iqtisodiy tizimlar va ularning modellari

PPTX 25 pages 559.4 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 559.4 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

iqtisodiy tizimlar va ularning modellari iqtisodiy tizimlar va ularning modellari company name 1 reja: iqtisodiy tizimlar iqtisodiy tizimlar va ularning turli modellari 2 iqtisodiy tizim iqtisodiy mahsulotni ishlab chiqarish, taqsimot, ayirboshlash va isteʼmol jarayonida paydo boʻladigan asosiy iqtisodiy munosabatlarning shakl va mazmunini belgilab beradigan, mamlakatda tarixan paydo boʻlgan yoki joriy etilgan, amal qiladigan tamoyillar, qoidalar, qonun yoʻli bilan mustahkamlangan normalar majmui. iqtisodiy tizimlar doirasida iqtisodiyot subʼyektlari, ishlab chiqarishni omillari oʻzaro munosabatga kirishadilar va bu munosabatlar maʼlum qonun-qoidalarga binoan boshqariladi. iqtisodiy tizimlar faoliyati mulk, pul va pul tizimi, davlat va nodavlat tashkilotlari, korxona, soliq, daromad, reja, foyda kabi bir kator vositalar yordamida tashkil qilinadi. iqtisodiy tizimlar masalasiga qarashlarda turlicha yondashuvlar mavjud. jahon iqtisodiy adabiyotlarida xoʻjalik-iqtisodiy tizimlarni ishlab chiqarish vositalariga egalik shakli va iqtisodiy faoliyat muvofiklashtirish va boshqarish usuliga koʻra tasniflash koʻproq tarqalgan. xxi-asr boshlaridagi qarashlarda iqtisodiy tizimni baholashda moddiy-ashyoviy va ijtimoiy-iqtisodiy mezonlar birgalikda qoʻllaniladi, iqtisodiy tizimlarning eng muhim bir qator belgilari …

2 / 25

rksizmga koʻra: -ibtidoiy-jamoa. - quldorlik. -feodalizm. - kapitalizm. - kommunizm kabi iqtisodiy tizimlar bor, ularning biri-ikkinchisiga oʻrin boʻshatib beradi, ular ketma-ket oʻrin almashadi, eng mukammal va soʻnggi iqtisodiy tizim kommunizm deb ataladi. iqtisodiy tizimlarga texnologik va ishlab chiqarishning harakteri, ishlab chiqarishning industriyalashuvi jihatidan qaralgan va baho berilgan. iqtisodiy tizim bu umumiy iqtisodiy tuzilmani tashkil etuvchi o'zaro bog'liq elementlarning to'plamidir. iqtisodiy tizimlar va ularning turlari jamiyat taraqqiyotining barcha bosqichlarida amal qiladigan xo’jalik yuritishning iqtisodiy va ijtimoiy tuzilishi birgalikda iqtisodiy tizimni tashkil qiladi. iqtisodiy tuzilmalarning 4 turini ajratish odatiy holdir 1. an'anaviy iqtisodiyot; 2. buyruqbozlik iqtisodiyoti; 3. bozor iqtisodiyoti; 4. aralash iqtisodiyot. a‘anaviy iqtisodiyot - barcha mamlakatlar uchun xos bo’lib, unda natural yoki mayda tovar xo’jaligi xukmronlik qilgan. texnika taraqqiyoti va uning yangiliklarini joriy qilish cheklangan bo’lgan. ma‘muriy-bo’yruqbozlik iqtisodiyoti - bu bozor iqtisodiyotiga qarama-qarshi bo’lgan tizim bo’lib, bu tizimda davlat mulkchiligi hukmron bo’ladi va iqtisodiyot markazdan boshqariladi. anʼanaviy iqtisodiy tizim belgilari: -qoʻl …

3 / 25

ud doirasida anʼanaviy qoidalarga, urf-odatlarga koʻra, amalga oshadi; iqtisodiy faoliyat jamoa va yakka xususiy mulkka asoslanadi; aholi turmush darajasi past boʻladi. rejali yoki buyruqbozlik-ma`muriy iqtisodiyot tizimi. bu to`la-to`kis davlatlashtirilgan iqtisodiy tizimdir. uning asosi davlat mulki hisoblanadi, ishlab chiqarish davlatning reja-topshiriqlariga binoan yurgiziladi, nima ishlab chiqarish masalasi davlatning buyrug`iga binoan hal etiladi. bozor iqtisodiyoti tizimi – bu iqtisodiyotni rivojlantirishda eng muhim bo’lgan tizimdir. bu ikki bosqichga egadir. birinchisi, erkin raqobatga asoslagan klassik bozor iqtisodiyoti, ikkinchisi esa, hozirgi zamon rivojlangan bozor iqtisodiyoti bo’lib, uni aralash iqtisodiyot tizimi deyiladi. aralash tizim iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda xususan aqsh kanada va evropa mamlakatlarida mavjud. o`zbekiston mustaqillik yillari davomida reja iqtisodiyotidan bozor iqtisodiyoti – aralash iqtisodiyotga o`tmoqda. aralash iqtisodiy tizim. bu har xil darajada bozor va reja (nobozor) aloqa-munosabatlarining qorishmasidan iborat tizimdir. bu tizimda bozor vositalari bilan birgalikda rejalashtirish, hamkorlik va saxovatga asoslangan iqtisodiy aloqalar mavjud bo`ladi. iqtisodiyoti yuksak texnologiya, g`oyat yuqori mehnat unumdorligiga asoslanadi, bu esa …

4 / 25

sh va raqobat kabi tamoyillarga asoslanadi. bozor tizimida daromad topish chegaralanmaydi, boy bo`lish taqiqlanmaydi, o`ziga to`q, farovon yashovchi odamlarning moddiy tengsizligi mavjud bo`ladi. bozor tizimi asosida tovar ishlab chiqarish va pul yotadi. bozor tizimi dunyoning hamma mamlakatlarida bor, lekin uning rivojlanish darajasi bir xil emas. hozirgi zamon bozor iqtisodiyoti – bu hozirgi davrda bozor iqtisodiyoti sof bozor mexanizmi va rejali iqtisodiyot, unsurlarini qo’shilishidan hosil bo’lgan aralash iqtisodiyotdir. bunda mulkchilikning har xil shakllari, tadbirkorliklar turli bo’ladi, rejalashtirish, prognozlash, aholini ijtimoiy himoyalash kuchayadi. masalan, hozirgi vaqtda xitoy xalq respublikasida davlatning markazlashgan holda iqtisodiyotga aralashuvi va rejalashtirish tizimi saqlanib qolgan holda bozor mexanizmlari qo’llanishi natijasida iqtisodiy o’sish va iqtisodiy barqarorlik ta‘minlanmoqda. iqtisodiyotni shakllantirish jarayonida kishilarni narsalarga va barcha moddiy va nomoddiy borliqqa munosabatining paydo bo’lishi mulkchilikni keltirib chiqaradi. mulkchilik munosabatlari – bu iqtisodiy va doimiy kategoriya bo’lib, bu mulkka egalik qilish, foydalanish, o’zlashtirish va tasarruf etish jarayonlarida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlar majmuidir. foydalanilgan …

5 / 25

iqtisodiy tizimlar va ularning modellari - Page 5

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy tizimlar va ularning modellari"

iqtisodiy tizimlar va ularning modellari iqtisodiy tizimlar va ularning modellari company name 1 reja: iqtisodiy tizimlar iqtisodiy tizimlar va ularning turli modellari 2 iqtisodiy tizim iqtisodiy mahsulotni ishlab chiqarish, taqsimot, ayirboshlash va isteʼmol jarayonida paydo boʻladigan asosiy iqtisodiy munosabatlarning shakl va mazmunini belgilab beradigan, mamlakatda tarixan paydo boʻlgan yoki joriy etilgan, amal qiladigan tamoyillar, qoidalar, qonun yoʻli bilan mustahkamlangan normalar majmui. iqtisodiy tizimlar doirasida iqtisodiyot subʼyektlari, ishlab chiqarishni omillari oʻzaro munosabatga kirishadilar va bu munosabatlar maʼlum qonun-qoidalarga binoan boshqariladi. iqtisodiy tizimlar faoliyati mulk, pul va pul tizimi, davlat va nodavlat tashkilotlari, korxona, soliq, daromad, reja,...

This file contains 25 pages in PPTX format (559.4 KB). To download "iqtisodiy tizimlar va ularning modellari", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy tizimlar va ularning … PPTX 25 pages Free download Telegram