umurtqalar anatomiyasi

PPTX 40 pages 1.3 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

umurtqalar anatomiyasi umurtqalar anatomiyasi adti davolash fakulteti 4-kurs talabasi to’raboyev elyorbek umurtqalar (vertebrae) klassifikatsiyasi umurtqalar asosan ikki guruhga bo’lib o’rganiladi: 1. erkin umurtqalar: bo’yin umurtqalari (vertebrae cervicales) ko’krak umurtqalari (vertebrae thoracicae) bel umurtqalari (vertebrae lumbales) 2. qo’shilib ketgan umurtqalar: (ular qo’shilib yaxlit bir suyakni hosil qiladi) dumg’aza suyagi (os sacrum) dum suyagi (os coccygis) umurtqalarning umumiy anatomik tuzilishi 1. umurtqa tanasi (corpus vertebrae) 2. umurtqa yoyi (arcus vertebrae) 1) yoyning plastinkasi (lamina arcus vertebrae) 2) yoyni tanaga birlashtirib turuvchi oyoqchalari (pedinculi arcus vertebrae) umurtqa tanasi va umurtqa yoyi qo’shilishidan hosil bo’lgan umurtqa teshigi (foramen vertebrae) !!! barcha umurtqalarning teshiklari (foramina vertebralia) ustma-ust joylashib uzun markaziy kanal (canalis vertebralis) ni hosil qiladi. bu kanalda esa orqa miya joylashadi 3. umurtqa o’simtalari (proccessus vertebrae) o’tkir o’siq (proccessus spinosus) yonbosh o’siq (proccessus transversus) yuqorigi va pastki bo’g’im o’sig’i (proccessus articularis superior et inferior) corpus vertebrae arcus vertebrae lamina arcus vertebrae pedinculi arcus vertebrae …

2 / 40

’g’im hosil qilish uchun yuza (facies articularis superior et inferior) hosil qiladi yuqoridagi umurtqaning bo’g’im o’sig’i va pastki umurtqaning yuqorigi o’sig’i birlashishidan ular oralig’ida umurtqalararo teshik (foramen intervertebrale) hosil bo’ladi. bu yerdan orqa miya nervlari chiqadi. processus articularis superior et inferior facies articularis superior incisura superior et inferior incisura inferior incisura superior foramen intervertebrale umurtqalarning tanaga nisbatan oriyentatsiyasi oldinga - umurtqa tanasi orqaga - umurtqaning o’tkir o’sig’i yuqoriga - incisura superior pastga - incisura inferior umurtqalarning xususiy anatomik tuzilishlari: bo’yin umurtqalari (vertebrae cervicales) barcha bo’yin umurtqalariga xos xususiyat – ularning ko’ndalang o’siqlarida teshiklar (foramen transversarium) ning bo’lishi. bu teshiklar ustma-ust joylashib arteria vertebralis uchun yo’lak tayyorlab berishadi bo’yin umurtqalari boshqa umurtqalardan farq qilibgina qolmay, ular o’zaro bir-biridan ham farq qiladi. shu sabab ularni ikki guruhga ajratib o’rganishimiz mumkin: tipik bo’yin umurtqalari (c3-7) atipik bo’yin umurtqalari (c1-2) barcha tipik bo’yin umurtqalari uchun xos xususiyatlar: tanasi (corpus) birmuncha kichik va o’tirg’ichsimon shaklda …

3 / 40

rtebrae va foramen vertebrae differensirovkasi cervicalis (7) thoracic (12) lumbalis (5) tipik bo’yin umurtqalari sulcus nervi spinalis tuberculum anterius et posterius foramen transversarium atipik bo’yin umurtqalari: atlas (c1) atlasning umurtqa tanasi, o’tkir o’sig’i va bo’g’im o’siqlari mavjud emas! u 3 qismdan iborat: oldingi ravoq (yoy) - arcus anterior atlantis orqa ravoq (yoy) - arcus posterior atlantis lateral massa - massa lateralis atlantis arcus anterior atlantis umurtqa oldingi ravog’ining (arcus anterior atlantis) oldingi yuzasida atlantning oldingi do’mboqchasi (tuberculum antrerius) va orqa yuzasida ikkinchi bo’yin umurtqasinng tishsimon o’sig’i uchun bo’g’im yuzasi (fovea dentis) joylashgan. arcus anterior atlantis tuberculum anterius fovea dentis arcus posterior atlantis atlasning orqa ravog’ida quyidagi tuzilmalar mavjud: orqa do’mboqcha (tuberculum posterius) umurtqa arteriyasi ariqchasi (sulcus arteriae vertebralis) – bu ariqchadan umurtqa arteriyasi o’tadi. arcus posterior atlantis sulcus arteriae vertebralis tuberculum posterius lateral massa (massae laterale) lateral massada quyidagi tuzilmalar joylashgan: facies articularis superior – ensa suyagi bilan birikadi facies …

4 / 40

s anterior dentis facies articularis posterior dentis apex dentis atlas va axisning birikishi (yuqoridan ko’rinishi) bo’yin umurtqalarining o’zaro birikishi umurtqalarning o’ziga xos xususiyatlari: ko’krak umurtqalari (vertebrae thoracicae) tanasi bo’yin umurtqalari tanasiga qaraganda birmuncha yirik. 1-ko’krak umurtqasidan 12-ko’krak umurtqasiga tushgan sari ularning kattaligi ortib boradi. ko’ndalang o’siqlari (processus transversus) lateral va orqa tomonga yo’nalgan. o’tkir o’siqlari (processus spinosus) ham bo’yin umurtqalarinikidan birmuncha uzun bo’lib , bir-birini cherepitsa singari yopib turadi. bo’g’im o’siqlari frontal yuzada joylashadi. yuqorigi bo’g’im o’siqlari bo’g’im yuzasi orqaga, pastki umurtqalarning bo’g’im yuzasi old tomonga qarab turadi. !!!eng asosiy farqlaridan biri – ularning tanasi va ko’ndalang o’siqlarida qovurg’alarning birikishi uchun chuqurchalar (fovea costalis) mavjud. tanasi bo’yin umurtqalari tanasiga qaraganda birmuncha yirik. ko’ndalang o’siqlari (processus transversus) lateral va orqa tomonga yo’nalgan. o’tkir o’siqlari (processus spinosus) ham bo’yin umurtqalarinikidan birmuncha uzun bo’lib , bir-birini cherepitsa singari yopib turadi bo’g’im o’siqlari frontal yuzada joylashadi. yuqorigi bo’g’im o’siqlari bo’g’im yuzasi orqaga, pastki umurtqalarning …

5 / 40

tlari: bel umurtqalari (vertebrae lumbales) tanasi yirik va loviya shaklida bo’g’im o’siqlari sagittal yuzada joylashgan bo’lib, yuqorigi bo’g’im o’sig’inng bo’g’im yuzasi medial tomonga, pastki bo’g’im o’simtasining bo’g’im yuzasi esa lateral tomonga qarab joylashgan. ko’ndalang o’siqlari esa frontal yuzada joylashgan. o’tkir o’sig’i kalta, silliq va pastga yo’nalgan bo’lib, umurtqa tanasi bilan deyarli bir “uroven” da joylashadi. umurtqa tanasi loviyasimon shaklda bo’g’im o’siqlari - sagittal yuzada joylashgan. yuqorigi bo’g’im o’siqlarining bo’g’im yuzalari medial tomonga, pastki bo’g’im o’siqlarining bo’g’im yuzalari esa tashqari (lateral) tomonga qarab joylashadi dumg’aza suyagi quyidagi asosiy qismlardan tashkil topgan: dumg’aza suyagining asos qismi (basis ossis sacri) dumg’aza suyagining uchki qismi (apex ossis sacri) dumg’aza suyagining ikki yon qismi (pars lateralis) quyidagi yuzalari farqlanadi: chanoq yuzasi (facies pelvica) orqa yuzasi (facies dorsalis) basis apex pars lateralis facies pelvica – silliq va botiq facies dorsalis – g’adir budur va orqa tomonga do’m hosil qiladi basis ossis sacri promontorium processus articularis superior …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umurtqalar anatomiyasi"

umurtqalar anatomiyasi umurtqalar anatomiyasi adti davolash fakulteti 4-kurs talabasi to’raboyev elyorbek umurtqalar (vertebrae) klassifikatsiyasi umurtqalar asosan ikki guruhga bo’lib o’rganiladi: 1. erkin umurtqalar: bo’yin umurtqalari (vertebrae cervicales) ko’krak umurtqalari (vertebrae thoracicae) bel umurtqalari (vertebrae lumbales) 2. qo’shilib ketgan umurtqalar: (ular qo’shilib yaxlit bir suyakni hosil qiladi) dumg’aza suyagi (os sacrum) dum suyagi (os coccygis) umurtqalarning umumiy anatomik tuzilishi 1. umurtqa tanasi (corpus vertebrae) 2. umurtqa yoyi (arcus vertebrae) 1) yoyning plastinkasi (lamina arcus vertebrae) 2) yoyni tanaga birlashtirib turuvchi oyoqchalari (pedinculi arcus vertebrae) umurtqa tanasi va umurtqa yoyi qo’shilishidan hosil bo’lgan umurtqa teshigi (foramen ve...

This file contains 40 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "umurtqalar anatomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: umurtqalar anatomiyasi PPTX 40 pages Free download Telegram