estetikafaniningob'ektivafalsafiymohiyati

PPTX 40 pages 1.1 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

tema № 18. predmet i zadachi estetiki 10-mavzu: estetika fanining ob'ekti va falsafiy mohiyati toshkent tibbiyot akademiyasi ijtimoiy fanlar kafedrasi lektor: f.f.n., dotsent f.s.atamuratova reja: 1. “estetika” fanining obekti va falsafiy mohiyati. 2. “estetika” haqidagi qarashlar tarixi 3. estetika kategoriyalarining tasnifi. «estetika» atamasini birinchi bo'lib buyuk olmon faylasufi aleksandr baumgarten (1714—1762) ilmiy muomalaga kiritgan. aisthetikos–«oyestetikos» so'zi «estetika» (olmoncha «estetik»- «eshtetik»)- «his qilish», «sezish», «his etiladigan» ma'nolarni bildiradi. leybnits inson ma'naviy olamini uch sohaga bo'lib, ularning har birini alohida falsafiy jihatdan o'rganish lozimligini ta'kidlaydi. aql ixtiyor hissiyot baumgarten estetikani hissiy idrok etish nazariyasi sifatida ilgari surdi. lekin, ko'p o'tmay, u goh «go'zallik falsafasi», goh «san'at falsafasi» sifatida talqin etila boshlandi. hegel ««estetika» degan nom muvaffaqiyatsiz chiqqani va yuzaki ekani sababli boshqa atama qo'llashga urinishlar bo'ldi. so'zning o'z-o'zicha bizni qiziqtirmasligini nazarda tutib, biz «estetika» nomini saqlab qolishga tayyormiz, buning ustiga, u odatiy nutqqa singishib ketgan. shunga qaramay, bizning fanimiz mazmuniga javob beradigan …

2 / 40

tikaning asosiy mezoniy tushunchalaridan biri sifatida tadqiq va talqin etiladi. zero go'zallikning ishtirokisiz yuqoridagi xususiyatlarning birortasi nafosatdorlik tabiatiga ega bo'lolmaydi. san'at estetikaning ob'ekti sifatida o'ziga xos olam. u insonni o'rgatadi, da'vat etadi, go'zallashtiradi. bu vazifalarni bajarishda estetika san'atning ko'makchisi, etakchisi hisoblanadi. «estetika» 1. san'atning paydo bo'lishidan tortib, uning turlari, janrlarini o'rganadi. 2. san'at uchun umumiy qonun - qoidalarni ishlab chiqadi va tadbiq etadi. 3. san'at asarini idrok etayotgan kishi ruhidagi o'zgarishlarni nafosat nuqtai nazaridan tadqiq qiladi. «estetika» falsafiy fan sifatida, barcha san'atshunoslik fanlari erishgan yutuqlardan umumiy xulosalar chiqarib, shu xulosalar asosida insonni go'zallik orqali haqiqatga etishtirishga xizmat qiladi. «estetika» uchun «qadrdon» fan etikadir axloqiylik - ichki go'zallik nafosat - tashqi go'zallik arastu “ezgulik faqat harakatda, go'zallik esa, harakatsiz ham namoyon bo'ladi”. axloqiylik faqat insonning xatti-harakati, qilmishi orqali yuzaga keladi; odam toki harakatsiz ekan, biz uning na yaxshiligini, na yomonligini bilamiz; muayayn xatti-harakat sodir qilinganidan keyingina biz uni yo ezgulik, yo …

3 / 40

xossasi, mohiyati, asosini tashkil qiladi. shuning uchun bo'lsa kerak, estetika, estetika, go'zallik falsafasi tarzida ham talqin etib kelinadi go'zallik aflotun ta'limotida go'zallik jonli, hissiyotli, o'zgaruvchan narsalar olamida ajralib qolgan abadiy ruh – g'oya sifatida ta'riflanadi. go'zallik musulmon madaniyatida davom ettirilib, go'zallik mohiyati yolg'iz alloh irodasiga bog'liq qilib ifodalanadi. go'zallik gegel fikricha, his-tuyg'u qobilyatiga ega bo'lgan mutlaq ruh-g'oya, ya'ni porlab turgan narsagina go'zaldir. san'at go'zallikning asl makonidir. go'zallik o'zining ifodasi bo'lgan san'at kabi rivojlanish xususiyatiga ega. go'zallik ingliz faylasufi d.yum go'zallik narsalarning sifatini bildirmaydi, balki narsalarning mushohada qilayotgan inson ruhiy darajasida amal qiladi, deb uqtiradi. bunda har bil odam ruhi o'zi belgilagan, tanigan, anglagan go'zallikni ko'radi. yum ta'limotiga ko'ra, inson o'zining his-tuyg'ulari bilan tashqi dunyo hodisalarini bahramand qiladi. go'zallik qadimgi yunon mutafakari arastu go'zallikni real voqelik in'ikosi sifatida talqin etadi. arastu go'zallikni moddiy olamning moslik, aniqlik, hamohanglik, mezon-o'lchovlik kabi miqdorli va makonli tavsiyalari bilan bog'liq mushoxada qiladi. go'zallik go'zallik go'zallik bu …

4 / 40

terdagi kulgi (quvnoq, achchiq) uyg'otadi; go'zallikka batamom zid kelsa jirkanchli, hatto dahshatli hodisaga aylanib kishida shunga yarasha nafratli hissiy munosabatni hosil qiladi. nafosatli va ahloqiy mezonlar bilan bog'lanib, nihoya darajada yaqqol va bevosita amal qidadigan nafosatli mezoniy tushunchani tashkil etadi. ulug'vorlik tabiatda, jamiyatda, inson ishlarida, uning faoliyat mahsulotlarida jamlangandir. ulug'vorlik ulug'vorlik belgisiga ega bo'lgan barcha narsalarning, hodisalarning hammasiga xos bo'lgan umumiylik-ularning me'yoriy barkamolligi, shu qadarki, undan tashqarida me'yor qonuni buzilishi mumkin. ulug'vorlik ulug'vorlik hissi o'z-o'zidan nafosatli mazmunga ega bo'lmagan quvonch, hayratlanish, ehtirom, tan berish tuyg'ularini o'z ichiga qamrab oladi. bularga ba'zida qo'rquv ham qo'shiladi, lekin u insonni kamsitmaydi. balki to'siqlarni engib o'tishga turtki beradi. ulug'vorlik pastkashlik hayotning chuqur ziddiyatlari va to'qnashuvlari. unda hayot va o'lim, erkinlik va zarurat, aql va tuyg'u, qonun va burch, shaxsiy va ijtimoiy tomonlar namoyon bo'ladi. fojealilik san'atda ulug'vorlik fojealilik bilan ko'pincha yonma-yon turadi va namoyon bo'ladi, sirasini aytganda, bu iiki estetik kategoriya o'rtasida o'ziga xos …

5 / 40

voqelikni badiiy tasvirlash turi bo'lib, unda hayotning salbiy hodisalari ustidan kulish-bunday hodisalar asosida yuksak insonning orzulariga zid ekanligini bo'rttirib ko'rsatish maqsadi yotadi. kulgili san'at turlari va xillari orasida hazil tuyg'usi (yumor) ham alohida o'ringa ega. e'tiboringiz uchun rahmat! image2.jpeg image3.jpeg image1.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.png image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.jpeg image34.jpeg image35.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.jpeg image40.jpeg image41.jpeg image42.jpeg image43.jpeg ‘emekamerod wxoue nolovou x!unnereke xiited eh oho ‘onmda edoloal ‘exwonothx osonoernedk) ender — (osnpan 81 op neapeys oy a) «, os. /docprops/thumbnail.jpeg nuwcow unperved ee ninoqg0

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "estetikafaniningob'ektivafalsafiymohiyati"

tema № 18. predmet i zadachi estetiki 10-mavzu: estetika fanining ob'ekti va falsafiy mohiyati toshkent tibbiyot akademiyasi ijtimoiy fanlar kafedrasi lektor: f.f.n., dotsent f.s.atamuratova reja: 1. “estetika” fanining obekti va falsafiy mohiyati. 2. “estetika” haqidagi qarashlar tarixi 3. estetika kategoriyalarining tasnifi. «estetika» atamasini birinchi bo'lib buyuk olmon faylasufi aleksandr baumgarten (1714—1762) ilmiy muomalaga kiritgan. aisthetikos–«oyestetikos» so'zi «estetika» (olmoncha «estetik»- «eshtetik»)- «his qilish», «sezish», «his etiladigan» ma'nolarni bildiradi. leybnits inson ma'naviy olamini uch sohaga bo'lib, ularning har birini alohida falsafiy jihatdan o'rganish lozimligini ta'kidlaydi. aql ixtiyor hissiyot baumgarten estetikani hissiy idrok etish nazariyasi sifatida...

This file contains 40 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "estetikafaniningob'ektivafalsafiymohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: estetikafaniningob'ektivafalsaf… PPTX 40 pages Free download Telegram