azotli, fosforli, kaliylio'gitlar

PPTX 34 pages 765.0 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 765.0 KB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

prezentatsiya powerpoint mavzu: azotli, fosforli, kaliyli o`gitlar va ularning tavsifi. reja: 1.o’g’itlarning xalq xo’jaligidagi ahamiyati. 2. mineral o’g’itlar va ularning klassifikatsiyasi. 3. fasforli o’g’itlar. 4. azotli o’g’itlar. 5. kaliyli o’g’itlar ma’lumki koʻpchilik kimyoviy elementlar oʻsimlik va hayvon organizmida hayotni ta’minlashda ishtirok etadilar. o’simliklar o’zlari uchun zarur kimyoviy elementlarni havodan va aksariyat qismini tuproqdan oladilar. tuproq tarkibida mavjud bo’lib, o’simliklarning o’sishini ta’minlovchi elementlar «ozuqa elementlari» deyiladi. ozuqa elementlari tuproqda tabiiy holda mavjud bo’ladi yoki biror modda ko’rinishida tashqaridan tuproqqa qo’shiladi. tarkibida ozuqa elementlari tutgan tuproqqa qo’shiladigan organik va noorganik (mineral) moddalar o’g’itlar deyiladi. yerdan uzoq foydalanish natijasida undagi ozuqa elementlari miqdori kamayib boradi. yerning ozuqa elementlari miqdorini oshirish uchun unga o’g’itlar ko’rinishida moddalar kiritish fikri xviii asrda paydo boʻlib, bu boradagi dastlabki izlanish va yechimlar 1840 yilda yu. libix tomonidan boshlangan. hozirgi vaqtda o’g’itlar, ularni ishlab chiqarish va ulardan oqilona foydalanish kimyo fani va sanoatining eng asosiy vazifalaridan biriga aylangan. o’g’itlarning …

2 / 34

i. kelib chiqishiga ko’ra: organik; mineral (anorganik), organiomineral va bakterial o’g’itlar. organik o’g’itlar tarkibidagi ozuqa elementlari, asosan, organik birikmalar xolida uchraydi (go’ng, torf, qishloq xo’jalik chiqindilari qoldig’i va xakozo). mineral yoki sun’iy o’g’itlar kimyo korxonalarida maxsus ishlab chiqariladigan anorganik birikmalardan iborat bo’lib, asosan mineral tuzlardan tashkil topgan. lekin bunday o’gitga qisman organik birikmalar ham kiradi, masalan, karbomid. mineral o’g’itlar va ularning klassifikatsiyasi. organik-mineral o’g’itlar — organik hamda mineral o’g’itlar aralashmasidan iborat. bakterial o’g’itlar tarkibida turli bakteriyalar (nitrogin, azotabakterin, fosfobakterin) bo’lib, yerda ozuqa elementlarning xazm bo’ladigan formalari yig’iladi. yerni o’g’itlash muddatiga ko’ra: asosan (ekish muddatidan oldin beriladi); ekish paytida beriladigan, ekinni o’sish davomida beriladigan (oziqlantirish maqsadida) o’g’itlarga bo’linadi. agrokimyoviy vazifaga ko’ra: o’g’itlar bevosita hamda yerning fizikaviy, kimyoviy va biologik xossalarini yaxshilash orqali ta’sir qiladigan o’g’itlarga bo’linadi. ozuqa elementlarning turiga ko’ra o’g’itlar azotli, fosforli, kaliyli, magniyli, borli va shu kabi turlarga bo’linadi. mineral o’g’itlar va ularning klassifikatsiyasi. mineral o’g’itlar namunalari mineral o‘g‘itlar …

3 / 34

rlanadi. kompleks o’g’itlar tarkibidagi foydali elementlar tuproqda bir tekis taqsimlanadi (shu kompleks tarkibidagi o’g’itlarni aloxida-aloxida ishlatilgandagiga ko’ra) va bunday o’g’itlarni yerga berishda oz vaqt va kam mexnat sarf boladi. kompleks va kontsentrlangan tuzlar ishlab chiqarishning asosiy jarayonlari. kompleks va kontsentrlangan tuzlar ishlab chiqarishning asosiy jarayonlari. ammoniylashgan superfosfat cahpo4 + nh4h2po4 5-3% n2 19-20% p2o5 ammofos caso4 +(nh4)2hpo4 48-55% p2o5 diammofos (nh4)2hpo4+nh4h2po4 46-48% p2o5 nitroammofos nh4no3+ nh4h2po4 21-22%n2, 21-22%p2o5 azotli o’g’itlar ammiakli, nitratli, ammoniy nitratli va amidli o’g’itlarga bo’linadi. ammiakli o’g’itlar tarkibidagi azot nh4+ kationi ammoniy sulfat nitratlilari no3- anioni (kalsiy nitrat ca(no3)2 li natriy nitrat nano3 xolida, ammoniy nitratlilari nh4+ kationi va no3- anioni (ammoniy nitrat yoki ammiakli selitra nh4no3) xolida. amidlari - nh2 gruppa (karbamid co(nh2)2) xolida bo’ladi. azotli o’g’itlarning hammasi suvda yaxshi eriydi, o’simliklar ularni oson o’zlashtiradi. azotli o’g’itlardan eng ko’p ishlatiladigani ammiakli selitradir. ammiakli selitra ishlab chiqarish. ammiakli selitra bekorchi jinslarsiz yuqori kontsentratsiyali o’g’it xisoblanib, uning tarkibida …

4 / 34

ng gigroskopikligi va yopishqoqligi uni donachalar xoliga o’tkazish, gigroskopik bo’lmagan mayda birikmalar bilan qopalash (masalan, oxak bilan) va kam gigroskopik tuzlar bilan qo’shib (masalan, sulfat yoki fosfat ammoniy bilan) kotishma xosil qilish yo’li bilan kamaytiriladi. ammiakli selitra sanoatda quyidagi reaksiya bilan olinadi: hno3 + nh3 = nh4no3 + q azotli o’g’itlar. azotli o’g’itlar. azotli o’g’itlar. karbamid (mochevina) ishlab chiqarish. karbamid co(nh2)2 tarkibida 46,6 % azot bo’ladi, u mineral o’g’it sifatida ishlatiladi va xayvonlar ozuqasiga azotli qo’shimcha sifatida qo’shiladi. shuningdek karbamid plastmassalar (masalan aminoplastlar) ishlab chiqarishda xom ashyo sifatida ishlatiladi. karbamid ammiakning uglerod (iv)-oksid bilan reaksiyasi natijasida xosil bo’ladi. bu jarayon ikki bosqichda boradi: birinchi bosqichda ammoniy karbaminat nh2coonh4 va ikkinchi bosqichda ammoniy karbominatning digidratatsiyasi natijasida karbomid xosil bo’ladi: 2nh3 + co2 = nh2coonh4 + q (a) nh2coonh4 ;= co(nh2)2 + h2o - q (b) azotli o’g’itlar. karbamid xosil bo’lish tezligi va miqdori reaktsion kamerada bosim, xarorat va ammiakning konsentratsiyasi ortishi …

5 / 34

a 6,772 kpa ni tashkil etadi. ammoniy sulfat suvda yaxshi eriydi. u kristallogidratlar xosil qilmaydi va uning eruvchanligi harorat bilan sezilarli o’zgarmaydi. ammoniy sulfat gigroskopikligi yopishqoqligi kam bo’lgan o’g’it bo’lib. uni ishlatishda qiyinchilik tug’dirmaydi. kamchiligi: o’g’itning tarkibida azot miqdorining ozligidir. azotli o’g’itlar. sanoatda ammoniy sulfat ishlab chiqarish usulining asosi sulfat kislotasining ammiak bilan neytrallash tashkil etadi, bu sodda usulda toshko’mirni kokslash jarayonida xosil bo’ladigan gazlar aralashmasidan ajratib olingan ammiak gazi ishlatiladi. sulfat kislota sarflanmasdan tabiiy gips yoki ekstraktsion fosfat kislotasi ishlab chiqarish chiqindisi - fosfagipsdan ammoniy sulfat olish ham mumkin. gipsni ammoniy sulfatga konvertsiyasi 50-55°c haroratda 32-33% li ammoniy karbonat eritmasi bilan quyidagi reaksiya yordamida amalga oshirilishi mimkin: caso4 + (nh4)2co3 = (nh4)2so4 + caco3 bu reaksiya kalsiy karbonatning eruvchanligi kalsiy sulfatning eruvchanligidan kamligi xisobiga amalga oshadi, azotli o’g’itlar. azotli o’g’itlar. lekin bu usulda xosil bo’ladigan caso4 kristallari mayda ignasimon bo’lib, uni filtrlashda qiyinchiliklar kelib chiqadi. shuning uchun konversiya jarayonini …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "azotli, fosforli, kaliylio'gitlar"

prezentatsiya powerpoint mavzu: azotli, fosforli, kaliyli o`gitlar va ularning tavsifi. reja: 1.o’g’itlarning xalq xo’jaligidagi ahamiyati. 2. mineral o’g’itlar va ularning klassifikatsiyasi. 3. fasforli o’g’itlar. 4. azotli o’g’itlar. 5. kaliyli o’g’itlar ma’lumki koʻpchilik kimyoviy elementlar oʻsimlik va hayvon organizmida hayotni ta’minlashda ishtirok etadilar. o’simliklar o’zlari uchun zarur kimyoviy elementlarni havodan va aksariyat qismini tuproqdan oladilar. tuproq tarkibida mavjud bo’lib, o’simliklarning o’sishini ta’minlovchi elementlar «ozuqa elementlari» deyiladi. ozuqa elementlari tuproqda tabiiy holda mavjud bo’ladi yoki biror modda ko’rinishida tashqaridan tuproqqa qo’shiladi. tarkibida ozuqa elementlari tutgan tuproqqa qo’shiladigan organik va noorganik (mineral) moddalar o...

This file contains 34 pages in PPTX format (765.0 KB). To download "azotli, fosforli, kaliylio'gitlar", click the Telegram button on the left.

Tags: azotli, fosforli, kaliylio'gitl… PPTX 34 pages Free download Telegram