демографик жараёнларни прогноз қилиш

DOC 71.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1452875014_63531.doc демографик жараёнларни прогноз қилиш режа: 1. демографик режалаштириш ва прогноз қилишнинг моҳияти. 2. демографик прогнозлар таснифи. 3. режалаштиришда инсон ривожининг индикаторлари. 4.меҳнат ресурсларидан фойдаланиш ва меҳнат унумдорлиги. 1. демографик режалаштириш ва прогноз қилишнинг моҳияти. демографик прогноз қилиш зарурати умуман ижтимоий-иқтисодий жараёнларни прогноз қилиш ва режалаштириш вазифалари билан боғлиқ. олдиндан демографик прогноз қилмасдан туриб товарлар ва хизматларни * маликов т.с. солиқ ва солиққа тортишнинг долзарб масалалари. т.: “академия”, 2002, 56-б. ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш, уй-жой қурилиши, ижтимоий инфратузилма, соғлиқни сақлаш ва таълим, пенсия тизимини ривожлантириш, геосиёсий муаммоларни ҳал этиш муаммолари ва ҳоказоларнинг истиқболини тасаввур қилиб бўлмайди. айнан шунинг учун аҳоли сони ва таркиби, оилалар сони ва таркиби, алоҳида демографик жараёнлар динамикасини прогноз қилиш фаолияти халқаро, давлат ва ноҳукумат ташкилотлари, муассасалари ва илмий муассасалар умумий фаолиятининг муҳим қисмини ташкил қилади. аҳолининг репродуктив, ўзини асраш ва миграция ҳаракатлари ўзгаришининг тенденциялари ҳақида тўғри, илмий асосланган тахминлар, прогноз аниқлигининг муҳим шарти ҳисобланади, улар …

ўлжалланган ижтимоий-иқтисодий ривожланишнинг асосий йўналишлари белгиланарди. ҳозирги вақтда мамлакатимизда демографик прогнозлар ўзбекистон республикаси давлат статистика қўмитаси ва айрим илмий ташкилотлар томонидан мунтазам равишда ишлаб чиқилади ва эълон қилинади. 3. аҳолини истиқболли ҳисоблаб чиқиш усуллари. қуйидагилар демографик прогноз қилишнинг асосий усуллари ҳисобланади: у ёки бу математик функцияни қўллашга асосланган усуллар (экстраполяция ва таҳлилий усуллар), шунингдек компонент усули. математик функци ларни қўллашга асосланган усуллар. айниқса улар учун ишончли демографик статистика мавжуд бўлмаган кичик ҳудудлар (масалан, у ёки бу мамлакат минтақалари) ушбу тоифа усулларини қўллаш учун насос ҳисобланади. мамлакат даражасида аҳолини прогноз қилиш учун математик усуллар камдан-кам ҳолларда қўлланилади, чунки ушбу усулларга хос бўлган аҳоли сони ўсишининг таркибий қисмларидаги ва ёш-жинс таркибидаги ўзгаришларни ҳисобга олмаслик прогноз қилишда катта ҳатоларнинг пайдо бўлишига олиб келади. минтақа даражасида бундай хатолар эҳтимоли қуйидаги қўшимча шарт ёрдамида камайтирилиши мумкин: минтақалар аҳолисининг умумий сони мамлакат учун прогноз натижаларидан фарқ қилмаслиги лозим. шундай қилиб, мамлакат учун прогноз минтақа даражасида аҳолини …

кин бўлган айрим математик ифодалар танлаб олинади. математик усуллардан фойдаланиш қатор камчиликларга эга. биринчидан, улар фақат аҳолининг умумий сонини прогноз қилиш имконини беради, лекин унинг таркибининг ўзгаришини олдиндан кўра билиш имконини бермайди, масалан, ёши, жинси, ирси бўйича тақсимлаш. иккинчидан, агар кўп фактик маълумотлар мавжуд бўлса, танлаб олинган математик ифода, одатда, уларнинг ҳар бири орқали ўтмайди. бу прогноз кўрсаткичларини олдиндан айтиб беришнинг ишончлилигини пасайтиради. учинчидан, математик ёндашув шуни назарда тутадики, илгари аҳоли динамикасини белгилаб берган ижтимоий ва иқтисодий омиллар келажакда ҳам ўзгаришсиз кўринишда қолади. прогноз қилиш учун турли математик функцияларни қўллаш мумкин. бироқ, кўпинча чизиқли, экспоненциал ва мантиқий функциялардан фойдаланилади. бунда чизиқли ва экспоненциал функцияларни қўллашга асосланган прогноз қилиш баъзан шартли равишда экстраполяцион усул деб, мантиқий ва бошқа функцияларни қўллашга асосланган прогноз қилиш эса таҳлилий усул номланади*. қуйида экстраполяцион ва таҳлилий прогноз қилишнинг асосий усулларини кўриб чиқамиз. экстрапол цион усул. ушбу усул чизиқли ва экспоненциал функциялардан, яъни давр мобайнида аҳоли сонининг …

ва миграция мавжуд эмас деб фараз қилинганда аҳоли сони ўртача йиллик ўсиш суръатларининг ўзгармаслиги тўғрисидаги тахмин ҳақиқатга анча яқин ҳисобланади. мазкур ҳолатда гап прогноз қилишда экспоненциал функциядан фойдаланиш ҳақида бораяпти. таҳлилий усул шунга асосланганки, илгариги демографик динамикадан келиб чиққан ҳолда уни энг яқин тасвирловчи функция танлаб олинади. бу ҳар қандай функция бўлиши мумкин, бироқ, ҳар қандай ҳолатда ушбу функция эмпирик хусусиятга эга бўлиб, демографик динамиканинг ҳеч қандай умумий математик қонуни мавжуд эмас. компонент усули. мазкур усул демографик прогноз ишлаб чиқувчилари олдида кенг имкониятларни очиб беради. экстраполяцион ва таҳлилий усуллардан фрақли ўлароқ, у нафақат аҳолининг умумий сонини билиш, балки уларни жинси ва ёшига қараб тақсимлаш имконини беради. амалиётда аҳолини прогноз қилиш ҳар бир жинс учун алоҳида ёш- жинс маълумотлари асосида амалга оширилади. туғилиш унинг ёш коэффициентларида ифодаланади. ўлиш кучи эркаклар ва аёллар учун алоҳида кейинги ёшгача яшаш ёш эҳтимолида ўз ифодасини топади. миграцияни жинси ва ёшига қараб таснифланган кутилаётган ҳар йиллик …

илишнинг аниқлилигига боғлиқ. туғилиш, ўлим ва миграция прогнозларини ишлаб чиқиш компонент усулини қўллашнинг муҳим шарти ҳисобланади. бироқ, агар ушбу усулни қўллаш соф техник вазифа ҳисобланса, демографик жараёнлар динамикасини прогноз қилиш катта таҳлилий ишни, туғилиш, ўлим ва миграциянинг ўзгариш қонуниятларини, уларнинг ижтимоий-иқтисодий омиллар билан алоқаларини билишни талаб қилади. ҳатто айтиш мумкинки, бундай прогноз қилиш нимаси биландир санъатга ўхшаб кетади. 3. режалаштиришда инсон ривожининг индикаторлари. турмушнинг барча томонлари динамикасини назорат қилиш, уни ўтган даврлар ва бошқа мамлакатлар билан, шунингдек, юзага келган оқилона илмий нормалар билан солиштириш имконини берувчи турмуш даражаси индикаторларининг тизими саломатлик кўрсаткичлари ва соғлиқни сақлаш, бандлик, овқатланиш, уй-жой шароитлари кўрсткичларини, рўзғор буюмларининг мавжудлигини, маданият даражаси, пули хизматлар кўрсаткичларини ўз ичига олади. “бмтни ривожлантириш дастури” мутахассислари учта катталикдан ўртача кўрсаткич сифатида ҳисоблаб чиқиладиган турмуш даражасининг умумлаштирувчи индикаторини ишлаб чиқди: аҳоли жон бошига ҳисобланганда яим, ҳаёт кечириш давомийлиги ва аҳолининг маълумот даражаси (25 ёш ва ундан катталар). бу индикатор “инсон ривожи индикатори” …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "демографик жараёнларни прогноз қилиш"

1452875014_63531.doc демографик жараёнларни прогноз қилиш режа: 1. демографик режалаштириш ва прогноз қилишнинг моҳияти. 2. демографик прогнозлар таснифи. 3. режалаштиришда инсон ривожининг индикаторлари. 4.меҳнат ресурсларидан фойдаланиш ва меҳнат унумдорлиги. 1. демографик режалаштириш ва прогноз қилишнинг моҳияти. демографик прогноз қилиш зарурати умуман ижтимоий-иқтисодий жараёнларни прогноз қилиш ва режалаштириш вазифалари билан боғлиқ. олдиндан демографик прогноз қилмасдан туриб товарлар ва хизматларни * маликов т.с. солиқ ва солиққа тортишнинг долзарб масалалари. т.: “академия”, 2002, 56-б. ишлаб чиқариш ва истеъмол қилиш, уй-жой қурилиши, ижтимоий инфратузилма, соғлиқни сақлаш ва таълим, пенсия тизимини ривожлантириш, геосиёсий муаммоларни ҳал этиш муаммолари ва ҳоказоларнинг истиқ...

DOC format, 71.5 KB. To download "демографик жараёнларни прогноз қилиш", click the Telegram button on the left.

Tags: демографик жараёнларни прогноз … DOC Free download Telegram