talab elastikligi

DOCX 16 pages 147.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 147.7 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

4-mavzu. talab va taklif elastiklikligi[footnoteref:1] [1: ushbu bob g. menkyuning “mikroiqtisodiyot tamoyillari” (n. gregory mankiw “principles of microeconomics” 7 e.) kitobining v bobi asosida tayyorlangan. 89-111 bet] reja 4.1. talab elastikligi 4.2.taklif elastikligi 4.3. talab, taklif va elastiklikning uch ko‘rinishi tayanch so‘z va iboralar: elastiklik, talabning narx elastikligi, umumiy daromad, talabning daromadlar elastikligi, talabning narxlar kesishuvi elastikligi, taklifning narx elastikligi 4.1. talab elastikligi biz 3-bo‘limda talab tushunchasini ko‘rib chiqqanimizda xaridorlar odatda tovar narxi pastroq , ularning daromadlari yuqoriroq, o‘rin bosuvchi tovarlar narxi balandroq, bir birining o‘rnini to‘ldiruvchi tovarlarning narxi pastroq bo‘lganda ko‘proq tovar xarid qilishadi. bizning tovarlarga bo‘lgan talabimiz narxga bog‘liq yoki bo‘lmasligi mumkin. biz o‘zgarish o‘lchamiga bog‘liq bo‘lmagan talab qilingan miqdor ko‘chish yo‘nalishlarini muhokama qilamiz. bu o‘zgaruvchan miqdorlardagi o‘zgarishlarga qancha iste’molchilar javob berishini o‘lchash uchun iqtisodchilar elastiklik tushunchasidan foydalanishadi. talabning narx elastikligi va uning omillari talab qonuni tovar narxining tushishi talab qilinadigan miqdorning oshishiga olib kelishi ifodalaydi. talabning narx …

2 / 16

chiqamiz. o‘rin bosuvchi tovarlarning mavjudligi. o‘rin bosuvchi tovarlar ko‘proq elastik bo‘ladi, chunki xaridor uchun bu tovardan boshqa tovarga o‘tish ancha oson. masalan, saryog‘ va margarin oson o‘rin almasha oladi. saryog‘ narxining kichik miqdorda o‘sishi margarin narxiga e’tiborimizni qaratadi va sotib olinadigan saryog‘ miqdorining kamayishiga sababchi bo‘ladi. teskari ravishda, tuxumning o‘rin bosuvchisi bo‘lmaganligi sababli tuxum uchun talab saryog‘nikiga qaraganda deyarli elastik emas. qulay hayot kechirishga teskari muhimlik. qulay hayot kechirishda elastik talab bo‘lganligiga teskari ravishda muhimlik noelastik talabdir. shifokor ko‘rigining narxi oshgani bilan insonlar shifokor qabuliga yozilishni kamaytirishmaydi, hatto kamroq borishi mumkin bo‘lsa ham. bunga teskari ravishda talab qilinadigan qayiqlar miqdorini kamaytirishga olib keladi. bunga sabab ko‘pchilik odamlar shifokor qabuliga muhimlik sifatida qayiqlarni esa qulay hayot kechirish sifatida baholaydi albatta. tovar muhimlik yoki qulaylik sifatida baholanishi nafaqat tovarning vaqtinchalik ma’lumotiga, balki sotuvchining afzalliklariga ham bog‘liq. bunga ahamiyat bermaydigan qiziquvchi dengiz suzuvchisi uchun qayiqlar noelastik, doctor uchun qulaylik va elastik talab bo‘ladi. …

3 / 16

agar talab miqdori narxdagi o‘zgarishlarga birozgina javob qaytarsa. har qanday mahsulot uchun talabning narx elastikligi o‘sha mahsulotning narxi oshganda iste’molchilarning xaridi qanday ekanligini hisoblaydi. shunday qilib, elastiklik iste’molchi xohishlarini shakllantiradigan ko‘plab iqtisodiy, ijtimoiy va psixologik kuchlarda aks etadi. lekin, tajribaga asoslangan holda, biz talabning narx elastikligini nima aniqlab berishi haqida bir necha umumiy qoidalarini bayon qilamiz. yaqin o‘rin bosuvchi tovarlarning mavjudligi. o‘rnini bosuvchisi bor bo‘lgan tovarlar ko‘proq elastik talabga ega, chunki bir tovar o‘rniga boshqasini sotib olish iste’molchilar uchun osonroq. masalan, saryog` va margarin bir-birini o‘rnini bemalol bosadi. margarin narxi o‘zgarmaganda saryog` narxining biroz ko‘tarilishi saryog`ning sotilish miqdori tushushiga sabab bo‘ladi. bunga zid holda, tuxumning o‘rnini bosadigan tovar bo‘lmagani uchun tuxumga bo‘lgan talab saryog`ga nisbatan kamroq elastik bo‘ladi. zaruriyat hashamatga qarshi. zaruriyatga bo‘lgan talab odatda noelastik bo‘ladi, lekin hashamat elastik talabga ega. shifokorlarga tashrif buyurish narxi oshgan vaqtda, odamlar ular bilan uchrashish sonini keskin kamaytirmaydi. lekin yelkanli qayiq narxi oshsa, …

4 / 16

hi tovarlar topish oson. misol uchun, oziq-ovqat noelastik talabga ega, chunki oziq-ovqatning o‘rnini bosadigan tovar mavjud emas. muzqaymoq elastik talabga ega, chunki disertga muzqaymoqdan boshqa narsa olsa ham bo‘ladi. vanillin muzqaymog`i juda ham elastik talabga ega, chunki muzqaymog`ning ko‘plab boshqa tamlilari uning o‘rnini bosadi. vaqt birligi. tovarlar odatda uzoqroq vaqtda ko‘proq elastik talabga ega bo‘lishadi. benzin narxi oshganda, birinchi oylarda unga bo‘lgan talab miqdori biroz kamayadi. lekin, vaqt o‘tgan sayin, odamlar yoqilg`i tejaydigan mashinalar sotib olishadi, jamoa transportidan ko‘proq foydalanishadi va ish joylariga yaqin joyga ko‘chishadi. bir necha yil ichida benzinga bo‘lgan talab sezilarli darajada tushadi. talabning narx elastikligini hisoblash biz talabning narx elastikligini umumiy nuqtayi nazardan ko‘rib chiqdik, endi uni qanday hisoblashni ko‘rib chiqamiz. iqtisodchilar talab miqdorining foizdagi o‘zgarishini narxning foizdagi o‘zgarishiga nisbati shaklida talabning narx elastikligini hisoblashadi. ya’ni: talabning narx elastikligi = masalan, faraz qiling muzqaymoq narxidagi 10 % o‘sish muzqaymoqqa bo‘lgan talab miqdorini 20 % ga kamaytirdi. …

5 / 16

tuyuladi. a nuqta: narx=4$ miqdor=120 b nuqta: narx=6$ miqdor=80. a dan b gacha yurilsa, narx 50%ga ko‘tarilgan, miqdori 33%ga pasaygan talabning narx elastikligi =33/50 yoki 0.66. bunga zid holda b nuqtadan a ga yurilsa narx 33% ga pasaygan miqdor 50% ga ko‘tarilgan talabning narx elastikligi 50/33 yoki 1.5 . bu farqlar yuzaga keladi, chunki foizlar o‘zgarishi turli xil asosda hisoblanadi. bu muammoni yechishning 1 yo‘li elastiklikni hisoblash uchun o‘rta nuqta metodidan foydalanishdir. foizning o‘zgarishini hisoblash uchun standart jarayon boshlang‘ich bosqich orqali o‘zgarishlar bo‘lishi mumkin. bunga zid holda, o‘rta nuqta metodi boshlang‘ich va so‘nggi bosqichlari orqali o‘zgaruvchilarni bo‘lish orqali foizda hisoblaydi. misol uchun 5$ 4$ va 6$ o‘rtasida o‘rta nuqta. shuning uchun , o‘rta nuqta metodiga ko‘ra 4 dan 6 ga o‘zgarish 40% li o‘sish deb hisoblanadi. (6-4)/5*100=40 %; shunga ko‘ra, 6 dan 4 ga o‘zgarish 40% pastlashni anglatadi. o‘rta nuqta metodi o‘zgarish yo‘nalishidan qat’iy nazar bir xil javobni bergani uchun …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "talab elastikligi"

4-mavzu. talab va taklif elastiklikligi[footnoteref:1] [1: ushbu bob g. menkyuning “mikroiqtisodiyot tamoyillari” (n. gregory mankiw “principles of microeconomics” 7 e.) kitobining v bobi asosida tayyorlangan. 89-111 bet] reja 4.1. talab elastikligi 4.2.taklif elastikligi 4.3. talab, taklif va elastiklikning uch ko‘rinishi tayanch so‘z va iboralar: elastiklik, talabning narx elastikligi, umumiy daromad, talabning daromadlar elastikligi, talabning narxlar kesishuvi elastikligi, taklifning narx elastikligi 4.1. talab elastikligi biz 3-bo‘limda talab tushunchasini ko‘rib chiqqanimizda xaridorlar odatda tovar narxi pastroq , ularning daromadlari yuqoriroq, o‘rin bosuvchi tovarlar narxi balandroq, bir birining o‘rnini to‘ldiruvchi tovarlarning narxi pastroq bo‘lganda ko‘proq tovar xarid qilisha...

This file contains 16 pages in DOCX format (147.7 KB). To download "talab elastikligi", click the Telegram button on the left.

Tags: talab elastikligi DOCX 16 pages Free download Telegram