salmonellyoz

PPTX 18 pages 871.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 871.7 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

powerpoint taqdimoti salmonellyoz – zooantroponoz, ya’ni xam xayvonlarda, xam odamlardan yuqadigan va ko‘pincha gastroenterit simptomlari bilan, ba’zi xollarda esa tarqoq infeksiya belgilari bilan ta’riflanadigan o‘tkir yuqumli ichak kasalligidir etiologiyasi. salmonellalarning 2000 ortiq serologik xillari bo‘lib, ulardan 700 tadan ko‘prog‘i odamlarda uchraydi. salmonella avlodi, enterobacteriacecae oilasiga mansub. salmonellalarning qo‘yidagi xillari tez-tez uchrab turadi: s helderberg, s. typhimurium, s. enteritidis, s. ranata, s. infantis, s. neuport, s. agona, s. derby, s. london. ko‘rinishi tayoqchaga o‘xshaydi. salmonellalar gramm manfiy, xarakatchan tayoqchalar (2-4 x 0,5 mkm.) xivchinlari bor, spora va kapsula hosil qilmaydi. xamma oziqa muhitlarida ko‘payaveradi. fizik-ximik faktorlarga (namlik, past va yuqori harorat, ubn, dezinfektantlarga) chidamli.samonellalar fakultativ anaerobdir. ular parchalanganda endotoxin ajraladi. endotoksinning termostabil o-antigeni, termolabil n-antigeni va kapsulasiga mansub yuza joylashgan n-antigeni bor. salmonellalar o-antigenining xiliga qarab bir necha serologik o guruhiga bo‘linadi. xar bir o guruhida n antigenining ichki tuzilishiga qarab bir-biridan farq qiladigan bir necha serovarlar mavjud. kaufman-uyt klassifikatsiyasiga ko‘ra …

2 / 18

‘yadi. salmonellalar bilan ifloslangan go‘sht va sut mahsulotlarini, baliq, tuxum va boshka maxsulotlarni iste’mol qilish oqibatida kasallik odamlarga yuqadi. salmonellyoz yil davomida uchrab turadi, lekin yoz oylarida ko‘payadi. bunga oziq – ovqat mahsulotlarining saqlanish sharoitining yomonlashishi sabab bo‘ladi. go‘dak yoshdagi bolalarda shifoxona ichi salmonellyozi uchraydi. patogenezi ko‘ydagi davrlardan iborat. chaqiruvchining organizmga kiradi. salmonellalar ovqat orqali me’da-ichak yo‘liga tushadi. me’dadagi xlorid kislota ta’sirida salmonellalarning ko‘pchiligi xalok bo‘ladi. oziqa moddalari ichida o‘ralib qolganlari bu noqulay sharoitni engib o‘tib, ingichka ichakka tushadi, so‘ngra ichak shilliq pardasidagi retikuloendotelial to‘qimaga kiradi va shu erda ko‘paya boshlaydi. 2. salmonellalar limfa tomirlari bo‘ylab mezenterial tugunlar-charvi limfa tugunlariga o‘tadi va shu joyda ba’zan xammasi xalok bo‘lib ketadi, unda limfotsitlar va makrofaglar katta rol o‘ynaydi. ba’zi xollarda charvi limfa tugunlaridagi fagotsitlarda salmonellalar uzoq vaqt xalok bo‘lmay tirik saqlanishi mumkin. ana shu salmonellalar qaytadan limfa tomirlari orqali ichakka tushadi. bunda kasallik simptomlari bo‘lmaydi va odam bakteriya tashuvchi bo‘lib qoladi ko‘pincha …

3 / 18

ish (degidratatsiya) holatiga keltirib qo‘yadi. salmonellalar zo‘r berib ko‘payishi va ko‘plab parchalanishi natijasida ajralgan endotoksin shok holatiga sabab bo‘lishi mumkin. endotoksik shok yuz berganda qonning ivish tizimi zararlanadi, mikrotsirkulyasiya izdan chiqadi va to‘qimalarda kislorod etishmaydi (gipoksiya), bu esa o‘z navbatida moddalar almashinuvining buzilishi, atsidoz boshlanishi, qonda mochevina va qoldiq azotning ko‘payshiga, xar xil a’zolar hujayralarining distrofiya va nekrozga uchrashiga sababchi bo‘ladi. shunday qilib, salmonellyoz patogenezi mohiyat-e’tibori bilan toksinemiya va bakteremiyaga bog‘liq. keyinchalik organizmning ximoya mexanizmlari kuchayib, qondagi salmonellalarni retikuloendotelial sistema va parenximatoz a’zolar qamrab oladi va asta-sekin parchalaydi, buning natijasida organizm salmonellalardan xolos bo‘ladi. bemor organizmining himoya quvvati etarli bo‘lmagan xollarda u bakteriya tashuvchi bo‘lib qoladi. patologik anatomiyasi. salmonellyozda asosiy patologoanotomik o‘zgarishlar ichaklarda kuzatiladi. ingichka ichakda kataral, yo‘g‘on ichakda kataral-gemmoragik, follikulyar-gemmoragik, fibrinoz, yarali, yarali-difteritik o‘zgarishlar kuzatiladi. bir vaqtning o‘zida o‘zgarishlar oshqazon, ichki organlar, limfatik tugunlarda kuzatiladi.oshqazonda shish, qizarish, epiteliylar ko‘chishi kuzatiladi. yurak muskullari, jigar, taloqda degenerativ o‘zgarishlar kuzatiladi. mashhur olim …

4 / 18

bklinik formasi (bakteriotashuvchanlik qiyosiy tashxisoti. salmonellyozni ichburug‘, vabo, zaharli ximikatlar bilan zaharlanishi va miokard infarktidan farqlash zarur. ichburug‘da bemor qornining chap tomoni burab og‘riydi,yolg‘on chaqiriqlar, kuchanik bezovta qiladi, ahlati kam-kam qon aralash shilimshiqdan iborat bo‘lib, xidi bo‘lmaydi. sigmasimon ichak og‘riqli, arqonga o‘xshash palpatsiya bo‘ladi. rektoskopiyada yo‘g‘on ichak shilliq pardasining qizarib yallig‘langanligini, eroziya va yaralar borligi ko‘rinadi. laboratoriya usuli bilan tekshirilganda tegishli ijobiy natijalar olinadi. vaboda harorat ko‘tarilmaydi, qorin og‘rimaydi, ko‘ngil aynimaydi, kasallik ich ketishdan boshlanadi, ahlati xidsiz, xuddi yovg‘on xurdaga o‘xshash bo‘ladi. qayd qilish ko‘p fantandek bo‘ladi. “gippokrat yuzi”, “kir yuvuvchilar qo‘li”, “ko‘zoynak simptomi” kuzatiladi. najasi guruch yuvindisiga o‘xshaydi. organizmda suvsizlanish belgilari tez paydo bo‘ladi, oyok-qo‘l muskullari , ayniqsa boldir muskullari tortishib og‘riydi. vabo tashxisi to‘g‘risidagi masala bakteriologik usul bilan tekshirilganda ahlatda yoki qusuqda vibrion topilgach, uzul-kesil hal bo‘ladi. kimyoviy moddalar bilan zaharlanish (xlororganik va fosfororganik moddalar bilan) yuz berganida odamni hiqichoq tutadi, ko‘kragi qisib, tili, tomog‘i, ko‘zi achishaveradi, qulog‘i …

5 / 18

aydi. salmonellyozning asosiy asoratlari orasida kuchli suvsizlanish, ichakdan qon ketish, ichak devorining teshilishi (ichak shilliq qavatining yaxlitligini buzish, teshilish) kiradi. bolalarda invaginatsiya (volvulus) va rektal shilliq qavatning prolapsasi, neyrotoksikoz (salmonella toksinlarining asab tizimiga jiddiy ta'siri) paydo bo'lishi mumkin. kritik asoratlarga haddan tashqari suvsizlanish, qondagi infektsiya va toksinlar ta'siridan kelib chiqqan shok holatlari kiradi. ushbu fonda o'tkir buyrak etishmovchiligi va organlarda yiringli jarayonlar rivojlanishi mumkin (xoletsistit - o't pufagining yallig'lanishi, meningit - miya va orqa miya miya pardasining yallig'lanishi, endokardit - yurakning ichki shilliq qavatining yallig'lanishi va boshqalar). salmonellyozning gastrointestinal shaklida avvalo bemor me’dasi yaxshilab qayta-qayta yuviladi. kasallik engil o‘tganda bemorga 4-parxezda ko‘zda tutilgan ovqatlar va ko‘p miqdorda suyuqlik berish – glyukoza-elektrolit eritmasi (regidron, glyukosan) tayinlanadi (bemor qancha suyuqlik yo‘qotgan bo‘lsa, shuncha suyuqlik ozgina-ozgina ichiriladi. kasallik o‘rtacha og‘irlikda o‘tgan xollarda, gemodinamika izdan chiqmagan bo‘lsa va bemorning qusishi kam kuzatilganda xam peroral regidratatsiya bilan kifoyalaniladi. gemodinamika izdan chiqqanda va bemor tez-tez qusib …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "salmonellyoz"

powerpoint taqdimoti salmonellyoz – zooantroponoz, ya’ni xam xayvonlarda, xam odamlardan yuqadigan va ko‘pincha gastroenterit simptomlari bilan, ba’zi xollarda esa tarqoq infeksiya belgilari bilan ta’riflanadigan o‘tkir yuqumli ichak kasalligidir etiologiyasi. salmonellalarning 2000 ortiq serologik xillari bo‘lib, ulardan 700 tadan ko‘prog‘i odamlarda uchraydi. salmonella avlodi, enterobacteriacecae oilasiga mansub. salmonellalarning qo‘yidagi xillari tez-tez uchrab turadi: s helderberg, s. typhimurium, s. enteritidis, s. ranata, s. infantis, s. neuport, s. agona, s. derby, s. london. ko‘rinishi tayoqchaga o‘xshaydi. salmonellalar gramm manfiy, xarakatchan tayoqchalar (2-4 x 0,5 mkm.) xivchinlari bor, spora va kapsula hosil qilmaydi. xamma oziqa muhitlarida ko‘payaveradi. fizik-ximik fakto...

This file contains 18 pages in PPTX format (871.7 KB). To download "salmonellyoz", click the Telegram button on the left.

Tags: salmonellyoz PPTX 18 pages Free download Telegram