yo’llarda harakatlanishda harakat xavfsizligini ta’minlash

DOCX 10 pages 103.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 103.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

3-ma’ruza. yo’llarda harakatlanish. uning samaradorligi va xavfsizligi. reja 1. yo’llarda harakatlanishda harakat xavfsizligini ta’minlash. 2. avtomobilning konstruktiv xavfsizligini kompleks baholash. avtomobil yo’llarida insonlar tomonidan boshqariladigan turli xildagi mexanik bolmagan transport vositalari, harakatlanayotgan (yoki harakatda bo’lmagan) piyodalar majmuidan iborat murakkab dinamik tizimi mavjuddir. bu tizim uo’l harakati deb ataladi. yo’l harakati muammolari va maxsus tomonlari eng avvalo «a-h-y-r» (avtomobil-haydovchi-yo’l-piyoda) tizimi orqali belgilanadi. ular o’z navbatida atrof-muhitda (m) faoliyat ko‘rsatadilar. tizimga quyidagi tashkiliy qismlar kiradi: a - avtomobil, h - haydovchi, y – yo’l, p - piyoda. bu tashkiliy qismlar muhit (m)da faoliyat ko’rsatibgina qolmasdan, atrof-muhit bilan ularning har biri chambarchas bog‘liq bo’ladi. muhit deb atrof-muhitning yo’l harakati xavfsizligiga mujassamlashgan ta’siri tushuniladi va u quyidagi faktorlardan tashkil topadi: 1) ob-havo (meteorologik ko’rinish, yog’ingarchilik, shamol temperatura); 2) tabiiy landshaft (tekislik, qir adirlik, tog’lik, yer osti, yer usti suvlari va h.k); 3) mexanik (shovqin, chang, tebranish, gaz chiqindilari bilan ifloslanganlik va h.k.). «a-h-y-p-m» tizimda …

2 / 10

ng tayyorgarligi va ishchi qobiliyatiga bogliq. piyodalar yo‘l harakati da alohida o’rin egallaydilar. ularning yo‘l harakati qoidalarini mukammal bilishlari va ularga amal qilishlari real yo’l sharoitlarida harakat xavfsizligini ta’minlashga imkon yaratadi. umumiy tomonlaridan optimal ravishda kelib chiqqan holda, yo’l harakat xavfsizligini ta’minlashda birinchi navbatda «a-h-y-p-m» tizimidagi har bir tashkil etuvchilarning va birgalikda faoliyat qiluvchilarning tasniflarini optimallashtirish orqali erishish mumkin. transport tizimi deb tashish jarayonida bir-biriga bog’liq bo’lgan kompleks transport tizimiga aytiladi. transport degani bu yuk va yo’lovchilarni ehtiyojiga qarab tashib berishdir. bugungi kunda transport tizimida avtomobil transportining roli juda katta hisoblanadi. transport tizimi deganda biz faqat avtomobil transportini tushunamiz. aslida transport tizimiga quyidagi transport turlari kiradi: 1) temir yo’1 transporti; 2) suv transport tizimi; 3) avtomobil transporti tizimi; 4) havo transporti tizimi; 5) quvur transporti tizimi; 6) sanoat transporti tizimi. avtomobil transporti - yuk va yo’lovchilarni tashishga mo’ljallangan bo’lib, hozirgi kunga kelib dunyo miqyosida yo’lovchi oboroti va yuk oborotida keng …

3 / 10

’lish ehtimolligini, ularning og‘irlik darajasini hamda atrof-muhitga transport vositasining salbiy ta’sirini kamaytirish ko‘zda tutiladi. harakatlanish xavfsizligiga quyidagi faktorlar ta’sir ko‘rsatadi: · avtomobil yo’larining rivojlanganligi, holati hamda ularda harakatning tashkil etilganligi va jihozlanganlik darajalari; · transport vositalari konstruksiyalari va texnikaviy holatlaridagi kamchiliklar va h.k. harakatlanish xavfsizligini ta’minlash uchun avtomobillar ishlab chiqaruvchi barcha davlatlarda, shu jumladan o‘zbekistonda transport vositalari xavfsizligining turli konstruktiv elementlariga taalluqli normativ-huquqiy va qonuniy aktlar ishlab chiqilmoqda. bular asosan 1958 yilda jenevada qabul qilingan ichki transport doirasidagi bmt yeiq (birlashgan millatlar tashkilotining yevropa iqtisodiy qo‘mitasi) qoidalarining talablariga tayanadi. bu qoidalarda tormoz tizimiga, bosh- qaruv qurilmasiga, shinalarga, yorug‘lik va signallar tizimlariga, tevarak- atrofning ko‘rinishiga, kuzov konstruksiyasi va uning elementlariga, xavfsizlik tasmalariga, avtomobildagi o‘rindiqlarga, odamlaming evakuatsiya qilinishini ta’minlovchi elementlarga va o‘t o‘chirish bo‘yicha konstruktiv jihozlarga, dvigatel ishlab chiqargan chiqindi gazlarning miqdori va tarkibiga, ichki va tashqi shovqinlar va boshqalarga qo‘yiladigan talablar qayd etilgan. hozirgi paytda transport vositalarining texnik holati bo‘yicha xavfsizlik …

4 / 10

i olishlari, shuningdek, yo’l-transport hodisalari natijasidagi ko‘plab yetkazilayotgan moddiy zararlar, shahar ko‘chalari, aholi yashaydigan joylardan o‘tadigan yo‘llar mintaqasidagi yuqori darajadagi shovqin, havo basseynlarining ifloslantirilishi, ko‘chalarni to‘xtab turuvchi avtomobillar to‘sib qo‘yishi va nihoyat, transportlarning ushlanib qolishlari va harakat tezliklarining keskin tushib ketishidan iboratdir. statistik ma’lumotlarga ko‘ra, ba’zan avtomobillarning texnik nosozligi oqibatida yo’1-transport hodisalari bo’lishi qayd qilinadi. bunda asosan transport vositasining tormozi, boshqaruv tizimi, shinasi, harakatga keltiruvchi agregat va mexanizmlari holati ko‘zda tutiladi. avtomobildagi nosoz isitish, sovitish tizimi, haydovchi o‘rindig‘ining noqulay holati, noto‘g‘ri o‘rnatilgan orqa ko‘rinishni tasvirlovchi oyna yoki old ko‘rinish oynasi tozalagichining noto‘g‘ri ishlashi birinchi qarashda yo‘1-transport hodisalarini keltirib chiqarishga sababchi emas- dek tuyuladi. .ammo bu keltirilgan kamchiliklar haydovchilar psixofizilogik holatini yomonlashtirib, oqibatda yo‘l-transport hodisalari kelib chiqishiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri sabab bo‘ladi. afsuski, amaliyotda ko‘pchilik holatlarda bunday omillar avtomobilning texnik nosozligi emas, balki haydovchining e’tiborsizligi oqibatida kelib chiqqan deb qaraladi. yo‘l harakatini tashkil etishda «avtomobil-haydovchi-yo‘l- piyoda-muhit» tizimida harakat xavfsizligini ta’minlashning asosiy garovi - …

5 / 10

ichlar va statistikasi hisoblarida keltirilgan ko‘rsatkichlar o‘rtasida katta farq mavjud. masalan, 80-90 yillarda tadqiqotchilarning yo‘1-transport hodisalari vujudga kelishida yo‘l sharoitining 65-75% o‘rni bor deb ko‘rsatgan bo‘lsalar, sobiq ittifoq statistik hisoblarida esa 7,1-12,1 % deb keltirilgan. o‘zbekistonda bu ko‘rsatkich 0,02-0,80 % deb aniqlangan. chet davlatlarda yo‘llarning yomonligi oqibatida quyidagi miqdorda yo‘1-transport hodisalarining umumiy soniga nisbatan sodir etilishini ko‘rishimiz mumkin: angliyada - 6,7%, ispaniyada - 6.5%, fransiyada - 10,8%, shvetsiyada - 6,1%, yaponiyada - 17,3%. yo‘1-transport hodisalarining vujudga kelishida piyodalar o‘rnini alohida ta’kidlab o‘tish darkor, chunki ko‘pchilik hodisalarga piyodalarning avtomobil yo‘llarining belgilanmagan joylaridan o’tishlari, shuningdek, yo’l harakati qoidalari bo’yicha amaliy ko’nikmalari yo’qligi sabab bo’ladi. o'zbekiston respublikasi avtomobil yo’llarida 2003-2011 yillar mobaynida sodir etilgan yo’l-transport hodisalarini tahlil qilish natijasi shuni ko’rsatmoqdaki, yo’1-transport hodisalari qatnashchilarining umumiy sonidan 25-30% bolalar tashkil etmoqda. aholi punktidan o’tgan avtomobil yo’lining eng xavfli bo’lagi bolalar muassasalari mintaqasi (250-300 m) bo’lib, bolalar ishtirokidagi yth 50-55% shunday joylarda sodir etiladi. transport …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yo’llarda harakatlanishda harakat xavfsizligini ta’minlash"

3-ma’ruza. yo’llarda harakatlanish. uning samaradorligi va xavfsizligi. reja 1. yo’llarda harakatlanishda harakat xavfsizligini ta’minlash. 2. avtomobilning konstruktiv xavfsizligini kompleks baholash. avtomobil yo’llarida insonlar tomonidan boshqariladigan turli xildagi mexanik bolmagan transport vositalari, harakatlanayotgan (yoki harakatda bo’lmagan) piyodalar majmuidan iborat murakkab dinamik tizimi mavjuddir. bu tizim uo’l harakati deb ataladi. yo’l harakati muammolari va maxsus tomonlari eng avvalo «a-h-y-r» (avtomobil-haydovchi-yo’l-piyoda) tizimi orqali belgilanadi. ular o’z navbatida atrof-muhitda (m) faoliyat ko‘rsatadilar. tizimga quyidagi tashkiliy qismlar kiradi: a - avtomobil, h - haydovchi, y – yo’l, p - piyoda. bu tashkiliy qismlar muhit (m)da faoliyat ko’rsatibgina qolmasd...

This file contains 10 pages in DOCX format (103.3 KB). To download "yo’llarda harakatlanishda harakat xavfsizligini ta’minlash", click the Telegram button on the left.

Tags: yo’llarda harakatlanishda harak… DOCX 10 pages Free download Telegram

yo’llarda harakatlanishda harakat xavfsizligini ta’minlash

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "yo’llarda harakatlanishda harakat xavfsizligini ta’minlash"

Similar files