sulfanilamidlar va nitrofuran unumlari farmakologiyasi

PPTX 18 pages 211.3 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 211.3 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

slayd 1 mavzu: sulfanilamidlar va nitrofuran unumlari farmakologiyasi olimjanova muhtasar 252 guruh reja: 1. sulfanimidlar. 2. sulfanilamid preparatlarining asosiy farmakologik xossasi. 3. sulfanilamidlar ta'sir mexanizmi. 4. nitrofuran unumlari farmakologiyasi. 5. nitrofurnlarning qo’llanilishi. 6. preparatlari. sulfanilamidlar sulfanilamidlar deb, amid sulfanil kislotaning unumlari bo`lgan, har xil mikroorganizmlarga qarshi ta'sir ko`rsatadigan, tibbiyot amaliyotida keng ishlatiladigan kimyoterapevtik preparatlarga aytiladi. bu guruh preparatlarining tarixi domagk nomi bilan bog`langan. u to`qimachilik sanoati uchun zarur bo`lgan azobo`yoq prontozilning (qizil streptotsid) streptokokk infektsiyasiga qarshi ta'sirini topdi. prontozilning bunday ta'siri “n vitro” “(probirkada) va ”in vivo” (tanada) kuzatilgan va bu hol streptotsidlarning sulfanilamidlarga o`tishi bilan tushuntirilgan. shundan so`ng juda ko`p miqdorda sulfanilamid preparatlari sintez qilinganiga qaramay, hozirgi vaqtda tibbiyot amaliyotida faqat 20 ga yaqin sulfanilamid preparatlari ishlatiladi, xolos. sulfanilamid preparatlarining asosiy farmakologik xossasi turli mikroorganizmlarga qarshi ta'sir ko`rsatishdan iborat. sulfanilamidlar ko`pchilik grammusbat, grammanfiy kokklarga va ayrim ichak kasalligi bakteriyalariga bakteriostatik ta'sir ko`rsatadi. bu degan so`z sulfanilamid preparatlari ta'sirida ushbu …

2 / 18

ib chiqarsa yoki kislota o`rniga o`tirsa, folat kislotadan mikroorganizmlar ko`payishi uchun zarur bo`lgan «o`sish omili»ning hosil bo`lishi to`xtaydi. bu mikroblarning tuzilishi uchun kerak bo`lgan nuklein kislotalar sintezining buzilishi oqibatida mikroblar o`sishini to`xtatadi. shuni aytib o`tish kerakki, sulfanilamid bilan pabk orasidagi raqobatda preparatning ustunligini ta'minlash uchun uning miqdori pabknikiga qaraganda 200-300 marta ko`p bo`lishi kerak. faqat shundagina sulfanilamidlarning ta'siri samarali bo`ladi. umumiy ta'sir ko`rsatishga mo`ljallangan sulfanilamidlar me'da-ichak tizimidan yaxshi so`riladi va a'zo to`qimalarida baravar tarqaladi. gematoentsefalik to`siq orqali orqa miya suyuqligiga o`tadi. ularning bir qismi kon'yugatsiyaga uchrab, sirka kislotaning qoldig`i bilan birikma hosil qiladi yoki atsetillanadi. natijada preparat o`z faolligini yo`qotadi va peshob bilan chiqib ketadi. atsetillangan birikma suvda yomon eriydigan bo`lgani uchun kislotali muhitda peshob chiqarish yo`llarida cho`kmaga tushib, tosh hosil qilishi mumkin. sulfanilamidlar grammusbat yoki grammanfiy kokklar va grammanfiy bakteriyalar keltirib chiqargan yallig`lanish jarayonlari, ichak kasalliklariga davo qilishda keng ishlatiladi. bu xastaliklar qatoriga angina, bronxit, bronxopnevmoniya, meningit, gonoreya, kon'yunktivit, …

3 / 18

uxdagi preparatlar uchun ham xos. uzoq va o`ta uzoq muddat ta'sir etadigan sulfanilamidlarni asosan, surunkali yallig`lanish bilan bog`liq xastaliklarda (bronxit, uretrit, traxoma) berish maqsadga muvofiq. o’tkir yuqumli kasalliklarda ular qisqa muddatli ta'sirga ega preparatlardan keyin davolashni davom ettirish maqsadida beriladi. bundan tashqari, sulfanilamid preparatlari qabul qilinayotganda bemor ko`p miqdorda suv, yaxshisi, ishqoriy mineral suvlar (borjomi, toshkent mineral suvi) iste'mol qilishi shart. chunki shundagina buyrak yo`llari orqali chiqib ketayotgan atsetillangan sulfanilamid muhitni kislotalikka o`tkaza olmaydi, shu sababli cho`kmaga tushmaydi va tosh hosil qila olmaydi. sulfanilamid dori moddalarning xususiyatlari dori moddalar plazma oqsillari bilan bog'lanishi% atsetillanish (qonda, siydikda) % siydik bilan yarim chiqish davri (soat) qisqa ta’sirli: streptotsid 12-14%; 20-30% 25-50% 9soat etazol 95% 5-10% 5-15% 5-10soat norsulfazol 55% 20% 25% 3,5soat sulfatsil 15-22% 10% 30% 6-8 soat sulfadimezin 80-85% 15-50% 40-80% 7 soat o'rtacha ta’sirli: sulfazin 17-56% 5-15% 15-46% 17 soat uzoq ta’sirli: natriy sulfapiridazin 73-90% 2-25% 20-75% 35 soat sulfamonometoksin …

4 / 18

fanilamidlardan ustun turadi. nitrofuranlar katta kontsentratsiyada bakteritsid ta'sir ko`rsatadi. nitrofuranlarning mikroorganizmlarga bo`lgan bu xil ta'siri degidrogenaza fermentining tormozlanishi va oksidlanish-qaytarilish jarayonida qatnashishining chegaralanishi bilan izohlanadi. buning natijasida mikroorganizmlarning energetik balansi, hujayra hayoti o`zgaradi. nitrofuranlarni uzoq muddat davomida qo`llash tavsiya etilmaydi. chunki ular noxush holatlarning (ko`ngil aynishi, qayt qilish, ishtahaning yo`qolishi, qorinda og`riq sezish va hakozolar) sababchisi bo`lishi mumkin. shuning uchun nitrofuranlarni 7-14 kun davomida berish maqsadga muvofiq. furatsilin nitrofuran preparatlari orasida keng ishlatiladigan antiseptik preparat hisoblanib; 0, 02 % eritma sifatida og`izni chayish, yaralarni yuvish uchun qo`llaniladi. o’tkir dizenteriyada 0, 1 g dan ichish uchun ham beriladi. furadonin va furagin asosan peshob yo`llari infektsiyasida, furazolidon esa trixomonadoz, lyamliozda ham keng ishlatiladi. keltirilgan preparatlarni antibiotiklar (penitsillin, streptomitsin, levomitsetin va boshqalar) bilan qo`shib berilsa, ta'sir samarasi ancha oshadi. oksixinolin va naftiridin unumlari. 8-oksixinolin unumlariga kiruvchi preparatlar o`z farmakologik ta'siri bo`yicha nitrofuran va sulfanilamidlarga yaqin turadi. ular ham grammusbat va grammanfiy mikroorganizmlarga bakteriostatik …

5 / 18

zmlarga qarshi ta'sir ko`rsatadi. shuning uchun ham 5-nok asosan buyrak va peshob yo`llarining kokklar keltirib chiqargan yallig`lanishida (pielonefrit, sistit, uretrit, prostatit va boshqalar) ahamiyatlidir. preparat noxush holatlarni deyarli keltirib chiqarmaydi. ba'zan ko`ngil aynashi, ishtahaning yo`qolishi, ayrim hollarda esa allergiya alomatlari yuz beradi. preparatlari: furadonin (furadoninum). n-(5-nitro-2-furfurilidon)-1-aminogidan-toin. 0, 05 va 0, 1 g dan tabletka holida chiqariladi. buyurilishi: kuniga 0, 1-0, 15 g 3-4 marta ichish uchun beriladi. yuqori dozasi ichish uchun: bir martalik 0, 3 g, kecha-kunduzlik-0, 6 g. furazolidon (furazolinum). n-(5-nitro-2-furfuriliden-3-aminooksizolidon-2). 0, 05 g dan tabletka va granula holida chiqariladi. buyurilishi: ovqatdan keyin 0, 1-0, 15 g dan kuniga 4 marta (dizenteriya, toksikoinfektsiya) beriladi. nitrofural (nitrofural). nitrofuran unumi. tabletkada 0, 1; 0, 02 g dan eritma tayyorlash uchun chiqariladi. terining yiringli yaralarini (kuyish, chipqon, osteomielit va b) yuvish uchun sirtga ishlatiladi. furagin (furaginum). n-(5-nitrofuril-2)-akrilidenaminogidantoin. 0,05 g dan tabletka holida chiqariladi. buyurilishi: 0, 1-0, 2 g dan kuniga 2-3 marta …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sulfanilamidlar va nitrofuran unumlari farmakologiyasi"

slayd 1 mavzu: sulfanilamidlar va nitrofuran unumlari farmakologiyasi olimjanova muhtasar 252 guruh reja: 1. sulfanimidlar. 2. sulfanilamid preparatlarining asosiy farmakologik xossasi. 3. sulfanilamidlar ta'sir mexanizmi. 4. nitrofuran unumlari farmakologiyasi. 5. nitrofurnlarning qo’llanilishi. 6. preparatlari. sulfanilamidlar sulfanilamidlar deb, amid sulfanil kislotaning unumlari bo`lgan, har xil mikroorganizmlarga qarshi ta'sir ko`rsatadigan, tibbiyot amaliyotida keng ishlatiladigan kimyoterapevtik preparatlarga aytiladi. bu guruh preparatlarining tarixi domagk nomi bilan bog`langan. u to`qimachilik sanoati uchun zarur bo`lgan azobo`yoq prontozilning (qizil streptotsid) streptokokk infektsiyasiga qarshi ta'sirini topdi. prontozilning bunday ta'siri “n vitro” “(probirkada) va ”in vivo”...

This file contains 18 pages in PPTX format (211.3 KB). To download "sulfanilamidlar va nitrofuran unumlari farmakologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sulfanilamidlar va nitrofuran u… PPTX 18 pages Free download Telegram