jahon iqtisodiyoti globallashuvi muammosi

DOCX 30 pages 67.4 KB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.4 KB

File type DOCX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

o’quv materiallari v bob. jahon iqtisodiyoti globallashuvi muammolarining oqibatlari va hal etish yo‘llari 5.1. jahon iqtisodiyoti globallashuvining afzalliklari xx asr oxiri va xxi asr boshlarida globallashuv jahon iqtisodiyoti rivojlanishining eng muhim omillaridan biriga aylandi. shu sababli u ko‘plab mamlakatlardagi olimlar, siyosatchilar va jamoat arboblarining diqqat-e’tiborini tortdi. ko‘plab xorijiy hamda mahalliy olim va tadqiqotchilar globallashuv nazariyasini ishlab chiqish, uning mohiyatini tahlil qilishga bag‘ishlangan asarlar yozdilar. ular jahon hamjamiyati e’tiborini globallashuv sharoitida milliy davlatlarni rivojlantirishning eng maqbul yo‘llarini izlashga qaratdilar. globallashuv jarayonining sabablari va mohiyati hamda uning ijtimoiy ahamiyati bo‘yicha olimlar o‘rtasida yagona kelishuv mavjud emas. shunday bo‘lsa-da, globallashuv mamlakatlar savdo integratsiyasi, tashqi iqtisodiy faoliyat sub’ektlarining hududiy savdo aloqalarini kengayishi jarayoni, alohida mamlakatlarning jahon iqtisodiyotiga integratsiyalashuvi, dunyodagi mamlakatlarning iqtisodiy va siyosiy o‘zaro bog‘liqligining o‘sishi va boshqalar sifatida qaralmoqda[footnoteref:1]. [1: xolopov a. globalizatsiya i makroekonomicheskoe ravnovesie // mirovaya ekonomika i mejdunarodnie otnosheniya. – 2005. – №2. – s. 15–23.] umuman olganda, jahon xo‘jaligining …

2 / 30

tashkil etish, turli mamlakatlarga texnologiya va biznes tajribasini uzatishni osonlashtiradi[footnoteref:2]. [2: strijenko a.a. globalizatsiya mirovoy ekonomiki: osnovnie tendentsii // polzunovskiy almanax. – 2000. – №3.] proteksionistik siyosatni cheklab, jahon savdosini erkinlashtiradigan xalqaro mehnat taqsimoti va iqtisodiyotni erkinlashtirishning chuqurlashuvi ham globallashuv jarayoniga o‘z ta’sirini ko‘rsatmoqda. mamlakatlarning iqtisodiy integratsiyasi va yagona iqtisodiy hududni mumkin bo‘lgan darajada kengaytirish soliq, qulay tarif va tarifsiz tartibga solish, daromadlarni adolatli taqsimlash va davlat tomonidan tartibga solish sohasida ko‘plab savollarni keltirib chiqaradi. erkinlashtirish natijasida tariflar sezilarli darajada pasaytiriladi hamda tovarlar va xizmatlar savdosida mamlakatlar o‘rtasidagi to‘siqlar bartaraf etiladi. globallashuvning asosiy manbalaridan biri transmilliy kompaniyalarning paydo bo‘lishidir, ularning paydo bo‘lishi natijasida mamlakat ishlab chiqarishi va iste’moli, eksport va importining katta qismi milliy davlatdan tashqarida xalqaro tashkilotlar tomonidan qabul qilingan qarorlarga bog‘liq bo‘ladi. hozirgi bosqichda ko‘p millatli kompaniyalar jahon iqtisodiyotining yetakchi kuchlari sifatida harakat qiladi va muayyan tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarish va iste’mol qilishning muhim qismini nazorat qiladi. …

3 / 30

atsiya i strategiya razvitiya ekonomiki rossii // problemi prognozirovaniya, 2001, №4. – s.7.] xx asr oxiri va xxi asr boshlarida jahon iqtisodiyotining eng muhim xususiyatlaridan biri moliya bozorlarining jadal rivojlanishi hisoblanadi[footnoteref:4]. ko‘pgina iqtisodiyotlar moliyaviy globallashuvning oqibatlari va davlatning bu jarayonni boshqarishdagi rolini qayta baholash va global inqiroz oqibatlarini bartaraf etishga imkon beradigan bozorlarni tartibga solishning yangi metodologiyasini ishlab chiqish zarurati bilan to‘qnash kelmoqda. [4: nechay a. globalizatsiya mirovoy ekonomiki i rol gosudarstva // jurnal mejdunarodnogo prava i mejdunarodnix otnosheniy, 2010. – №4.] taraqqiyotning bugungi sharoitida globallashuv jarayoni xalqaro raqobatni keskinlashtiruvchi asosiy omil bo‘lib, uning asosiy afzalliklari sifatida quyidagilarni ko‘rsatib o‘tish mumkin (5.1-rasm): - xalqaro raqobatni keskinlashtirish orqali xaridorlar uchun tovar va xizmatlarning iste’mol xususiyatlari va xarid qilish sharoitlari qulaylashadi; - mahsulot (xizmat)larni ishlab chiqarish va sotish jarayonida transport va kommunikatsiya xarajatlari qisqaradi; - ishlab chiqarish (xizmat ko‘rsatish) jarayonining kengayishi bilan ko‘lam (miqyos) samarasi ortadi va tannarx pasayadi; - jahon miqyosida …

4 / 30

ti natijasida globallashuv ixtisoslashuv va xalqaro raqobatning kuchayishiga olib keladi, nafaqat milliy, balki jahon miqyosida ishlab chiqarishning o‘sishini rag‘batlantiradi va bozor chegaralarini kengaytiradi, zamonaviy bozor taraqqiyoti institutlarining rivojlanishi va o‘zaro aloqasiga yordam beradi; jahon iqtisodiyoti globallashuvining afzalliklari tovar va xizmatlarning iste’mol xususiyatlari va xarid qilish sharoitlari qulaylashuvi mahsulot (xizmat)larni ishlab chiqarish va sotish jarayonida transport va kommunikatsiya xarajatlarining qisqarishi ishlab chiqarish (xizmat ko‘rsatish) jarayonining kengayishi bilan ko‘lam (miqyos) samarasining ortishi va tannarxning pasayishi innovatsiyalarni uzluksiz qo‘llash imkoniyati va mehnat unumdorligining ortishi fan va texnika taraqqiyoti, texnologik rivojlanishning jadallashuvi iqtisodiy samaradorlik ortishi bilan tarmoq, hudud va mintaqa darajasida iqtisodiy o‘sish darajasining ortishi iqtisodiy chegaralarning kamayishi bilan o‘zaro manfaatli savdoning rivojlanishi yalpi ichki mahsulot hajmi va jon boshiga to‘g‘ri keluvchi daromadlar darajasining ortishi 5.1-rasm. jahon iqtisodiyoti globallashuvining afzalliklari - xalqaro savdoga qo‘yilgan to‘siqlarning kamayishi uning rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatib, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarning ko‘payishiga yordam beradi. dunyodagi hech bir mamlakat rivojlanish va ijtimoiy-iqtisodiy …

5 / 30

dastlab milliy investitsiyalarni jalb etsa, keyin to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarning mamlakatdan oqib chiqish jarayoni boshlanadi; - globallashuvning ijobiy natijasi ta’sirida transport va kommunikatsiya xarajatlari qisqaradi va bu, o‘z navbatida, ko‘lam samarasi orqali tejamkorlikka olib keladi, xarajatlar kamayadi va barqaror iqtisodiy o‘sish yuz beradi. ilg‘or texnologiyalarning tarqalishi, ishlab chiqarish jarayonlarining uzluksiz yangilanishi va modernizatsiyasi natijasida globallashuv yuqori mehnat unumdorligi, yuqori ish haqi va yuksak turmush darajasiga olib keladi. 5.2. globallashuv oqibatlari iqtisodiy globallashuv, avvalo, tovarlar, kapital va mehnat resurslarining global integratsiyasidir. bu ikki jarayon kapital, mehnat, tovar va xizmat bozorlari va iqtisodiy shakllar, ya’ni iqtisodiyot tashkiliy tuzilmalarining globallashuvi bilan ifodalanadi. davlatlarning o‘sib borayotgan o‘zaro iqtisodiy bog‘liqligi sharoitida ko‘p funksiyali xalqaro institutlar – xalqaro valyuta fondi (xvf), jahon banki (jb) va jahon savdo tashkiloti (jst) paydo bo‘ldi. xvfning roli a’zo mamlakatlardagi makroiqtisodiy vaziyatga budjet va tashqi savdo tanqisligini kamaytirish, inflyatsiyani kamaytirish, pul-kredit siyosatini yaxshilash va tashqi qarz olishni boshqarishga yordam berish orqali ta’sir …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jahon iqtisodiyoti globallashuvi muammosi"

o’quv materiallari v bob. jahon iqtisodiyoti globallashuvi muammolarining oqibatlari va hal etish yo‘llari 5.1. jahon iqtisodiyoti globallashuvining afzalliklari xx asr oxiri va xxi asr boshlarida globallashuv jahon iqtisodiyoti rivojlanishining eng muhim omillaridan biriga aylandi. shu sababli u ko‘plab mamlakatlardagi olimlar, siyosatchilar va jamoat arboblarining diqqat-e’tiborini tortdi. ko‘plab xorijiy hamda mahalliy olim va tadqiqotchilar globallashuv nazariyasini ishlab chiqish, uning mohiyatini tahlil qilishga bag‘ishlangan asarlar yozdilar. ular jahon hamjamiyati e’tiborini globallashuv sharoitida milliy davlatlarni rivojlantirishning eng maqbul yo‘llarini izlashga qaratdilar. globallashuv jarayonining sabablari va mohiyati hamda uning ijtimoiy ahamiyati bo‘yicha olimlar o‘rtasida...

This file contains 30 pages in DOCX format (67.4 KB). To download "jahon iqtisodiyoti globallashuvi muammosi", click the Telegram button on the left.

Tags: jahon iqtisodiyoti globallashuv… DOCX 30 pages Free download Telegram