allergik kasalliklar va uni oldini olish yo'llari

PPTX 24 pages 1.2 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

allergiya sabablari, alomatlari tashxisi, davolash va uni qanday qilib oldini olish mumkin allergik kasalliklar va uni oldini olish yo'llari reja 1 allergiya tushunchasi va turlari 2 allergik kasalliklarning sabablari va rivojlanish omillari 3 allergik kasalliklarning klinik belgilari va oqibatlari bugungi kunda inson salomatligiga ta’sir etuvchi kasalliklar orasida allergik kasalliklar eng keng tarqalgan va dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. statistik ma’lumotlarga ko‘ra, dunyo aholisining qariyb 30–40 foizi turli shakldagi allergiyalardan aziyat chekadi. o‘zbekiston sharoitida ham ekologik muhitning o‘zgarishi, havoning ifloslanishi, oziq-ovqat mahsulotlariga kimyoviy qo‘shimchalar qo‘llanilishi, dorilarning haddan tashqari ishlatilishi natijasida allergik holatlar soni yildan-yilga ortib bormoqda. shu sababli bu mavzu zamonaviy tibbiyotda, shuningdek, aholining sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda muhim o‘rin tutadi. allergiya — organizmga ta’sir qiladigan yoki tana bilan aloqada bo’lgan, masalan, hayvonlarning juni, chang yoki ari zahari kabi moddalarga immun tizimining javobidir. allergik reaktsiyani keltirib chiqaradigan modda «allergen» deb ataladi. allergen oziq-ovqat, ichimliklar va atrof-muhitda mavjud. ko’pgina allergenlar zararsizdir, ya’ni ko’pchilikda …

2 / 24

nlar — bu tashqi muhitdan organizmga kiradigan moddalar: chang, gulchang, hayvon junlari, dori vositalari, oziq-ovqat mahsulotlari, mikroblar va kimyoviy moddalar. endogen allergenlar — bu organizmning o‘zida hosil bo‘ladigan allergenlardir. ular, odatda, hujayra yoki to‘qimalar shikastlanganda paydo bo‘ladi (masalan, kuyish, sovuq urish yoki infeksiya oqibatida). allergiya mexanizmi odatda ikki bosqichda kechadi: birinchi bosqichda organizm allergen bilan tanishadi va unga qarshi maxsus antitanachalar (immunoglobulinlar) hosil qiladi; ikkinchi bosqichda esa allergen yana organizmga kirganda immun tizimi uni “eslab qolgan dushman” sifatida tanib, keskin javob reaksiyasini — ya’ni allergik simptomlarni — yuzaga keltiradi. allergiya nima? allergiya juda keng tarqalgan. sog’liqni saqlash organlari ma’lumotiga binoan shimoliy amerika va g’arbiy evropada taxminan 20% odamlar pollinoz(allergik rinokonyuktivit, allergik rinit)ga duchor bo’lishgan. butun dunyoda allergiya bilan kasallanganlar soni ortib bormoqda. «allergy uk» ma’lumotlariga ko’ra, taxminan 30-40% odamlar hayotlarining bir qismida allergiyaga duchor bo’lishadi. allergiya eng ko’p bolalarda uchraydi, ayniqsa oziq-ovqatga nisbatan allergiya kuzatiladi. allergiyalar turli belgilariga ko‘ra bir …

3 / 24

changi va hayvon junlariga allergiya – ko‘pincha uy changida yashovchi mikroskopik kenajonlar, mushuk yoki it junlari allergik reaktsiyani qo‘zg‘atadi. belgilari: nafas olish qiyinlashuvi, burun bitishi, yo‘tal va ko‘zdan yosh oqishi. teri allergiyasi (kontakt dermatit) – bu turdagi allergiya teriga bevosita allergen ta’sir etganda yuz beradi. masalan, kosmetika, sovun, metall zargarlik buyumlari yoki kimyoviy vositalar bilan aloqa natijasida qichishish, qizarish, pufakchalar paydo bo‘ladi. hasharot chaqishiga allergiya – ari, chivin, pashsha yoki asalari chaqishidan keyin teri shishi, og‘riq, nafas qisilishi, og‘ir hollarda esa anafilaktik shok kuzatiladi. nafas yo‘llari allergiyasi (bronxial astma) – bu allergik kasallikning eng og‘ir shakli bo‘lib, allergen ta’sirida nafas yo‘llari torayadi, bemor nafas olishda qiynaladi va bo‘g‘ilish holatlari kuzatiladi. allergik kasalliklarning sabablari va rivojlanish omillari allergik kasalliklarning kelib chiqish sabablari ko‘p qirrali bo‘lib, ularning rivojlanishida genetik, ekologik, biologik va ijtimoiy omillar o‘zaro chambarchas bog‘liqdir. allergiya har qanday yoshda paydo bo‘lishi mumkin, ammo so‘nggi yillarda bolalar va o‘smirlar orasida bu …

4 / 24

, balki immun tizimini ham zaiflashtiradi. natijada organizm allergenlarga nisbatan himoyasiz bo‘lib qoladi. ayniqsa, yirik shaharlar aholisi orasida nafas yo‘llari allergiyalari (masalan, bronxial astma yoki rinit) keng tarqalgan. shuningdek, ovqatlanishdagi o‘zgarishlar ham allergik kasalliklarning ko‘payishiga sabab bo‘lmoqda. zamonaviy oziq-ovqat mahsulotlari tarkibida konservantlar, sun’iy rang beruvchilar, lazzat kuchaytiruvchilar va boshqa kimyoviy moddalar mavjud. bu moddalarning ko‘pchiligi allergik reaksiyani qo‘zg‘atadi. bolalarda shirinliklar, gazli ichimliklar, tez tayyorlanadigan taomlar va yarim tayyor mahsulotlar allergiyaning eng keng tarqalgan manbalaridan biridir. immunitet tizimi faoliyatining buzilishi ham allergiya rivojlanishiga olib keladi. normal holatda immun tizimi faqat zararli moddalarga qarshi kurashadi. ammo immun tizimi zaiflashganda yoki haddan ortiq faollashganda u oddiy moddalarni ham “yot” deb qabul qiladi. bu holat natijasida allergik reaksiyalar paydo bo‘ladi. psixologik stress ham allergik kasalliklarni kuchaytiruvchi omillardan biridir. asabiy zo‘riqish, uyqusizlik, surunkali charchoq, ruhiy bosim immun tizimi faoliyatini o‘zgartiradi va natijada allergik holatlar tez-tez takrorlanishi mumkin. dori vositalarini noto‘g‘ri yoki nazoratsiz qo‘llash ham allergiyani …

5 / 24

rishlar ham allergiyani kuchaytiruvchi omillar sirasiga kiradi. bahor va yoz mavsumida o‘simliklarning gullashi bilan havoga gulchanglar tarqaladi, bu esa gulchang allergiyasini (pelyul) qo‘zg‘atadi. quruq, shamolli ob-havo allergik changlarning uzoq masofaga tarqalishiga sabab bo‘ladi. allergik kasalliklarning klinik belgilari va oqibatlari allergik kasalliklarning klinik belgilari (simptomlari) juda xilma-xil bo‘lib, ular organizmga kirgan allergen turiga, miqdoriga va insonning individual sezuvchanligiga qarab farqlanadi. allergik reaksiyalar ba’zan yengil o‘tadi, masalan, burun bitishi yoki toshma paydo bo‘lishi bilan cheklanadi, ammo ayrim hollarda ular juda og‘ir, hatto hayot uchun xavfli bo‘lgan holatlarni — anafilaktik shokni ham keltirib chiqarishi mumkin. allergiyaning klinik belgilarini odatda uchta asosiy tizimga ajratish mumkin: teri belgilar, nafas yo‘llari belgilar va ovqat hazm qilish tizimi belgilar. teri belgilar (dermatologik simptomlar) teri allergiyasi eng ko‘p uchraydigan holatlardan biridir. u turli shakllarda namoyon bo‘ladi: qichishish va toshmalar (urtikariya) — terida qizil, qichishuvchi pufakchalar paydo bo‘ladi. ular ko‘pincha oziq-ovqat yoki dori allergiyasidan kelib chiqadi. atopik dermatit — …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "allergik kasalliklar va uni oldini olish yo'llari"

allergiya sabablari, alomatlari tashxisi, davolash va uni qanday qilib oldini olish mumkin allergik kasalliklar va uni oldini olish yo'llari reja 1 allergiya tushunchasi va turlari 2 allergik kasalliklarning sabablari va rivojlanish omillari 3 allergik kasalliklarning klinik belgilari va oqibatlari bugungi kunda inson salomatligiga ta’sir etuvchi kasalliklar orasida allergik kasalliklar eng keng tarqalgan va dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. statistik ma’lumotlarga ko‘ra, dunyo aholisining qariyb 30–40 foizi turli shakldagi allergiyalardan aziyat chekadi. o‘zbekiston sharoitida ham ekologik muhitning o‘zgarishi, havoning ifloslanishi, oziq-ovqat mahsulotlariga kimyoviy qo‘shimchalar qo‘llanilishi, dorilarning haddan tashqari ishlatilishi natijasida allergik holatlar soni yildan-yilga ...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "allergik kasalliklar va uni oldini olish yo'llari", click the Telegram button on the left.

Tags: allergik kasalliklar va uni old… PPTX 24 pages Free download Telegram