alyuminiyvauning qotishmalarini ishlab chiqarish

PPTX 29 pages 288.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 288.3 KB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

mavzu: alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish. oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom-ashyo. mavzu: alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish. oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom-ashyo. reja: 1. alyuminiyli rudalari va ularning kimyoviy tarkibi. sanoatda alyuminiy ishlab chiqarish usullari. oltingugurtning tabiatda uchrash va olinishi. sanoatda vadarod sulfiddan oltingugurt olish 1.alyuminiyli rudalari va ularning kimyoviy tarkibi. rangli metallar ichida qo'llanish ko'lamining kengligi va ishlab chiqarish hajmi jihatidan alyuminiy birinchi o'rinni egallaydi. alyumininy engil (ρ=2,7g/sm3), oson suyuqlanuvchi (suyuqlanish harorati 6600s), kukunsimon oq, yumshoq, yaltiroq metall, 25000sda qaynaydi. elektr tokini yaxshi o'tkazadi. u juda plastik bo'lib, undan simlar, tunuka hamda yupqa alyuminiy qog'ozlari (folgalar) yasash mumkin. olinishi. alyuminiy 1886-yilda m.charlz, xol (aqsh) va pol eru (frantsiya) bir-biridan xabarsiz holda al2o3 dan elektroliz qilib olish usulini ishlab chiqdilar. shu usulga binoan alyuminiy, alyuminiy oksid (al2o3) bilan kriolit (na3alf6) aralashmasini elektroliz qilib olinadi. alyuminiy oksidini (glinozyomni) olish uchun alyuminiyning turli rudalari: boksit, nefelin, alunit, kaolin va boshqalar …

2 / 29

b apatitli kontsentrat olinadi. qolgan chiqindisi–qoldig'i flotatsiyalanib nefelinli kontsentratga (tarkibida 30%gacha al2o3 saqlaydi) aylantiriladi. alunit - (na,k)2so4·al2(so4)·4al(oh)3 rudasi tarkibida 20%-gacha al2o3 saqlaydi. o'zbekistonda alunit koni ohangaronda joylashgan. kaolin - al2o3·2sio2·2h2o rudasi toza holda kam uchraydi, tarkibida asosan, qum va boshqalar bilan ifloslangan holda keng tarqalgan sarg'ish, qo'ng'ir rangli bo'ladi. kaolin koni angrenda – oltintov va bukatovdadir. ruda tarkibiga qarab glinozyomni (al2o3) ajratib tozalab olish uchun ishqoriy, kislotali, elektrotermik usullardan foydalaniladi ho'l ishqoriy usul. 1886-yilda rossiyada k.i. bayer tomonidan kashf etilgan bo'lib, bayer usuli ham deyiladi. bu usul ruda tarkibidagi al2o3 ni ishqor bilan eritib eritmani erimaydigan qo'shimchalardan ajratib olishga asoslangan. bu usulda 5% gacha sio2 saqlovchi boksitni qayta ishlash iqtisodiy jihatdan samarali bo'lib, bundan ortiq bo'lsa, anchagina a2o3 va naoh yo'qotiladi. bu usulda alyuminiy oksidini olish to'rt bosqichda amalga oshiriladi. birinchi bosqichi, xomashyoni tayyorlash. bunda boksit dag'al maydalanadi va sharli maydalagichda ishlatilgan ishqor eritmasi ishtirokida yana maydalanadi (suyuqlikda maydalanadi) kukun …

3 / 29

ang beradi) tarkibiga kirib, uning cho'kishini tezlashtiradi. bundan tashqari, hosil bo'lgan natriy alyuminatning naalo2 bir qismi natriy silikat - na2sio3 bilan o'zaro ta'sirlashib, erimaydigan natriy alyumosilikatga aylanadi: 2naalo2 + 2na2sio3 + 4h2o = na2o · al2o3 · 2sio2 · 2h2o + 4naoh. alyumosilikat cho'kmasi qizil shlam bilan birga tindirgichlarda so'ngra filtr eritmalaridan ajratiladi. cho'kma suv bilan yuviladi, filtrat (yuvuvchi suv) esa pulpani suyultirishga yuboriladi. ba'zan boksitni ishqorda eritishdan oldin boyitiladi, masalan, boksit tarkibidagi qum, tuproq kabi aralashmalar suv bilan yuviladi. natijada boksit tarkibidagi begona aralashmalar ancha kamayadi. uchinchi bosqich, qayirish (vkruchivaniya) deyilib, unda to'htovsiz aralashtirib turgan holda, 60-90soat mobaynida suyultirilgan natriy alyuminat eritmasining asta-sekin 600dan 400gacha sovitish yo'li bilan parchalantiriladi. eritmadan natriy alyuminatning gidrolizi reaktsiyasi natijasida alyuminiyning 50%ga yaqin qismi al(oh)3 ko'rinishida cho'kmaga tushadi. naalo2 + 2h2o = al(oh)3 + naoh. qayirish oldidan eritmaga toza cho'ktirib olingan kristallaridan qo'shiladi. u qor vazifasini o'taydi, yani al(oh)3 yaxshi filtrlanadigan shaklida tez cho'kishini …

4 / 29

miniy saqlovchi ashyolarni qayta ishlashga yaroqli hisoblanadi. shu jumladan tarkibida sio2 ko'p bo'lgan boksit va nefelin rudalarini ham qayta ishlashga yaroqli. bu usulda boksit ohakosh va tarkibida soda saqlovchi qor eritma hamda oq shlam (alyumosilikat) bilan aralashtiriladi. ular shunday nisbatlarda aralashtiriladiki, bunda, 1mol al2o3 va 1mol fe2o3ga - 1mol na2co3, hamda 1mol sio2ga - 2mol caco3 to'g'ri keladi. shunday nisbatlarda aralashtirilib tayyorlangan shixta sharli maydalagichlarda yaxshilab maydalanadi. so'ngra hosil bo'lgan suyuq pulpa forsunka orqali aylanuvchi barabanli kuydirish pechiga (pechning uzunligi 150metr, diametri 5metr) solinadi. shixta navbat bilan pechni quritish, parchalash, zarrachalarning bir-biriga yopishib yaxlitlanishi va nihoyat sovush zonalari orqali o'tadi. yaxlitlanish (yopishish) jarayoni asosiy bosqich bo'lib, 100-12000sda boradi. na2co3 + al2o3 = 2naalo2 + co2 2cao + sio2 = 2cao · sio2 na2o (k2o) al2o3 · 2sio2 + 2cao = 2na(k) alo2 + 2(cao·sio2) bu reaktsiyalarning tezligi yuqori haroratda kaltsiy alyuminat va alyumosilikatlar hosil bo'lishi reaktsiyasi tezligidan ancha kattadir. kremnozyomning …

5 / 29

al(oh)3 cho'kmaga tushadi. 2naoh (kon) + so2 = na2so3 (k2so3) + h2o. naalo2 + 2h2o = al(oh)3↓ + naoh. bu usulda naoh (kon) ni to'htovsiz neytrallab turilishi sababli eritma holidagi alyuminatni parchalash, bayer usuliga qaraganda ancha tez va to'liqroq bo'ladi. yopishish usulida glinozyom – al2o3 ning unumi 80% ga etadi. ishqoriy ho'l usulda esa 55% bo'ladi. bundan tashqari ancha arzon reagentlar: na2so3 va cao qo'llaniladi. glinozyomning tannarxi chiqindilarini qayta ishlash yo'li bilan yanada arzonlashtirish mumkin. buning uchun alyuminiy gidroksid cho'kmasi filtrlab olingach, qolgan filtrat tarkibida (agar xomashyo sifatida nefelin minerali olingan bo'lsa), natriy va kaliy karbonatlarini saqlaydi. ular kristallanib filtratdan ajratib olinadi. qolgan qismiga shlamga ohaktosh qo'shib qayta ishlash yo'li bilan uni portlandtsementga aylantiriladi. 1tonna al2o3 olganda chiqindisidan qo'shimcha 1tonnaga yaqin soda va potash, 7-8tonna tsement olinadi. ishlab chiqarishda biror chiqindining bo'lmasligi bu usulni juda samarali ekanligidan dalolat beradi. bu usul xomashyoni kompleks foydalanishga yaqqol misol bo'la oladi. alyuminiy oksidini …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alyuminiyvauning qotishmalarini ishlab chiqarish"

mavzu: alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish. oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom-ashyo. mavzu: alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish. oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom-ashyo. reja: 1. alyuminiyli rudalari va ularning kimyoviy tarkibi. sanoatda alyuminiy ishlab chiqarish usullari. oltingugurtning tabiatda uchrash va olinishi. sanoatda vadarod sulfiddan oltingugurt olish 1.alyuminiyli rudalari va ularning kimyoviy tarkibi. rangli metallar ichida qo'llanish ko'lamining kengligi va ishlab chiqarish hajmi jihatidan alyuminiy birinchi o'rinni egallaydi. alyumininy engil (ρ=2,7g/sm3), oson suyuqlanuvchi (suyuqlanish harorati 6600s), kukunsimon oq, yumshoq, yaltiroq metall, 25000sda qaynaydi. elektr tokini yaxshi o'tkazadi. u juda plastik bo'lib, undan simlar, tu...

This file contains 29 pages in PPTX format (288.3 KB). To download "alyuminiyvauning qotishmalarini ishlab chiqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: alyuminiyvauning qotishmalarini… PPTX 29 pages Free download Telegram