elektr mashinalari faniga kirish

DOCX 1 page 3.8 MB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.8 MB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus tahlim vazirligi andijon mashinasozlik instituti “avtomatika va elektrotexnika” fakul‘teti “elektrotexnika, elektromexanika va elektrotexnologiyalar” kafedrasi “e l e k t r m a sh i n a l a r i” fanidan ma’ruzalar kursi 2019 y. tasdiqlayman» andijon mashinasozlik institut o‘quv -uslubiy kengashida ko‘rib chiqilgan va mahqullangan kengash raisi____________q.ermatov «__» ______ 2019 y. «mahqullangan» «avtomatika va elektrotexnika» fakulg‘teti kengashida muxokama qilingan va mahqullangan kengash raisi________ t.turg‘unov «__» ______ 2019 y. «tavsiya etilgan» “elektrotexnika, elektromexanika va elektrotexnologiyalar” kafedrasi majlisida muxokama qilingan va tavsiya etilgan kafedra mudiri _______s.abduraxmonov (kafedra majlisining __ - sonli bayonnomasi «___» ________2019 y) taqrizchilar: andijon qxi dotsenti a.ismoilov «eee» kafedra katta o‘qituvchisi m.abdullaev tuzuvchilar: katta o‘qituvchi z. rejabov elektr mashinalari faniga kirish. reja. elektr mashinalarga oid umumiy tushkncha. o‘zbekistonda elektr energetikasi va unda transformatorning axamiyati. o‘zbekiston republikasi mustaqillikka erishib, porloq kelajak sari dadil qadam tashlamoqda. taxlimning barcha jabhalarida kelajagimiz poydevori bo‘lmish yoshlar tarbiyasiga, …

2 / 1

k taraqqiyot tobora keng yoyilmoqda, iqtisodiyotimiz jadallik bilan rivojlanmoqda, yirik ko‘lamli kompleks ijtimoiy –iqtisodiy dasturlar amalga oshirilmoqda, axoli turmush tarzini yuqori darajalarga ko‘tarish,xamda yangi kishi tarbiyalashning muxim masalalari xal etilmoqda . mamlakatimiz oldida turgan ulkan iqtisodiy vazifalarni amalga oshirishni elektr energiyasiz tasavvur qilish qiyin. shuning uchun xam tahkidlab o‘tilganidek , elektr xosil qilishni 2020 yilga borib 60 milliard kilovatt soatga etkazish mo‘ljallangan. shu jumladan, besh yillikda respublikamizda elektr energiya xosil qilishni taxminan 25-27 protsentga oshirish ko‘zda tutilgan. mahlumki, ishlab chiqarishni bir mahromda rivojlanishini asosiy sharoitlaridan biri xalq xo‘jaligini barcha soxalarida elektr energiyadan keng va xar tomonlama foydalanishdir. elektr energiyani qo‘llash ish unumini keskin oshiradi , axoliga maishiy xizmat ko‘rsatishni yaxshilaydi, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirishni tahminlaydi, shuningdek ishlab chiqarishga kompleks mexanizatsiyani yoyishga imkon beradi. elektrotexnika fanini rivojlantirishga rus olimlari va injenerlari v. v. petrov , p. l. shilling , e.x. lens, b.s . yakobi va p.n.yablochkovlar katta xissa qo‘shdilar. 1802 yilda …

3 / 1

torning ixtirochisi rus elektrotexnigi m.o. dolivo-dobrovolg‘skiy bo‘ldi. 1895 yilda esa a.s.popov radiotelegrafni kashf etdi. keyinchalik olimlar tomonidan g.m.krijijanovskiy va s.i. vavilov raxbarligida elektrotexnika va energetika soxasida muxim ishlar amalga oshirildi. akademik s.i.vavilovning raxbarligi ostida yoritishning yuqori samarali turi-lyuminissent lampalar ishlab chiqildi. akademik v.f.mitkevich elektromagnetizm nazariyasini va elektrotexnikaning fizik asosini rivojlanishiga katta xissa qo‘shdi. elektr energiyaning sifati deganimizda nimani tushunamiz? elektr energiya har qanday ishlab chiqarilgan mahsulot kabi xarakterli muhim iste’mol xususiyatlariga, ya’ni o‘zining sifat ko‘rsatkichlariga ega. elektr energiyaning davlat standartlari bilan belgilangan bir necha sifat ko‘rsatkichlari mavjuddir. kuchlanishning sifati. iste’molchiga uzatilayotgan elektr energiya kuchlanishining qiymati katta ahamiyatga egadir. elektr tarmog‘ida yuklanishning o‘zgarishi kuchlanishning o‘zgarishiga olib keladi. odatda tungi vaqtda tarmoqda yuklanishning kamayishi natijasida kuchlanishning qiymati oshadi va ba’zida ruxsat etilgan qiymatidan ham oshib ketishi mumkin. kuchlanishning oshishi elektr energiya iste’molchi elektr qurilmalari ishlash muddatlarining kamayishiga olib keladi (ayniqsa, cho‘g‘lanma elektr lampalar bundan ko‘p zarar ko‘radi). kuchlanishning pasayishi elektr motorlarning aylanish …

4 / 1

r stansiyalarning generatorlaridagi kuchlanishni rostlash, transformatorlarning transformasiya koeffisientini o‘zgartirib va reaktiv quvvat manbalari (kondensator batareyalari) quvvatini o‘zgartirib elektr tarmog‘idagi kuchlanish qiymati rostlanadi. chastota ─ elektr energiyaning ikkinchi sifat ko‘rsatkichi. o‘zbekiston energetika tizimida chastotasi 50 gs bo‘lgan uch fazali o‘zgaruvchan tok qo‘llaniladi chastota, bir sekund vaqt ichida o‘zgaruvchan tok qutblarining o‘zgarishlari sonidir. chastotaning berilgan qiymatdan oshishi yoki kamayishi elektr energiya sifatining sezilarli darajada yomonlashuviga olib keladi. chastotaning oshishi elektr motorlar tezligining (asinxron va sinxron elektr motorlarda) keraksiz oshishiga, chastotaning kamayishi esa shu motorlar harakatga keltiradigan ishlab chiqarish mashinalari ish unumining pasayishiga olib keladi. chastotaning qiymati elektr tarmoqdagi energetik balansning qay daraja saqlanib turganiga bog‘liqdir. agar ishlab chiqarilayotgan elektr energiya iste’molchi ehtiyojidan ko‘p bo‘lsa, chastotaning qiymati berilgan qiymatdan katta bo‘ladi. agar ishlab chiqarilayotgan elektr energiya iste’molchi ehtiyojidan kam bo‘lsa, u holda chastotaning qiymati berilgan qiymatidan kam bo‘ladi. o‘zgaruvchan tokning sinusodal ko‘rinishda bo‘lishi - elektr energiyaning yana bir zaruriy sifat ko‘rsatkichi. o‘zgaruvchan tok …

5 / 1

rinishidagi toklar yig‘indisi tarziga keltirrilishi mumkin. bu, har qanday iste’molchidan 50 gs chastotali asliy garmonikali tokdan tashqari yana bir necha yuqori chastotali toklar ham bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi. tokning vaqt bo‘yicha o‘zgarishi sinusoidadan qancha ko‘p farq qilsa, shuncha yuqori chastotali tashkil etuvchilari ko‘p bo‘ladi. yuqori chastotali tok iste’molchining foydali ish koeffisientini kamaytiradi, uni ko‘proq qizdiradi, sezilarli radioto‘siq to‘lqinlar hosil bo‘lishiga olib keladi. fazalar bo‘yicha yuklanishlarning nosimmetriyaligi. agar generatorlarning hammasi sinosoidal tok ishlab chiqargan taqdirda ham ba’zi bir iste’molchilarning taosiri ostida yuklanishdan o‘tayotgan tok nosinusoidal ko‘rinishga ega bo‘lib qolishi ham mumkin. ko‘pincha elektr tarmoqning uchchala fazalaridayuklanganlikning nosimmetrik taqsimlanganligi bunga sabab bo‘ladi. ayniqsa bir fazali iste’molchilarning taosiri ko‘proq bo‘ladi. bular maishiy elektr asboblar, o‘zgarmas tok elektrovozlari, elektr pechlar va h. k. faza yuklanishlarining nosimmetrik bo‘lishi elektr energiya sifat ko‘rsatkichlarining jihatlaridan biridir. elektr tarmog‘idagi tokning vaqt bo‘yicha o‘zgarishini sinusoida ko‘rinishiga keltirish uchun faza yuklanishlarini simmetriyalovchi va alohida yuqori chastotali toklarni o‘tkazmaydigan filotrlovchi qurilmalar qo‘llaniladi. …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr mashinalari faniga kirish"

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus tahlim vazirligi andijon mashinasozlik instituti “avtomatika va elektrotexnika” fakul‘teti “elektrotexnika, elektromexanika va elektrotexnologiyalar” kafedrasi “e l e k t r m a sh i n a l a r i” fanidan ma’ruzalar kursi 2019 y. tasdiqlayman» andijon mashinasozlik institut o‘quv -uslubiy kengashida ko‘rib chiqilgan va mahqullangan kengash raisi____________q.ermatov «__» ______ 2019 y. «mahqullangan» «avtomatika va elektrotexnika» fakulg‘teti kengashida muxokama qilingan va mahqullangan kengash raisi________ t.turg‘unov «__» ______ 2019 y. «tavsiya etilgan» “elektrotexnika, elektromexanika va elektrotexnologiyalar” kafedrasi majlisida muxokama qilingan va tavsiya etilgan kafedra mudiri _______s.abduraxmonov (kafedra majlisining __ - sonli bayonno...

This file contains 1 page in DOCX format (3.8 MB). To download "elektr mashinalari faniga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr mashinalari faniga kirish DOCX 1 page Free download Telegram