ertak tushunchasi

PPTX 27 pages 2.0 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

prezentatsiya powerpoint mavzu: xalq ertaklarida timsollar talqini. bolalar qo‘shiqlari va ertaklarining tahlili iqtisodiyot va pedagogika universiteti taqdimot mualliflari: nomozova shahlo allamurotovna qushoqova maftuna jovli qizi qulbulova ulug‘oy eshbobo qizi 1. ertak tushunchasi ta’rifi 2. xalq ertaklarida timsollar 3. bolalar qo‘shiqlari reja: ertak umumfolklor hodisasi sifatida eng qadimiy epik janrlardan bo‘lib, m.qoshg‘ariy o‘z «devonu lug‘otit turk» asarida turkiy xalqlarda uning «etuk» atamasi bilan yuritilganini qayd etadi. unga ko‘ra, etuk «biror voqeani og‘zaki hikoya qilish»ni anglatadi. «ertak» so‘zi «er», aslida «ir» («yir», jir) so‘zigao‘xshatishni bildiruvchi «-tak» qo‘shimchasining qoshilishidan tarkib topgan bo‘lib, qo‘shiqqa o‘xshash degasn ma’noni anglatadi. negaki, ertaklarning saj’li boshlanmasi qo‘shiqqa o‘xshab ketadi. shuningdek, ba’zi ertaklar tarkibida she’riy qismlar ham uchrab turadi. bu o‘rinda “musicha”, “yoriltosh” ertaklarini eslash kifoya. lekin ertakda she’riy parchalar uchrashi odatiy hol emas. shu sababli ertak xalq nasri namunasi hisoblanadi. ertak xalq og‘zaki badiiy ijodining eng qadimiy, ommaviy, hajman yirik, kattayu kichiklar uchun baravar qiziqarli bo‘lgan janridir. ular …

2 / 27

mazmunan o‘zaro o‘xshasalar-da, biroq milliy ruh, milliy urf-odat, milliy dunyoqarash, milliy tilga xos ifodaviy vositalar va geografik muhit tasviriga ko‘ra farqlanuvchi mustaqil adabiy – og‘zaki hodisa sifatida yashash huquqiga ega. ertaklarning ayrim qismlari bevosita dramatik harakat yordamida ijro qilinadi. bunday ijroga amal qilinmasa, ertakning badiiy-estetik qimmati pasayadi. javob a) teatrlashtirilgan shaklda; b) deklamasion shaklda; c) ohangga solingan shaklda. savol: ertaklar ijrosi necha xil usulda tashkil etilishi mumkin: ertaklar xalq og‘zaki badiiy ijodiyotining epik turiga mansub bo‘lib, o‘ziga xos g‘oyaviy – mavzuviy yo‘nalishga, axloqiy – ta’limiy va ijtimoiy – estetik vazifalarga ega. ertaklar ham og‘zaki tarzda jamoa ijodi mahsuli sifatida anonim ko‘‘rinishda yaratiladi. garchi uning to‘qilish ibtidosi individual ijodkorga borib taqalsa-da, og‘izdan – og‘izga, urug‘dan-urug‘ga, avloddan-avlodga o‘tish jarayonida dastlabki ijrochisiga xos belgilarini, obrazlarini, motivlari va badiiy vositalarini deyarli saqlab qoladi. shu bilan birga versiya va variantlilik hosil qilishi mumkin. epik turga mansub folklor janrlaridan biri bo‘lgan ertaklarda sujetning shakllanishida tilsim bilan …

3 / 27

dsiz yozuvlik timsoli sifatida keltirilsa, ba’zi o‘rinlarda ular odamni himoya qiladigan kuch-qudrat sohibiga aylanadilar. markaziy osiyo xalqlari ertaklarida ajdaholar sirli mavjudot, pahlavonlar qahramonliklari tasvirlangan epizodlar personaji sanaladi. ertaklardagi ajdaholarning aksariyati salbiy timsol bo‘lib, oddiy odamlarni o‘ldirishga, yamlamay yutishga va o‘g‘rlashga intiladi. shaharlarga hujum qilib, talonchilik qiladi, yondirib yuboradi. jahon xalqlari folklorida ajdaho uchun go‘zal qizlarni qurbon qilish haqidagi sujet keng tarqalgan bo‘lib, u markaziy osiyo xalqlari og‘zaki ijodida, asosan, ertaklarda ko‘p uchraydi: shahar yaqinidagi g‘or yoki suv havzasiga o‘rnashib olgan ajdaho odamlardan o‘zi tayinlagan ma’lum bir muddatda chiroyli qizni tuhfa etishlarini talab qiladi. aks holda shaharni suvga g‘arq qilish yoki og‘zidagi o‘t yordamida yoqib yuborish bilan tahdid qiladi. masalan, “qilichqora” o‘zbek xalq ertagida ajdaho kundalik yemishi uchun shahar xalqidan har kuni bitta qo‘y bilan bitta bolani berishlari talab qiladi, talabi bajarilmasa, shaharni vayron qilish bilan tahdid soladi. qilichqora navbati kelgan shoh qizini ajdaho domidan qutqarib, shahar ahlini bu balodan ozod …

4 / 27

ijobiy ta’sir ko‘rsatib kelmoqda. xalq qo‘shiqlari inson hissiyotiga kuchli ta'sir eta olish xususi yatiga ega bo‘lib, axloqiy tarbiyaning muhim manbaidir. qadimgi yunoniston mutafakkirlari platon va aristotel ham har tomonlama rivojlangan komil shaxsni tarbiyalashda musiqaning o‘rniga alohida ahamiyat berishgan.shuningdek, sharq musiqashunoslik ilmining asoschisi, uning rivojiga o‘zining munosib hissasini qo‘shgan serqirra ijodkor, mutafakkir abu nasr alforobiy shaxsning ma'naviy kamoloti uchun muhim bo‘lgan axloq – odob tarbiyasi bilan birga musiqa tarbiyasi bilan ham shug‘ullanib, ushbu tarbiyalarning o‘zaro chambarchas bog‘liq holda olib borish g‘oyasini ilgari surgan. xalq qo‘shiqlarimiz bolalarni bepoyon vatanimizga cheksiz muxabbat, xalqimizga hamjihatlik, do‘stlik va insonparvarlik tuyg‘ularni tarbiyalaydi. mustaqil ozbekistonimiz oldida juda kop masalalar bilan bir qatorda ham jismoniy, ham aqliy jihatdan chiniqqan, manaviy yetuk, hayotning turli sohalarida faollik bilan ish olib borishga qodir oqimishli kishilarni voyaga yetkazishdek buyuk ishlar turadi. oz navbatida, bunday ulkan vazifalar bolalar adabiyoti oldiga ham yuksak talablar qoyadi. faqat chinakam badiiy asarlargina bolalarning ongi va shuuriga kuchli …

5 / 27

ay seni yupataman, alla, qo‘zim alla. kichkinasan, lolasan, alla, bolam, alla. qachon katta bo‘lasan, alla, bolam, alla. alla, alla orastasan, alla, qo‘zim, alla. gunohi yo‘q norastasan, alla, bolam, alla. alla aytim olqishlar hoy-hoyasi bordir shuning, zap doyasi bordir shuning, mard otasi bordir shuning, bek buvasi bordir shuning, jon buvisi bordir shuning, zo`r akasi bordir shuning, uzoq-uzoq joylarda baxshidasi bordir shuning. erkalama va ovutmachoqlar yig‘lama-ey, yig‘lama, ilik chaqib beraman.(chaqqa chaqib beraman) qurbaqaning oyog‘iga munchoq taqib beraman. 109-maktab № tushuncha mazmuni 1 maqol 2 topishmoq 3 ertak 109-maktab № tushuncha mazmuni 1 maqol “maqol” arab tilidan olingan bo’lib “so’z” degan ma’noni bildiradi. maqolda fikraniq, xulosa tugal, ifoda lo’nda bo’lishi lozim 2 topishmoq topishmoq-hammabop ommaviy janr. unda xalq hayotining barcha qirralari – turmush madaniyati, urf-odatlar va boshqa iihatlari, inson va uni o’rab olgan olam o’xshatishlar, taqqoslashlar savollar vositasida ifodalanadi. 3 ertak ertak xalq og’zaki ijodining bir janri hisoblanadi. ertaklarda ijobiy qahramon, albatta, yovuzlik, …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ertak tushunchasi"

prezentatsiya powerpoint mavzu: xalq ertaklarida timsollar talqini. bolalar qo‘shiqlari va ertaklarining tahlili iqtisodiyot va pedagogika universiteti taqdimot mualliflari: nomozova shahlo allamurotovna qushoqova maftuna jovli qizi qulbulova ulug‘oy eshbobo qizi 1. ertak tushunchasi ta’rifi 2. xalq ertaklarida timsollar 3. bolalar qo‘shiqlari reja: ertak umumfolklor hodisasi sifatida eng qadimiy epik janrlardan bo‘lib, m.qoshg‘ariy o‘z «devonu lug‘otit turk» asarida turkiy xalqlarda uning «etuk» atamasi bilan yuritilganini qayd etadi. unga ko‘ra, etuk «biror voqeani og‘zaki hikoya qilish»ni anglatadi. «ertak» so‘zi «er», aslida «ir» («yir», jir) so‘zigao‘xshatishni bildiruvchi «-tak» qo‘shimchasining qoshilishidan tarkib topgan bo‘lib, qo‘shiqqa o‘xshash degasn ma’noni anglatadi. negaki, ...

This file contains 27 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "ertak tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ertak tushunchasi PPTX 27 pages Free download Telegram