yosh davrlari psixologiyasida eksprimental metod

PPTX 16 стр. 1,6 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,6 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

mavzu: yosh davrlari psixologiyasida eksprimental metod tayyorladi: ruziyeva zulxumor; tekshirdi: abdukarimov muhammadjon; primechanie chtobi izmenit izobrajenie na etom slayde, viberite risunok i udalite ego. zatem najmite znachok "risunki" v zapolnitele, chtobi vstavit izobrajenie. eksperimental (tajriba) metodi turli yoshdagi odamlar (chaqaloq, bola, o‘spirin, balog‘atga yetgan va qarilar)ning psixikasini chuqurroq, aniqroq tadqiq, qilish metodlari ichida eng muhimi hisoblanadi. eksperiment metodi yordamida sun’iy tushunchalarning shakllanishi, nutqning o‘sishi, favquloddagi holatdan chiqish, muammoli vaziyami hal qilish jarayonlari, shaxsning his-tuyg‘ulari, xarakteri va tipologik xususiyatlari o‘rganiladi. inson psixikasining nozik ichki bog’lanishlari, munosabatlari, qonuniyatlari, qonunlari, xossalari, murakkab mexanizmlari tekshiriladi. buning uchun eksperiment materialini tekshiruvchi sinchkovlik bilan tanlashi, ob’ektiv tarzda har xil holat va vaziyatlami yaratishi, bunda sinaluvchining yoshi, aql-idroki, xarakter, xususiyati, his-tuyg’usi, qiziqishi va saviyasiga, turmush tajribasiga, ko‘nikma va malakalariga e’tibor berishi lozim. tabiiy metod psixologik-pedagogik masalalarni hal qilishda qo'llanadi. bu metodning ilmiy asoslarini 1910 yilda a.f.lazurskiy ta’riflagan. tabiiy metoddan foydalanishda ishlab chiqarish jamoalari a’zolarining, ilmiy muassasalar xodimlarining, …

2 / 16

aradorligini oshirishga qaratilishi lozim. tajriba metodi o‘z navbatida tabiiy va laboratoriya metodlariga ajratiladi. laboratoriya (klinika) metodi ko‘pincha individual (goho guruh va jamoa) shaklida sinaluvchilardan yashirmay, maxsus psixologik asboblar, yo‘l-yo‘riqlar, tavsiyalar, kolrsatma va ilovalardan foydalanib olib boriladi. hozir inson psixikasidagi o‘zgarishlami aniqlaydigan asboblar, murakkab elektron hisoblash 19 mashinalari (displeylar), qurilmalar, moslama vajihozlar mavjud. ular odamdagi psixologik jarayonlar, holatlar, funksiyalar, vujudga kelayotgan yangi sifatlami qayd qilish va o‘lchashda qo‘llanadi. ko‘pincha detektorlar, elektron va radio oichagichlar, sekundomer, refloksometr, xronorefleksometr, lyuksmetr, anomaloskop. taxistoskop, audiometr, esteziometr, elektromiogramma, elektroensefalogramma kabilardan foydalaniladi. laboratoriya metodi yordami bilan diqqatning sifatlari, sezgi, idrok, xotira va tafakkurning xususiyatlari emotsional hamda irodaviy va aqliy zo'riqish singari murakkab psixik holatlar tekshiriladi. ko‘pincha laboratoriya sharoitida kishilar (uchuvchi, shofyor, operator, elektronchilar) va kutilmagan tasodifiy vazivatlar (halokat, portlash, izdan chiqish, shovqin ko‘tarilishi)ning modellari yaratiladi. asboblaming ko’rsatishi bo‘yicha o‘zgarishlar, rivojlanish dinamikasi, jismoniy va aqliy toliqish, emotsional-irodaviy, asabiy zo'riqish, jiddiylik, tanglik qanday sodir bo’ayotganini ifodalovchi ma’lumotlar olinadi. tajriba …

3 / 16

r fazilatni shakllantirish, shuningdek, ularga maqsadga muvofiq muayyan malakani, yo‘l-yo’riq va usulni o’rgatish rejalashtiriladi. tajriba yakka, guruh va jamoa tarzida o’kazilishi mumkin. buning uchun tajriba materialining hajmi, ko'lami, qancha vaqtga mo'ljallanganligi, nimalar o‘rgatilishi, sinaluvchilami psixologik jihatdan tayyorlash oldindan belgilab qo‘yilishi shart tekshirish (nazorat) tajribasida tarkib toptiruvchi bosqichda shakllantirilgan usul, vosita, yo‘l-yo‘riq, ko'nikma, malaka va shaxs fazilatlarining darajasini, barqarorligini aniqlash, ta’sirchanligiga ishonch hosil qilish uchun mohiyati har xil mustaqil topshiriqlar beriladi. tekshirish tajribasi orqali tarkib toptiruvchi eksperimentning samarasi o‘lchanadi. mazkur tajribada ham tekshiruvchi sinaluvchiga mutlaqo yordam berishi mumkin emas, aks holda tadqiqot o‘tkazish prinsipi buziladi. aniqlovchi, tarkib toptiruvchi va tekshiruvchi tajribalarda yig‘ilgan ma’lumotlar, miqdor-statistik metodlardan foydalangan holda ishlab chiqiladi, shuningdek, miqdor tahlili o‘tkazishga tayyorgarlik ko‘riladi. statistik metodlar yordamida insonning bilish jarayonlari bilan uning individual-tipologik xususiyatlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqligi va ta’siri (korrelyatsiyasi) bilish jarayonlarining his-tuyg‘u bilan boshqarilishi, aql-zakovat omillarini tahlil qilish amalga oshiriladi. so‘ngra miqdoring hamda qo‘llanilgan metodikaning ishonchlilik, aniqlilik darajasi aniqlanadi. …

4 / 16

r, ehmlar ana shu izlanishlaming dastlabki samarasi hisoblanadi. insonnnng ontogenezida psixik rivojlanishini mukammal bo’lmasa-da, ochib berish imkoniyatiga ega bo"lgan umumiy, nazariy qoidalar, ya’ni prinsiplar mavjud. ana shu prinsiplar asosida turli yosh va jinsdagi odamlarda olib boriladigan iimiy tadqiqot ishlarida metodologik va metodik xatolarga kamroq yo’l qo‘yiladi. shunday ishlarda inson tug‘ilganidan urnrining oxirigacha qanday o‘zgarib borishi to‘g‘risida ma'lumot to’plash mumkin. umuman, psixologiyada inson psixikasini tadqiq qilish metodlarining turli tasnifi mavjud. bunga sobiq ittifoq psixologi b.g.ananevni tavsiya qilgan klassifikatsiyasiga asoslangan metodlarini misol qilish mumkin. b.g.ananev psixikani o‘rganish metodlarini to‘rt guhga ajratib, ularni tashkiliy, empirik (amaliy), natijalanii qayta ishlash yoki statistik natijalarni sharhlash metodlari deb nomlagan. bu guruhlar o‘zining maqsad va vazifasi bo‘yicha yana bir nechta toifa hamda turlarga bo‘linadi. tadqiqot metodlarining birinchisi, ya’ni tashkiliy guruhi o‘z ichiga qiyoslash, longityud (uzluksiz), kompleks (ko‘pyoqlama) deb atalgan turlarni oladi. qiyoslash metodi turli yoshdagi odamlaming bilish jarayonlari, shaxs xususiyatlari, bilimlarni o‘zlashtirishi, aqliy qobiliyati, salohiyati, rivojlanish dinamikasi, …

5 / 16

ligi” (n.a.menchinskaya, v.s.muxina) deb nomlanishi bejiz emas. uzoq vaqt bir shaxsni (kichik guruhni) kuzatish unda paydo bo'layotgan yangi fazilatlaming rivojlanish dinamikasini, xulq-atvoridagi illatlami (xatti-harakat) va ulaming oldini olish tadbirlarini, murakkab psixologik munosabatlari, ichki bog’anish qonuniyati, mexanizmi to‘g’risida mukammal, ishonchli, barqaror ma’lumotlar to‘plash imkonini yaratadi. longityud metodi yordamida sub’ektiv omillaming o'ziga xosligini, ob’ektiv shart-sharoitlar va ijtimoiy muhitning sinaluvchiga ta’siri o‘rganiladi. chunonchi, egizaklarning oxshashligi va tafovuti, ta’sirlanishi, his-tuyg‘usining o‘zgarishi, kishilar o’rtasidagi individual farqlar (ishchanligi, temperamenti, oliy nerv faoliyati tizimi va hokazolar) bo‘yicha ma'lumotlar olish longityud metodi bilan amalga oshadi. kompleks metod yordamida o‘rganilayotgan ob’ektdagi o‘zgarishlar turli nuqtai nazardan tahlil qilinadi yoki ularga har xil yondashiladi. masalan, bolada oddiy bilimlami o‘zlashtirish xususiyati psixologik jihatdan tekshirilayotgan bo’lsa, kompleks yondashish ta’sirida ana shu o’zlashtirishning falsafiy, mantiqiy, fiziologik, ijtimoiy, biologik xususiyatlari yoritiladi. aytaylik, keksayishning biologik omillarini o‘rganish uning psixologik, fiziologik, mantiqiy jihatlarini yoritishga xizmat qiladi. kompleks dastur yordamida amalga oshirilgan tadqiqot natijalari ilmiy ahamiyatga molik bo’lib, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yosh davrlari psixologiyasida eksprimental metod"

mavzu: yosh davrlari psixologiyasida eksprimental metod tayyorladi: ruziyeva zulxumor; tekshirdi: abdukarimov muhammadjon; primechanie chtobi izmenit izobrajenie na etom slayde, viberite risunok i udalite ego. zatem najmite znachok "risunki" v zapolnitele, chtobi vstavit izobrajenie. eksperimental (tajriba) metodi turli yoshdagi odamlar (chaqaloq, bola, o‘spirin, balog‘atga yetgan va qarilar)ning psixikasini chuqurroq, aniqroq tadqiq, qilish metodlari ichida eng muhimi hisoblanadi. eksperiment metodi yordamida sun’iy tushunchalarning shakllanishi, nutqning o‘sishi, favquloddagi holatdan chiqish, muammoli vaziyami hal qilish jarayonlari, shaxsning his-tuyg‘ulari, xarakteri va tipologik xususiyatlari o‘rganiladi. inson psixikasining nozik ichki bog’lanishlari, munosabatlari, qonuniyatlari, q...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (1,6 МБ). Чтобы скачать "yosh davrlari psixologiyasida eksprimental metod", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yosh davrlari psixologiyasida e… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram