nitrat kislota ishlab chiqarish

PPTX 21 pages 400.1 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 400.1 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint mavzu rejasi: nitrat kislota ishlab chiqarishda ishlatiladigan xomashyo ammiakni oksidlash texnologiyasi 3. nitrat kislota ishlab chiqarish bosqichlari va sxemasi konsentrlangan nitrat kislotaning olinishi nitrat kislotaning ishlatilishi nitrat kislota vii asrdan buyon ma’lum. ming yillardan ko’proq vaqtdan beri uni selitrani temir kuporosi yoki qo’sh tuzlar, achchiq toshlar bilan aralashtirib qizdirish yo’li bilan olingan. xviii asrning oxirlarida xx asrning 20-yillarigacha nitrat kislota faqat tabiiy selitradan konsentrlangan sulfat kislota ta’sir ettirib olingan. nano3 + h2so4 = hno3 + nahso4 nitrat kislota zichligi 1,53 g/sm3, qaynash temperaturasi 86°c ga teng rangsiz suyuqlik. u suv bilan har qanday nisbatda aralashadi. odatda tarkibida 68% hn03 bo’lgan, zichligi 1,4 g/sm3 ga teng kontsentrlangan nitrat kislota ishlatiladi. nitrat kislota issiqlik va yorug’lik ta’sirida parchalanadi 4hno3 → 2h2o+ 4no2+q ajralib chiqqan azot (iv)-oksidi kislotada erib, uni qo’ng’ir yoki qizil (erigan no2 miqdoriga qarab) rangga bo’yaydi. 1. nitrat kislota ishlab chiqarishda ishlatiladigan xomashyo nitrat kislota xx asrning 20- …

2 / 21

o’lib qo’llanilib kelgan. sanoatda bu usul bilan, asosan, suyultirilgan nitrat kislota ishlab chiqdriladi, u ikki bosqichdan iborat: ammiakning oksidlanib no ga aylanishi; b) no ni no2 gacha qayta ishlab hno3 xosil qilish. ammiakning oksidlanishi quyidagi reaksiya bilan boradi: 4nh3 + 5o2 = 4no + 6h2o. ammiak bilan kislorodning o’zaro ta’sirlashuvi yuqori temperaturada (800 – 9000 c) mo’l miqdor kislorod hamda katalizatorlar ishtirokida tez boradi. bu jarayon 900°c da katalizator ishtirokisiz ham boradi. lekin bunda no emas, elementar azot xosil bo’ladi: ammiakni oksidlash sxemasi: 1-aralashtirgich; 2-kontakt apparat; 3-issiqlik almashtirgich; 4-bug’ qozon: avtomatik ajratgich; 6-platinali to’r. ventilyator yordamida berilayotgan xavo trubkali issiq almashtirgich- ga berilib, ma’lum darajada isitilgandan so’ng aralashtirgichga o’tkazilib, ammiak bilan aralashtiriladi. tayyorlangan gazlar aralashmasida 10-11% n2 va 19% atrofida kislorod bo’lishi kerak. bu gazlar aralashmasi katalizator bilan to’ldirilgan kontakt apparatiga o’tkaziladi. apparatda 98% ammiak oksidlanib no ga, 2% ammak oksidlanib azotga aylanadi. bunda reaksiya natijasida ajralib chiqayotgan issiqlik trubkali …

3 / 21

sida nitrat kislota bilan birga no ham xosil bo’ladi. xosil bo’lgan no yana birinchi bosqich orqali no2 ga o’tkazilib, xosil bo’lgan no2 yana suv bilan yuttiriladi. shunday qilib, bu prosess natijasida bir muncha no yo’qoladi. buning oldini olish uchun ko’pincha suvli yuttirgich kolonkadan so’ng ishqorli kolonka qo’shilib, suvda yutilmay qolgan no shu kolonkaga kiritiladi. nitrat kislota ishlab chiqarish bosqichlari nitrat kislota ishlab chiqarish bosqichlari nasadka kislotaga chidamli sopol g’ildirakchalardan iborat. gaz minoralarning paski qismidan yuqoriga tomon harakat qilib, birin-ketin oltita minorani aylanib chiqadi. bu vaqtda gaz oqimiga qarshi birinchi beshta minorada kislota eritmasi oqib turadi, oltinchi (oxirgi) minorada suv oqib turadi. oltinchi minorada xosil bo’lgan kislota eritmasi sovitgichda sovitilib beshinchi minoraga qaytariladi; beshinch minoradan chiqqan kislota eritmasi esa oldingidek sovitilib to’rtinchi minoraga beriladi va xokazo . shunday qilib, birinchi minoradan tayyor maxsulot sifatida 49-50% li hno3 olinadi. bu minoralarda azot oksidlarining 90% ga yaqini yutiladi. oltinchi minoradan chiqqan azot oksidlari, …

4 / 21

nashuvi juda yaxshi boradi. yuqorida ko’rib chiqilgan usularda faqatgina suyultirilgan kislota olinadi. nitrat kislota ishlab chiqarish bosqichlari konsentrlangan nitrat kislotani olinishi kontsentrlangan (98-99% li ) nitrat kislota ikki usul bilan: a) suyultirilgan nitrat kislota eritmasini kontsentrlash; b) azot oksidlaridan kislorod va suv ishtirokida to’g’ridan-to’g’ri sintez qilish orqali olinadi. odatda nitrat kislotaning suyultirilgan eritmasi bug’latish orqali kontsentrlanadi. bu prosess natijasida faqatgina 68,4% li nitrat kislota olish mumkin. agar eritmani bug’latish yana davom ettirilsa, eritmadan suv bilan birga azot oksidlari ham uchib chiqa boshlaydi . nitrat kislota eritmasini sulfat kislota ishtirokida kontsentrlash ham mumkin. bunda nitrat kislota va kontsentrlangan sulfat kislota (kuporos moyi) kolonnaning yuqori qismidan beriladi, pastki qismidan esa isitish uchun suv bug’i yuboriladi. bu issiqlik natijasida nitrat kislota bug’latiladi, uning bug’lari kolonna bo’ylab yuqoriga ko’tariladi va sovitilganda 98% li nitrat kislota xosil qiladi . konsentrlangan nitrat kislotani olinishi kontsentrlan nitrat kislota sintez qilish quydagi reaksiyaga asoslangan; 2n2o4+ 2h2o + o2→4hno3 …

5 / 21

ss davriydir. prosess tamom bo’lgandan so’ng unda xosil bo’lgan 98% li nitrat kislota tayyor maxsulot sifatida omborlarga yuboriladi. sanoatda 3000 atmosfera bosimda ishlaydigan avtoklavlar ham bor . kontsentrlangan nitrat kislota sintezi uchun qo’llaniladigan, davriy ravishda ishlaydigan avtoklav 2-rasmda keltirilgan. bu avtoklav xajmi 12 m3 bo’lgan qalin devorli silindrik po’lat korpus (1), alyuminiydan yasalgan reaksion idish (2), alyuminiyli qoplama (3), ichki qismi alyuminiy bilan qoplangan po’lat qopqoq (4), kislorod berish uchun truba (5) dan iborat . konsentrlangan nitrat kislotani olinishi konsentrlangan nitrat kislotani olinishi protsess tamom bo’lgandan tayyor maxsulot truba orqali chiqarib olinadi. nitrat kislota ishlab chiqarish sanoatining texnika-iqtisodiy ko’rsatkichlari kislotaning olinish usuli, kislotaning kontsentrasiyasi hamda harajat koeffitsientlari bilan belgilanadi. suyultirilgan nitrat kislota olishda no ni bosim ostida oksidlash va suvga yuttirish usuli iqtisodiy jixatdan maqsadga muvofiq keladi, chunki bunda; 1)ishqorga yuttirish protsessi bo’lmaydi ; 2) yuttirish kalonnalarining xajmi atmosfera bosimi ostida ishlaydigan kolonnalarning xajmiga nisbatan bir necha o’n marta kichik …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nitrat kislota ishlab chiqarish"

prezentatsiya powerpoint mavzu rejasi: nitrat kislota ishlab chiqarishda ishlatiladigan xomashyo ammiakni oksidlash texnologiyasi 3. nitrat kislota ishlab chiqarish bosqichlari va sxemasi konsentrlangan nitrat kislotaning olinishi nitrat kislotaning ishlatilishi nitrat kislota vii asrdan buyon ma’lum. ming yillardan ko’proq vaqtdan beri uni selitrani temir kuporosi yoki qo’sh tuzlar, achchiq toshlar bilan aralashtirib qizdirish yo’li bilan olingan. xviii asrning oxirlarida xx asrning 20-yillarigacha nitrat kislota faqat tabiiy selitradan konsentrlangan sulfat kislota ta’sir ettirib olingan. nano3 + h2so4 = hno3 + nahso4 nitrat kislota zichligi 1,53 g/sm3, qaynash temperaturasi 86°c ga teng rangsiz suyuqlik. u suv bilan har qanday nisbatda aralashadi. odatda tarkibida 68% hn03 bo’lgan, zich...

This file contains 21 pages in PPTX format (400.1 KB). To download "nitrat kislota ishlab chiqarish", click the Telegram button on the left.

Tags: nitrat kislota ishlab chiqarish PPTX 21 pages Free download Telegram