buddaviylikdinining

PPTX 13 pages 1.6 MB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

presentation powerpoint 4-mavzu: buddaviylik dini reja: 1. buddaviylik dinining raydo bo‘lish tarixi, asosiy ta’limotlari, oqimlari va manbalari. 2. kushonlar imreriyasida buddaviylik dinining davlat dini darajasiga ko‘tarilishi. 3. triritakan va buddaviylikning muqaddas manbalari. 4. o‘zbekistonda buddaviylik dinining tarixiy ildizlari (qaratera, fayoztera, dalvarzintera) va hozirgi zamon. e’tiboringiz uchun rahmat image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png buddaviylikning vujudga kelishi buddaviylik (buddizm) miloddan avvalgi vi-v asrlarda shimoliy hindistonda vujudga keldi. buddaviylikning asoschisi siddhartha (sanskritcha “ezguliklar keltiruvchi”) gautama shakyamuni (mil. avv. 567-488-yy.) tarixiy shaxs bo‘lib, hindiston va nepal chegarasidagi kapilavasta viloyatining shakya qabilasi hukmdori oilasida tug‘ilgan. manbalarda uning ot minish, ov qilish, yugurish, kurash, she’r o‘qish, husnixat va boshga sohalarda mahoratli bo‘lgani qayd etiladi. rivoyatlarga ko‘ra, kunlarning birida shahzoda sidd- hartha o*z saroyidan tashqariga chiqib, azob-uqubat, kasallik, garilik va o‘lim hagidagi hagqiqatlarni kuzatgan. shundan so‘ng u umrini insonlar boshiga tushadigan azob-uqubatlar sabablarini o‘rganish va insoniyatni ular- dan xalos …

2 / 13

limotini kishilarga yetkazishga harakat qildi va 80 yoshida dunyodan o'tdi. buddaning jasadi kuydirilib, xoki sakkiz buddaviy jamoaga yuborildi rivoyat gilinishicha, siddhartha 35 yoshida meditatsiya (lotincha — fikrlayapman, o'ylayapman, diqgatni bir joyga to‘plab, ongini oliy hagigatga erishish) gilish uchun bir daraxtning ostida dam olib o ‘tiradi va hagigatni topmaguncha u yerdan turmaslikka garor giladi. bu o'tirishning 49-kuni uning qalbidan “sen hagigatni topding” degan sado keladi. siddhartha magsadiga erishib, koinotning barcha sir-asroridan vogif| bo'igach, “buda” (sanskritcha — nurlangan, ma ’rifatlangan oliy hagigatga erishgan) ga aylangan, debe tirof etiladi. shundan kelib chigib, budda soyasida dam olgan daraxt “boddxa” (sanskritcha — nurlangan daraxt) deb ataladi. hind podsholari magadxi bimbisare va ajatashat- runing buddaviylikni qabul qilishi, keyinchalik imperator ashoka va kanishkaning go‘llab-quwvatlashi natijasida buddaviylik davlat dini darajasiga ko’ tarildi. buddaviy ro- hiblar jamoasi ~ “sangha” shakllandi. “xinayana” (sanakritcha) buddaviylikdagi bo'linish — kichik g'ildirak, “mahayana” esa “kat- ta giildirak”, — degan ma'nolarni anglatadi buddaning o'limidan so'ng …

3 / 13

oshlab —hindistonda_ buddaviylikning mavgeyi pasaya boshladi. xiii asr boshlariga kelib esa, u hindistondan sigib chigarildi, bunga mamlakat shimolida islom dini mavgeyining kuchayishi va boshga qismlarida hinduiylik dinining to'la qaror topishi sabab bo'ldi vagt o'tishi bilan buddaviylik doirasida yangi ogimlar yuzaga keldi. bugungi kunda uning “vajrayana”, “tyuntay”, “szintu”, “dzen buddizm”, “lamaizm” kabi ‘ogimlari mayjud buddaviylik milodning 1 astida xitoy, iv asrda koreya.vi asrda yaponiya,vit asrda tibet, xii asrdan xvi asrgacha mongoliya, xvii asrdan xviii asrgacha buryatiya va tuva, xix-xx asrlarda amerika va yevropa git’asiga ham kirib borgan budda fikricha, inson “pancha shila” (sanskrit- ‘cha —besh nasihat)ga amal qilishi, ya'ni gotillik va o'g'rilik qilmasligi, gum- roblikka yo'l go*ymasligi, yolg'on so'zlamasligi va mast qgiluvehi narsalardan saglanishi lozim. toshkentdagi budda ibodatxonasi buddaviylik ta‘limoti umuminsoniy g*oyalarning targ'ib etilishi hamda har bir millatning budda ta'limotini o'z tilida o’qib- o*rganishi mumkinligi buddaviylikning jahon bo'ylab keng targalishiga zamin yaratdi milodning birinchi astlarida buddaviylik butunlay boshqacha tus oldi. chunonchi, …

4 / 13

hukm suradigan “nirvana”, ikkinchi olam— “rupaloka”, uchinchi olam — “kamaloka™ (sanskntcha —do‘zax) eng quyt olamdir: budda ta'limotining asosida “hayot — bu, azob- ugubat™ va “najot yo'li mayjud” degan g*oyalar yotadi do’ zax, eng quyi olamdir. budda haykali, xitoy shri-lankaning gadimiy poytaxti anuradxapuradagi stupa nugtasi taratayotgan qalb nurini, rubiy yorug'likni va aql yog'dusini ifodalaydi. g'ildirakning markazi buddavivlik ta'limotining asosiy soya bo'lgan sakkizta ulug” qoidani ifodalovchi sakkizta kegayni o'z ichiga oladi bular- to"g‘ri dunyogarash, to'g'ri magsad, to'g'ti so’, y turmush tarzi, to"g'ri intilish, to'g'ri fikrlash, to"g'ri mulohazalardir. nilufar guli buddaviylik dint ananasiga ko'ra, mutlag sof- ik timsoli hisoblanadi. nilufar odatda ajablanarli darajuda toza suvda o'sadi shu boisdan u yaratish, badiiy qudrat, uzoq ume ko'rish sirlari va dunyodan voz kechishning ham ramzidir, ushbu wulning ustida o'tirgan yoki turgan budda surati mazkur gulning qayea tugrilishdan xoll ckaniai arglatadi gules jahi, xobish-istak, libr, shahvat va rashk tuyg'ulari begonadir. nilufarni ilohiy gul sifatida e’zozlab, unga ma'budlsr …

5 / 13

tea va boylikka intilishdan voz kechish lozim. ayni paytda, yerdagi hayot hodisalarining barchasi beqaror va o'tkinchi ckanligini fahmlamog zarur, 4: azob-oqubstlandén qutullshoing najot yo'liboriig), sudtavycagt sekikiz ye't ramzi—dxarmachakra, hagidagi t'limot: bu t'limot mazmunini najotning 3 quyidagi 8 oliyjanob yo'li tashkil etadi: seay [ensenpiesk cao] 1)t0'g"ri mastak. bu—donolik bo" fib, odamlarga ha- bersang, o'zing ham azor| y°ting 4 oliy haqiqatini tushunib olishga yordam beradhi; ehekasan. 2)to'g'ri niyat. bu—barcha tirik mayjudotga do'stona hirs-u havas barcha baxt-] munosabatda bo'lishni, azob-uqubat tortayotganlarga hamdard bo'lishni, boshgalarning muvaffiagiyatiga beg*araz munosabatda bo’lishni, shuningdek, har ganday sharoitda ham ruhan vazmin bo lishni anglatar edi; 3) to'g'ri yurish-turish. bu — o'g*itlik gilmastikni, tirik mayjudotni, shu jumladan, odam, o'ldirmaslikni, nogonuniy nikohda bo'imastikni, mast qiluvehi ichimlik ichishdan voz kechishni anglatgan; 4) to’g'ri so'z. bu — yolg’on gapirishdan, tuhmat- bo'htonlatdan, fisq-fasod suhbatiardan va mish-mishlar- dan tiyilishni anglatgan; 5) yashashning to'g'ri daromad manbayigs ega bolish. bu—qurol, mast qiluvchi ichimliklar sotishdan, shuningdek, hayvontarni o*idirishdan …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddaviylikdinining"

presentation powerpoint 4-mavzu: buddaviylik dini reja: 1. buddaviylik dinining raydo bo‘lish tarixi, asosiy ta’limotlari, oqimlari va manbalari. 2. kushonlar imreriyasida buddaviylik dinining davlat dini darajasiga ko‘tarilishi. 3. triritakan va buddaviylikning muqaddas manbalari. 4. o‘zbekistonda buddaviylik dinining tarixiy ildizlari (qaratera, fayoztera, dalvarzintera) va hozirgi zamon. e’tiboringiz uchun rahmat image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png buddaviylikning vujudga kelishi buddaviylik (buddizm) miloddan avvalgi vi-v asrlarda shimoliy hindistonda vujudga keldi. buddaviylikning asoschisi siddhartha (sanskritcha “ezguliklar keltiruvchi”) gautama shakyamuni (mil. avv. 567-48...

This file contains 13 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "buddaviylikdinining", click the Telegram button on the left.

Tags: buddaviylikdinining PPTX 13 pages Free download Telegram