tilnirivojlantirishning nazariy istiqbollari

PPTX 33 pages 615.1 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 615.1 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

prezentatsiya powerpoint rivojlanish psixologiyasi til rivojlanishi: (ma`ruza) reja: 1.tilni rivojlantirishning nazariy istiqbollari. . 3. tilning rivojlanish bioekologiyasi. ikkinchi tilning rivojlanishi. 4. tilning rivojlanishida sensor buzilishi va nuqsonlar. 2. tilni rivojlantirish tendensiyalari. tilni rivojlantirishning nazariy istiqbollari aksariyat bolalar 3-4 yoshligida atrofdagi odamlar bilan samarali suhbatlar o'tkaza olish uchun yetarlicha nutqiy ko`nikmalarga ega bo'ladi. ular ushbu ulkan vazifani qisqa vaqt ichida qanday bajara olishlari - bu bola rivojlanishining ajoyib sirlaridan biridir. nazariyotchilar bolalarning ona tilini qanday o'rganishlariga oid ko'plab tushuntirishlarni taklif qilishdi. biz modellashtirish va mustahkamlashga asoslangan yana to'rtta zamonaviy istiqbolga asoslangan dastlabki yondashuvlarni tasvirlaymiz: nativizm, kognitiv jarayon nazariyalari, ijtimoiy-madaniy nazariyalar va funksionalizm. 4 modellashtirish va mustahkamlash ba'zi dastlabki nazariyotchilar tilni rivojlantirish asosan modellashtirish natijasidir, ya'ni bolalar shunchaki boshqalarning nutqiga taqlid qilishadi deb taxmin qilishgan. boshqalarni kuzatish va taqlid qilish, albatta, ma'lum darajada tilni rivojlantirishga yordam beradi. kichkintoylar vaqti-vaqti bilan ota-onalar va boshqa tarbiyachilar tomonidan ishlab chiqariladigan tovushlarga taqlid qilishadi. kattaroq bolalar …

2 / 33

oslik sohasi. leksikologiya – so`zlarning ma`nolarini o`rganuvchi tilshunoslik sohasi. sintaksis – gapda so`zlar va so`z birikmalarining birikish usullarini o`rganuvchi tilshunoslikning sohasi. berres frederik skinner— amerikalik psixolog 6 nativizm nativizm deb nomlanuvchi yondashuvda nazariyotchilar tilni rivojlantirishni tushuntirish uchun biologiyaga murojaat qilishdi. xomskiy o'sayotgan bolalarda tilning ko'plab murakkab jihatlarini o'rganishga imkon beradigan biologik mexanizm mavjuddir. ushbu mexanizm ma'lum bir "oldindan bog'langan" bilim va ko'nikmalarni taqdim etadi, bu esa tilni o'rganish vazifasini bolalar noldan boshlashga qaraganda ancha soddalashtiradi. ko'pgina psixologlar xomskiyning fikriga ko'ra, odamlar, garchi aniq biron bir tilni bilish uchun tug'ilmagan bo'lsalar ham, lingvistik bilim va ko'nikmalarni egallashga yordam beradigan ba'zi bir moyillikni meros qilib olishadi nativizm - nazariy nuqtai nazar bo`lib, ba'zi bir bilimlar biologik jihatdan qurilgan va tug'ilish paytida yoki undan ko'p o'tmay mavjud bo‘ladi. noam xomskiy (1928) amerikalik tilshunos miyaning chap yarim sharidagi asosiy til markazlari. vernik zonasi tovushlarni qayta ishlaydi va nutqni tushunadi. brokaning hududi nutq ishlab chiqarishga …

3 / 33

g'iladi. kognitiv jarayon nazariyalariga ko`ra bolalar turli darajadagi abstraksiya qoidalarini aniqlaydilar va qayta ko'rib chiqadilar, ba'zida boshqa xususiyatlarni (masalan, grammatik kategoriya), tilning bitta elementi (so'z ma'nosi) haqidagi bilimlardan foydalanadilar. ijtimoiy-madaniy nazariyalar kognitiv jarayon nazariyotchilari tilni egallash va undan foydalanish bilan bog'liq bo'lgan intellektual operatsiyalarni ko'rib chiqsalar, sotsial-madaniy nazariyotchilar ko'proq ijtimoiy o'zaro ta'sirlar tilning rivojlanishiga qanday yordam berishiga e'tibor berishadi. shu nuqtai nazardan qaraganda bolalar tildan foydalanishda ijtimoiylashish kuzatiladi. tilni ijtimoiylashtirish til haqida aniq ko'rsatmalarni (masalan, ota-onalar bolalardan "iltimos" va "rahmat" deb aytishni talab qilishi mumkin) va tegishli lingvistik xatti-harakatlarni yetkazishning ko'proq bilvosita vositalarini o'z ichiga oladi (masalan, ota-onalar tildagi keskin burilish va boshqa ijtimoiy madaniy konvensiyalarni modellashtirishlari mumkin). chaqaloqlarga yo'naltirilgan nutq - qisqa, sodda, baland ovozli nutq ko'pincha yosh bolalar bilan suhbatlashishda ishlatiladi. “alla” zamonaviy qarashlar asosida fikr-mulohazalar video: you tube tilni rivojlantirish tendensiyalari bolalarning birinchi aloqa shakli yig'lash bo`lsa, ko'p o'tmay jilmayish va kulish orqali va birozdan keyin imo-ishoralar …

4 / 33

. bolalar 16 oydan 18 oygacha bo'lgan vaqtga kelib, lug`at boyligi 50 ta so'zga teng bo`ladi. ikkinchi yilning oxiri yoki uchinchi yilning boshlarida so'zlashuvda portlash sodir bo'ladi, bolalar oyiga 30 dan 50 tagacha yangi so'zlardan foydalanadilar va keyinchalik har kuni 20 tagacha yangi so'zlarni o`zlashtira boshlaydilar 6 yoshida bolalarning semantik bilimlari odatda 8000 dan 14000 gacha so'zlarni o'z ichiga oladi, ulardan o'z nutqlarida taxminan 2600 tasidan foydalanadilar. oltinchi sinfga kelib, ular eshitish va o'qish orqali o'rtacha 50.000 so'zni tushunishadi, ammo bu so'zlarni kontekstda mos ravishda qo`llay olmaydilar. o'rta maktabda u taxminan 80000 so'zni o'z ichiga oladi. bolalar ishlatishi va tushunishi mumkin bo'lgan so'zlar sonining keskin ko'payishi semantik rivojlanishning eng aniq jihati hisoblanadi. tushunish har doim ham talaffuzdan oldin turadi. tilni rivojlantirishni o'rganadigan psixologlar tez-tez tilni qabul qilish va ifodalash qobiliyatlarini farqlaydilar. qabul qiluvchi til - bu eshitgan va o'qigan narsalarini tushunish qobiliyatidir. boshqacha qilib aytganda, bu tilni tushunishni o'z ichiga …

5 / 33

tadqiqotchilar bolalarga so'z ma'nolarini o'rganishda yordam berish uchun o'qituvchilar, ota-onalar va boshqa tarbiyachilar foydalanishi mumkin bo'lgan bir nechta strategiyani aniqladilar: • kichkintoylar va maktabgacha yoshdagi bolalar bilan muntazam ravishda suhbatlashib turing. hatto yosh bolalar gaplashmasa ham ona tilini eshitishdan ko'p narsalarni o'rganadio'qituvchilar bolalarga oddiy gaplarini batafsil bayon qilishlariga imkon berishlari, vaqti-vaqti bilan bolalarning suhbatda yetakchilik qilishiga imkon berishlari kerak. o'zgarishlar bering. bolalar maktab yoshiga kirganda so'zlarning lug`aviy ma`nolarini teran anglay boshlaydilar. lug`at ustida ishlash, notanish so`zlarni lug`atga kiritish kabi mashqlar yaxshi samara beradi. • misollar keltiring. bir nechta misollarni ko'rsatganda bolalar ko'pincha so'zni aniqroq tushunishadi. bunday misollar bir-biridan imkon qadar farq qilishi kerak, shunda ular so'zning butun doirasini aks ettiradi. bolalar so'zlarni noto'g'ri ishlatganda fikr bildiring. so'z ma'nolari haqidagi noto'g'ri tushunchalar bolalar nutqida va yozuvida yaqqol namoyon bo`ladi. zukko o'qituvchilar nafaqat bolalarning so'zlarini, balki ularni qanday talaffuz qilayotganliklarini ham diqqat bilan tinglaydilar, shuningdek, bolalar o'z yozuvlarida so'zlardan qanday foydalanayotganliklariga e'tibor …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tilnirivojlantirishning nazariy istiqbollari"

prezentatsiya powerpoint rivojlanish psixologiyasi til rivojlanishi: (ma`ruza) reja: 1.tilni rivojlantirishning nazariy istiqbollari. . 3. tilning rivojlanish bioekologiyasi. ikkinchi tilning rivojlanishi. 4. tilning rivojlanishida sensor buzilishi va nuqsonlar. 2. tilni rivojlantirish tendensiyalari. tilni rivojlantirishning nazariy istiqbollari aksariyat bolalar 3-4 yoshligida atrofdagi odamlar bilan samarali suhbatlar o'tkaza olish uchun yetarlicha nutqiy ko`nikmalarga ega bo'ladi. ular ushbu ulkan vazifani qisqa vaqt ichida qanday bajara olishlari - bu bola rivojlanishining ajoyib sirlaridan biridir. nazariyotchilar bolalarning ona tilini qanday o'rganishlariga oid ko'plab tushuntirishlarni taklif qilishdi. biz modellashtirish va mustahkamlashga asoslangan yana to'rtta zamonaviy istiqb...

This file contains 33 pages in PPTX format (615.1 KB). To download "tilnirivojlantirishning nazariy istiqbollari", click the Telegram button on the left.

Tags: tilnirivojlantirishning nazariy… PPTX 33 pages Free download Telegram