alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish

PPTX 29 pages 500.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 29
mavzu: alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish. oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom-ashyo. mavzu: alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish. oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom-ashyo. reja: 1. alyuminiyli rudalari va ularning kimyoviy tarkibi. sanoatda alyuminiy ishlab chiqarish usullari. oltingugurtning tabiatda uchrash va olinishi. sanoatda vadarod sulfiddan oltingugurt olish 1.alyuminiyli rudalari va ularning kimyoviy tarkibi. рангли металлар ичида қўлланиш кўламининг кенглиги ва ишлаб чиқариш ҳажми жиҳатидан алюминий биринчи ўринни эгаллайди. алюмининй енгил (ρ=2,7г/см3), осон суюқланувчи (суюқланиш ҳарорати 6600с), кукунсимон оқ, юмшоқ, ялтироқ металл, 25000сда қайнайди. электр токини яхши ўтказади. у жуда пластик бўлиб, ундан симлар, тунука ҳамда юпқа алюминий қоғозлари (фолгалар) ясаш мумкин. олиниши. алюминий 1886-йилда м.чарлз, хол (ақш) ва пол эру (франция) бир-биридан хабарсиз ҳолда al2o3 дан электролиз қилиб олиш усулини ишлаб чиқдилар. шу усулга биноан алюминий, алюминий оксид (al2o3) билан криолит (na3alf6) аралашмасини электролиз қилиб олинади. алюминий оксидини (глинозёмни) олиш учун алюминийнинг турли рудалари: боксит, нефелин, алунит, каолин ва бошқалар …
2 / 29
нцентратга (таркибида 30%гача al2o3 сақлайди) айлантирилади. алунит - (na,k)2so4·al2(so4)·4al(oh)3 рудаси таркибида 20%-гача al2o3 сақлайди. ўзбекистонда алунит кони оҳангаронда жойлашган. каолин - al2o3·2sio2·2h2o рудаси тоза ҳолда кам учрайди, таркибида асосан, қум ва бошқалар билан ифлосланган ҳолда кенг тарқалган сарғиш, қўнғир рангли бўлади. каолин кони ангренда – олтинтов ва букатовдадир. руда таркибига қараб глинозёмни (al2o3) ажратиб тозалаб олиш учун ишқорий, кислотали, электротермик усуллардан фойдаланилади ҳўл ишқорий усул. 1886-йилда россияда к.и. байер томонидан кашф этилган бўлиб, байер усули ҳам дейилади. бу усул руда таркибидаги al2o3 ни ишқор билан эритиб эритмани эримайдиган қўшимчалардан ажратиб олишга асосланган. бу усулда 5% гача sio2 сақловчи бокситни қайта ишлаш иқтисодий жиҳатдан самарали бўлиб, бундан ортиқ бўлса, анчагина a2o3 ва naoh йўқотилади. бу усулда алюминий оксидини олиш тўрт босқичда амалга оширилади. биринчи босқичи, хомашёни тайёрлаш. бунда боксит дағал майдаланади ва шарли майдалагичда ишлатилган ишқор эритмаси иштирокида яна майдаланади (суюқликда майдаланади) кукун ҳолга келтирилиб суспензия ҳосил қилинади. иккинчи босқич, бокситни …
3 / 29
эримайдиган натрий алюмосиликатга айланади: 2naalo2 + 2na2sio3 + 4h2o = na2o · al2o3 · 2sio2 · 2h2o + 4naoh. алюмосиликат чўкмаси қизил шлам билан бирга тиндиргичларда сўнгра филтр эритмаларидан ажратилади. чўкма сув билан ювилади, филтрат (ювувчи сув) эса пулпани суюлтиришга юборилади. баъзан бокситни ишқорда эритишдан олдин бойитилади, масалан, боксит таркибидаги қум, тупроқ каби аралашмалар сув билан ювилади. натижада боксит таркибидаги бегона аралашмалар анча камаяди. учинчи босқич, қайириш (вкручивания) дейилиб, унда тўҳтовсиз аралаштириб турган ҳолда, 60-90соат мобайнида суюлтирилган натрий алюминат эритмасининг аста-секин 600дан 400гача совитиш йўли билан парчалантирилади. эритмадан натрий алюминатнинг гидролизи реакцияси натижасида алюминийнинг 50%га яқин қисми al(oh)3 кўринишида чўкмага тушади. naalo2 + 2h2o = al(oh)3 + naoh. қайириш олдидан эритмага тоза чўктириб олинган кристалларидан қўшилади. у қор вазифасини ўтайди, яни al(oh)3 яхши филтрланадиган шаклида тез чўкишини таъминлайди. пулпа тиндиргичда тиндирилади ва барабанли вакуум–филтрда тиндирилади таркибида гидролизланмай қолган naalo2 ва naoh сақловчи филтрат-қор эритма (маточний раствор) буғлантирилади. бошланғич концентрацияга (таркибида …
4 / 29
аралаштириладики, бунда, 1мол al2o3 ва 1мол fe2o3га - 1мол na2co3, ҳамда 1мол sio2га - 2мол caco3 тўғри келади. шундай нисбатларда аралаштирилиб тайёрланган шихта шарли майдалагичларда яхшилаб майдаланади. сўнгра ҳосил бўлган суюқ пулпа форсунка орқали айланувчи барабанли куйдириш печига (печнинг узунлиги 150метр, диаметри 5метр) солинади. шихта навбат билан печни қуритиш, парчалаш, заррачаларнинг бир-бирига ёпишиб яхлитланиши ва ниҳоят совуш зоналари орқали ўтади. яхлитланиш (ёпишиш) жараёни асосий босқич бўлиб, 100-12000сда боради. na2co3 + al2o3 = 2naalo2 + co2 2cao + sio2 = 2cao · sio2 na2o (к2о) al2o3 · 2sio2 + 2cao = 2na(к) alo2 + 2(cao·sio2) бу реакцияларнинг тезлиги юқори ҳароратда калций алюминат ва алюмосиликатлар ҳосил бўлиши реакцияси тезлигидан анча каттадир. кремнозёмнинг озроқ қисми na2sio3 шаклида темир оксиди эса na2o·fe2o3 шаклида боғланади. ҳосил бўлган спёк (суюқланиб бир-бирига ёпишган аралашма) майдаланади ва ишлатиладиган кучсиз ишқор эритмаси билан аралаштирилиб турган ҳолда ишлов берилади. натижада натрий алюминат ва қисман натрий силикат эритмага ўтади. кремнийни бутунлай …
5 / 29
лланилади. глинозёмнинг таннархи чиқиндиларини қайта ишлаш йўли билан янада арзонлаштириш мумкин. бунинг учун алюминий гидроксид чўкмаси филтрлаб олингач, қолган филтрат таркибида (агар хомашё сифатида нефелин минерали олинган бўлса), натрий ва калий карбонатларини сақлайди. улар кристалланиб филтратдан ажратиб олинади. қолган қисмига шламга оҳактош қўшиб қайта ишлаш йўли билан уни портландцементга айлантирилади. 1тонна al2o3 олганда чиқиндисидан қўшимча 1тоннага яқин сода ва поташ, 7-8тонна цемент олинади. ишлаб чиқаришда бирор чиқиндининг бўлмаслиги бу усулни жуда самарали эканлигидан далолат беради. бу усул хомашёни комплекс фойдаланишга яққол мисол бўла олади. алюминий оксидини водород ёки металл билан қайтариб олиб бўлмайди. углерод эса 21000с ҳароратдагина қайтара бошлайди, аммо бундай ҳароратда у алюминий карбид ҳосил қилади. тоза алюминий оксиди электр токини яхши ўтказмайди. 20500сда суюқланади. шунинг учун ҳам al2o3 суюқланиш ҳароратини пасайтирувчи ҳамда электр ўтказувчанлик хоссасини оширувчи қўшимчалар қўшмай туриб амалда электролиз қилиб бўлмайди. al2o3ни яхши эритадиган ва унинг суюқланиш ҳароратини кескин камайтирадиган модда сифатида криолитдан na3alf6(3naf·alf3) фойдаланилади. криолит …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish"

mavzu: alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish. oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom-ashyo. mavzu: alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish. oltingugurt ishlab chiqarish uchun xom-ashyo. reja: 1. alyuminiyli rudalari va ularning kimyoviy tarkibi. sanoatda alyuminiy ishlab chiqarish usullari. oltingugurtning tabiatda uchrash va olinishi. sanoatda vadarod sulfiddan oltingugurt olish 1.alyuminiyli rudalari va ularning kimyoviy tarkibi. рангли металлар ичида қўлланиш кўламининг кенглиги ва ишлаб чиқариш ҳажми жиҳатидан алюминий биринчи ўринни эгаллайди. алюмининй енгил (ρ=2,7г/см3), осон суюқланувчи (суюқланиш ҳарорати 6600с), кукунсимон оқ, юмшоқ, ялтироқ металл, 25000сда қайнайди. электр токини яхши ўтказади. у жуда пластик бўлиб, ундан симлар, тунука ҳамда юпқа алюмин...

This file contains 29 pages in PPTX format (500.2 KB). To download "alyuminiy va uning qotishmalarini ishlab chiqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: alyuminiy va uning qotishmalari… PPTX 29 pages Free download Telegram