshqaruv tizimi deb nomlangan dasturiy mahsulot hisoblanadi. ma'lumotlar bazasini tashkil qilishdagi quyidagi asosiy talablarga javob berishi lozim: oddiyligi: foydalanuvchilar o`z ixtiyorida qanday ma'lumotlar borligini juda oson …

3 / 13

uritiladi. aniqrok qilib aytganda, ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi (mbbt) – bu ko’plab foydalanuvchilar tomonidan mbni yaratish, unga qo’shimcha ma'lumotlarni kiritish va mbni birgalikda ishlatish uchun zarur bo’lgan dasturlar majmuidir. mbbtning tarkibidagi asosiy komponenti – bu ma'lumotlar bo’lsa, boshqa komponenti –foydalanuvchilar, hardware –texnik va software –dasturiy ta'minoti hisoblanadi. hardware tashqi qo’shimchasi xotiradan (disk, magnit lentasi) iborat bo’lsa, dastur qismi esa mb bilan foydalanuvchi urtasidagi mulokotni tashkil qilishni amalga oshiradi. mbning tuzilishi o’rganilayotgan ob'yektning ma'lumotlari ko’rinishi, ma'nosi, tuzilishi va xajmiga bog’lik bo’ladi. ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari (mbbt) quyidagicha tavsiflanadi: ispolnimost –bajarilishlik, foydalanuvchi so’roviga hozirchavobgarlik bilan mulokotga kirishish minimalnaya povtorimost –minimal takrorlanishlik mbdagi ma'lumot iloji boricha kam takrorlanishi lozim, aks holda ma'lumotlarni izlash susayadi. selostnost -yaxlitlik , axborotni mbda saqlash iloji boricha ma'lumotlar orasidagi bog’liklikni asragan holda bo’lgani, ayni muddao. bezoopasnost–xavfsizlik mb ruxsat berilmagan kirishdan ishonchli ximoya kilingan bo’lishi lozim. faqat foydalanuvchi va tegishli tashkilotgina ma'lumotlarga kira olish va foydalanish huquqiga egalik qilishi …

4 / 13

di: daraxtsimon (iyerarxik) yoki pog’onali modellar. tarmoqli (turli) modellar. relyatsion modellar. o’bektga yo’naltirilgan relyatsion mbbt alohida olingan modullardan tashkil topgan: mb boshqarish bloki disklardagi ma'lumotlar bilan foydalanuvchi dasturi va tizimning surovi (guery) orasidagi interfeysni aniqlaydi. fayl mendjeri –ma'lumotlar tuzilmasi bilan disklar urtasidagi boglanishni boshqaradi. guery –protsessor ingliz tilida yozilgan guery gaplarini mbni boshkarish bloki tushunadigan tilga o’tkazadi. prekompilyator dml (data manipulation language) ma'lumotlar bilan manipulyatsiya kiladigan til bo’lib, u quyidagi operatsiyalarga javob beradi: mbda ma'lumotlarni ajratib olish, mbga ma'lumotlarni kiritish, mbdan ma'lumotlarni olib tashlash, mbni modifikatsiya (uzgartirishlar) qilish. kompiliyator ddl (data definition language) –mb tilini, uning tuzilmasini va tashki xotiralardagi axborot turini aniklaydi. mbni tuzilmasi kupincha jadval shaklida buladi. mbbt ning vazifalarini uch guruhga ajratish mumkin: fayllarni boshqarish; ya’ni faylni ochish, nusxa olish, nomini o‘zgartirish tuzilishini o‘zgartirish, qayta hosil qilish, tiklash, hisobot olish, bekitish va boshqalar; yozuvlarni boshqarish, ya’ni yozuvlarni o‘qish, kiritish, tartiblashtirish, o‘chirish va boshqalar; yozuv maydonlarini boshqarish. mbbt …

5 / 13

t bo‘ladi: boshlang‘ich dasturni nazorat qilish va uni obj turga aylantirish; matn muharriri yordamida dasturni exe faylga aylantirish. exe faylning bajarilishi uchun mbbt ning mavjud bo‘lishi shart emas, interpretator tartibida ishlaydigan mbbt ga dbase iii plus, foxbase va karat kiradi, kompilyator tartibida clipper, panel tartibida esa clario ishlaydi. e’tiboringiz uchun rahmat!!! image1.png image2.png mysers (= “es cracle sybase: s6t server: /docprops/thumbnail.jpeg mae. malema baal ies ln esol rae 2. ma'am eas nob ming ny ar

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlar bazalari bilan ishlash texnologiyalari"

prezentatsiya powerpoint 11-mavzu. ma’lumotlar bazalari bilan ishlash texnologiyalari reja: 1. ma’lumotlar bazalari va banklari haqida tushunchalar 2. ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlarining asosiy turlari 3. ma’lumotlar bazalari va ularni yaratish modellari 1. ma’lumotlar bazasi va ma’lumotlar banki haqida tushuncha hozirgi kunda inson faoliyatida ma’lumotlar bazasi (mb) kerakli axborotlarni saqlash va undan oqilona foydalanishda juda muhim o’rin tutmoqda. chunki, jamiyat taraqqiyotining qaysi jabhasiga nazar solmaylik o‘zimizga kerakli ma’lumotlarni olish uchun, albatta, mbga murojaat qilishga majbur bo‘lamiz. demak, mbni tashkil qilish axborot almashuv texnologiyasining eng dolzarb hal qilinadigan muammolaridan biriga aylanib borayotgani davr taqozasidir. raqamli va axborot kommun...

This file contains 13 pages in PPTX format (71.3 KB). To download "ma'lumotlar bazalari bilan ishlash texnologiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlar bazalari bilan ishl… PPTX 13 pages Free download Telegram