psixologiya metodlari

DOCX 12 pages 32.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.6 KB

File type DOCX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

. psixolog kasbiy faoliyati va psixologiya metodlari. reja: 1. fan metodlar xaqida tushuncha 2. psixologiyaning asosiy metodlari 3. ayrim metodlarning ahamiyati 3. psixologiyaning asosiy metodlari. aniq izlanish predmetiga ega bo’lgan har qanday fan o’sha predmetining mohiyatini yoritish va materiallar to’plash uchun maxsus usullar va vositalardan foydalanadi va ular fanning metodlari deb yuritiladi. fanning salohiyati va obro’si ham birinchi navbatda o’sha metodlar yordamida to’plangan ma’lumotlarning ishonchliligi va validliligiga bog’liq bo’ladi. bu fikrlar bevosita psixologiyaga ham aloqador bo’lib, metodlar masalasi bu fanda juda katta ahamiyatga molik masala sifatida qaraladi. chunki yuqorida ta’kidlaganimizdek, psixik xodisalarni bevosita qo’l bilan ushlab, ko’z bilan ilg’ab, quloq bilan sezish qiyin. lekin juda ko’plab fanlar bilan faol hamkorlik shunga olib kelganki, psixologiyaning har bir tarmog’i o’z vazifalarini yechish va ma’lumotlarga ega bo’lish uchun ko’plab metodlarni sinovlardan o’tkazib, eng ishonchli va mukammallarini saqlab qolgan. matematik statistika va ehtimollar nazariyasining psixologiya sohasida qo’llanilishi va unda erishilgan muvaffaqiyatlar avvalo har bir …

2 / 12

ashtirish kibernetik modellashtirish psixologiyada tekshiriladigan psixik hayot hodisalari juda xilma-xil va murakkab hodisalardir. bu hodisalar qanday metodlar bilan, ya’ni qaysi yo’llar bilan, qanday usullar bilan tekshiriladi, degan savol tug’iladi. psixologiyada chinakkam ilmiy bilimga ega bo’lmoq uchun psixikani tekshirish metodlarini bilish va shu metodlardan foydalana bilish kerak. har bir pedagog kishilar psixikasini tekshirish uchun loaqal eng oddiy usullarni bilishi lozim. xar bir fan kabi psixologiya ham psixik (ruhiy) hayot hodisalarini chinakkamiga ilmiy asosda bilib olish uchun quyidagi talablariga amal qilish lozim: tekshiriladigan har bir psixik hodisaga boshqa hodisalar bilan bog’langan deb qaralishi zarur. masalan, psixik hodisaning uning nerv fiziologik asosdan ajratib o’rganish yaramaydi, xotirani tafakkur, diqqat va umuman shaxsdan ajratib o’rganish yaramaydi va hokazo. har bir psixik hodisa va umuman shaxs vujudga kelish, taraqqiy etish va o’zgarish jarayonida ko’zdan kechirilishi zarur. shuning uchun, masalan, bolalar va o’smirlar psixikasining taraqqiyot qonunlarini bilmasdan turib, voyaga yetgan odam psixikasining yetarlicha yaxshi bilib bo’lmaydi. psixik …

3 / 12

. shu sababli, ilmiy psixologiya ham o’z mavzuini o’rganishni tajribadan, psixik hayot faktlarini aniqlash, tasvir etish va tahlil qilishdan boshlashi lozim. so’ngra, aniqlangan va tahlil qilingan faktlar asosida, psixik hayot qonuniyatlarini ochib, tegishli nazariy va amaliy xulosalar chiqarilishi lozim. har bir fandagi kabi psixologiyada ham tajriba, kuzatish va eksperiment shaklida qo’llaniladi. kuzatish va eksperimentdan tashqari, ilmiy tekshirishning boshqa mahsus medotlari: suhbat metodi, biografiya metodi, solishtirma tarixiy metod va boshqa metodlar ham qo’llaniladi. kuzatish metodi psixik hodisalar hayotda, ya’ni tabiiy sharoitda, odamning turli-tuman faoliyatida qanday ko’rinishda voqye bo’lsa, o’sha ko’rinishda kuzatish metodining yordami bilan o’rganiladi. tashqi kuzatish. psixik hayot hodisalarini o’rganishda avvalo tashqi kuzatish metodi tadbiq etiladi. kuzatishning asosiy hususiyati shundaki, bu metod yordami bilan psixik hayotni sezgi organlarimiz bevosita seza oladigan, o’zimiz bevosita idrok qila oladigan faktlari aniqlanadi va tasvirlanadi. kishining psixik hayotida: mimika, imo-ishora, nutq, turli harakatlar va umuman kishining butun xatti-harakati va faoliyatini bevosita kuzatish bemalol mumkin. psixik …

4 / 12

sh uchun uning qanday zo’r iroda bilan sabot-matonat ko’rsatishini ham kuzatish yo’li bilan ko’zdan kechirsak va tekshirsak bo’ladi. psixik hayot hodisalarini o’rganayotganda psixologning o’z-o’zini kuzatish metodiga ham murojaat qilib turishiga ham to’g’ri keladi. o’z-o’zini kuzatish nomidan ko’rinib turibdiki, tadqiqotchi o’z-o’zini kuzatish bilan o’zidagi psixik hodisalarni tekshiradi. bu holda tadqiqotchi psixik jarayonlar va holatlarning ichki tomoni - odamning subyektiv kechinmalari qanday ro’y bersa, ularni shu holida tasvir etish va aniqlab olishga intiladi. psixolog o’z tadqiqotlarida tekshirilgan kishilarning o’z-o’zini kuzatib olgan ma’lumotlariga ham asoslanadi. psixologiya vujudga kela boshlagan v asrdan tortib to bizning eramizgacha va xix asrning deyarli oxirigacha o’z-o’zini kuzatish metodi yoki introspektiv metod ruhiy hayot hodisalarini bilishning birdan-bir metodi bo’lib keldi desa bo’ladi. xix asrning ikkinchi yarmidan boshlab o’z-o’zini kuzatish metodiga tanqidiy ko’z bilan qaraladigan bo’lib qoldi. bu metodning bir qancha kamchiliklari borligi ma’lum bo’ldi. o’z-o’zini kuzatishda tadqiqotchi ham tekshiriladigan obyektga, u ham tekshiruvchi obyektga bo’linib qolishi bu metodning eng …

5 / 12

oladigan kishilar psixikasi haqidagina bilim beradi. ammo madaniy taraqqiyotning pastroq bosqichida turgan kishilar psixikasi haqidagi ta’limot ham, bolalar psixikasi haqidagi ta’limot ham psixologiyaga qo’shilishi kerak. madaniy taraqqiyotning pastroq bosqichida turgan kishilar va bolalar esa fan nuqtai nazaridan o’z-o’zini kuzata olmasligi tabiiy. demak, o’z-o’zini kuzatish yo’li bilan odam psixik taraqqiyotining turli bosqichlari haqida bilim olib bo’lmaydi. nihoyat, o’z-o’zini kuzatish metodining yana bir katta kamchiligi shuki, bu yo’l bilan olingan ma’lumotlar psixik hayot hodisalarini turli yo’sinda bir tomonlama, subyektiv talqin qilishiga olib kelishi mumkin. masalan, odamning xarakterini tekshirayotgan psixologning o’zi egoist bo’lsa, o’z-o’zini kuzatish natijalaridan, egoizm - har qanday xarakterning muhim belgisidir deb hulosa chiqarishi mumkin. dunyoda sahiy, olijanob xarakterli kishilar borligini bunday psixolog faqat o’z-o’zini kuzatish yo’li bilan bila olmaydi. zohiran ko’rinadigan narsa bu yerda xaqiqat bo’lib tuyulishi, yakka hodisa umumiy hodisa bo’lib tuyulishi mumkin. holbuki, har qanday ilmiy bilim obyektiv va chin bilim bo’lishi kerak. i.p.pavlov o’z-o’zini kuzatish yo’li bilan …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya metodlari"

. psixolog kasbiy faoliyati va psixologiya metodlari. reja: 1. fan metodlar xaqida tushuncha 2. psixologiyaning asosiy metodlari 3. ayrim metodlarning ahamiyati 3. psixologiyaning asosiy metodlari. aniq izlanish predmetiga ega bo’lgan har qanday fan o’sha predmetining mohiyatini yoritish va materiallar to’plash uchun maxsus usullar va vositalardan foydalanadi va ular fanning metodlari deb yuritiladi. fanning salohiyati va obro’si ham birinchi navbatda o’sha metodlar yordamida to’plangan ma’lumotlarning ishonchliligi va validliligiga bog’liq bo’ladi. bu fikrlar bevosita psixologiyaga ham aloqador bo’lib, metodlar masalasi bu fanda juda katta ahamiyatga molik masala sifatida qaraladi. chunki yuqorida ta’kidlaganimizdek, psixik xodisalarni bevosita qo’l bilan ushlab, ko’z bilan ilg’ab, quloq ...

This file contains 12 pages in DOCX format (32.6 KB). To download "psixologiya metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya metodlari DOCX 12 pages Free download Telegram