axborot xavfsizligini ta’minlashning g‘oyaviy-nazariy asoslari

PPTX 19 pages 202.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 19
1-mavzu. mediasavodxonlik va axborot madaniyati fanining maqsadi va vazifalari hamda uni rivojlanish evolyutsiyasi axborot xavfsizligini ta’minlashning g‘oyaviy-nazariy asoslari reja: axborot xavfsizligi tushunchasi axborotlarni muhofaza qilish. axborot xavfsizligi manbalari keberxavfsizlik: tarmoq xavfsizligi axborot xavfsizligi - tabiiy yoki sun’iy xarakterdagi tasodifiy yoki qasddan qilingan ta’sirlardan axborot va uni qo‘llab-quvvatlab turuvchi infratuzilmaning himoyalanganligi tushuniladi. bunday ta’sirlar axborot munosabatlariga, jumladan, axborot egalariga, axborotdan foydalanuvchilarga va axborotni muhofaza qilishni ta’minlovchi infratuzilmaga jiddiy zarar yetkazishi mumkin. axborot xavfsizligi deb, ma’lumotlarni yo’qotish va o’zgartirishga yo’naltirilgan tabiiy yoki sun’iy xossali tasodifiy va qasddan ta’sirlardan xar qanday tashuvchilarda axborotning himoyalanganligiga aytiladi. axborot xavfsizligining asosiy tashkil etuvchilari va jihatlari keltirilgan: – axborotni muhofaza qilish (shaxsiy ma’lumotlarni, davlat va xizmat sirlarini va boshqa turdagi tarqatilishi chegaralangan ma’lumotlarni qo‘riqlash ma’nosida); – kompyuter xavfsizligi yoki ma’lumotlar xavfsizligi – kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarning saqlanishini, foydalanishga ruxsat etilganligini va konfedensialligini ta’minlovchi apparat va dasturiy vositalar to‘plami, axborotdan mualliflashtirilmagan foydalanishdan himoya qilish choralari; – axborot egalariga yoki …
2 / 19
ng konfidensialligi – axborotning holati bo‘lib, bunda axborotga ruxsat, faqat tegishli huquqqa ega bo‘lgan subyektlargagina beriladi. axborotning butunligi - axborotda hech qanday o‘zgartirishlar bo‘lmagan yoki o‘zgartirishlar faqat alohida huquqqa ega bo‘lgan subyektlar tomonidan amalga oshiriladigan axborotning holati. axborotning ruxsat etilganligi – axborotga ruxsat etilgan subyektlarning, uni amalga oshirishga to‘siqlar mavjud bo‘lmagan holati. axborotni muhofaza qilish – bu axborot himoya tizimini yaratish bilan bog‘liq jarayon. axborot himoya tizimi hech qachon 100% -himoyani ta’minlay olmasligini anglash muhimdir. bu esa axborotni mumkin bo‘lgan darajadagi o‘zgartirish, o‘g‘irlash yoki yo‘q qilish tavakkalchiligiga asoslangan axborot xavfsizligi haqida fikr yuritishni taqozo etadi amalga oshirilish usullariga ko‘ra barcha axborot himoyasi choralarini quyidagi turlarga ajratish mumkin: raqamli huquqlar - bu: axborot xavfsizligi manbalari ichki va tashqi manbalarga bo‘linadi tashqi manbalar ichki manbalar global axborot moningtoringini olib borish, siyosiy iqtisodiy va jamoat tashkilotlarining aolhida shaxslar va guruxlarning axborot yig’ish, tarqatish va foydalanish sohasidagi noqonuniy faoliyatlari axborot tarqatish va foydalanish bo’yicha …
3 / 19
tning qaloqligi tabiiy ofatlar va fojialar axborot va telekommunikatsion sistemalarda texnik vositalarning ishdan chiqishi va programmaviy ta’minotning uzilib turishi korporativ tarmoqlarda ishlanadigan axborot, ayniqsa, zaif bo’ladi. hozirda ruxsatsiz foydalanishga yoki axborotni modifikatsiyalashga, yolg’on axborotning muomalaga kirishi imkonining jiddiy oshishiga quyidagilar sabab bo’ladi: - kompyuterda ishlanadigan, uzatiladigan va saqlanadigan axborot hajmining oshishi; - ma’lumotlar bazasida muhimlik va mahfiylik darajasi turli bo’lgan axborotlarning to’planishi; - ma’lumotlar bazasida saqlanayotgan axborotdan va hisoblash tarmoq resurlaridan foydalanuvchilar doirasining kengayishi; - masofadagi ishchi joylar soninig oshishi; - foydalanuvchilarni bog’lash uchun internet global tarmog’ini va aloqaning turli kanallarini keng ishlatish; - foydaluvchilar kompyuterlari o’rtasida axborot almashinuvining avtomatlashtirilishi. axborotni ximoyalashning maqsadlari kuyidagilardan iborat: - axborotning kelishuvsiz chiqib ketishi, og’irlanishi, yo’qotilishi, o’zgartirilishi, soxtalashtirilishlarning oldini olish; - shaxs, jamiyat, davlat xavfsizliligiga bo’lgan xavf – xatarning oldini olish; - axborotni yo’q qilish, o’zgartirish, soxtalashtirish, nusxa ko’chirish, to’siqlash bo’yicha ruxsat etilmagan xarakatlarning oldini olish; - xujjatlashtirilgan axborotning miqdori sifatida xukukiy tartibini ta’minlovchi, …
4 / 19
htak chalish orqali tekin qo'ng'iroqlar qilina boshlandi. buning uchun kishilar cap'ncruch – bodrog'i qutisidan chiqadigan hushtakdan foydalanishardi. hushtak tovushining chastotasi telefon kompaniyasining ichki avtorizatsiya tizimiga kirish imkoniyatini berardi. 2) dunyoda iyen myorfi og'ir jinoyat bilan ayblangan birinchi xaker sifatida ro'yxatga olingan. u 1981 yilda at&t kompaniyasi kompyuteriga yashirincha kirib, soatini o'zgartirib qo'yadi. bu foydalanuvchilarga kunduz kuni tungi chegirmali tarif bo'yicha qo'ng'iroq qilish imkoniyatini bergan. 3) kevin mitnik bir vaqtlar qidiruvdagi "eng kerakli xakker" bo'lgan. u buzgan serverlarning kompaniyalari dec, ibm, pacific bell. prokurorlar kevin mitnik taksafondan hushtak chalib yadro qurolini ham ishga tushira olishiga ishonardilar. 4) yana bir xaker gerri makkinnon tarixdagi eng kata harbiy xakkelikni amalga oshirgan. u 2001 va 2002 yillarda nasa, aqsh armiyasi, harbiy dengiz kuchlari, harbiy havo kuchlari shuningdek mudofaa departamenti serverlariga tarmoq orqali yashirincha kirib, 800 ming dollarni tashkil etadigan o'g'irlikni amalga oshirgan. u nujj lar haqidagi ma'lumotlar sir saqlanganini tekshirmoqchi bo'lganini aytgan. 5) aqsh …
5 / 19
lik zarar keltiradi. xitoyga esa 1 milliard dollar zarar keltiradi. 9) 2009 – yilda o'tkazilgan so'rovnoma natijasiga ko'ra kompaniyalarning 43 % qismi o'z sirlarini xakkerlarga boy bergan. 10) kuniga har 3 ta kompaniyaning 1 tasi xakkerlik bilan yuzma – yuz keladi. ushbu xakkerlik hujumlarining 17 % qismi muvaffaqiyatli amalga oshiriladi. at mutaxassislarning 81 % qismi o'z dasturlarini zaif deb biladilar. 11) har yili elektrostansiyalarga mimglab xakkerlik hujumlari uyushtiriladi. xakkerlik terroristlik harakatlarini amalga oshirishga va pul o'g'irlashga urunadilar. har yili millionlab mablag'lar o'g'irlanadi. 12) mudofaa departamenti aqshning kiber tahdidlardan himoya qilish uchun yiliga 250 ta xakkerni yollaydilar. 13) 2009 – yilda pentagon kompyuter xavfsizligi uchun 6 milliard dollar sarflanadi. kelasi 5 yilda ushbu ko'rsatgich yiliga 15 - 20 milliard dollarni tashkil etishi kutilmoqda. 14) facebook ijtimoiy tarmog'i eng ko'p xakkerlik hujumlari uyushtiriladigan saytlar ro'yxatiga kiradi. xakkerlar telefon raqamlari, parol vax at yozishmalari kabi shaxsiy ma'lumotlarni ko'zlaydilar. mavzuni mustahkamlash uchun savollar: axborot …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborot xavfsizligini ta’minlashning g‘oyaviy-nazariy asoslari"

1-mavzu. mediasavodxonlik va axborot madaniyati fanining maqsadi va vazifalari hamda uni rivojlanish evolyutsiyasi axborot xavfsizligini ta’minlashning g‘oyaviy-nazariy asoslari reja: axborot xavfsizligi tushunchasi axborotlarni muhofaza qilish. axborot xavfsizligi manbalari keberxavfsizlik: tarmoq xavfsizligi axborot xavfsizligi - tabiiy yoki sun’iy xarakterdagi tasodifiy yoki qasddan qilingan ta’sirlardan axborot va uni qo‘llab-quvvatlab turuvchi infratuzilmaning himoyalanganligi tushuniladi. bunday ta’sirlar axborot munosabatlariga, jumladan, axborot egalariga, axborotdan foydalanuvchilarga va axborotni muhofaza qilishni ta’minlovchi infratuzilmaga jiddiy zarar yetkazishi mumkin. axborot xavfsizligi deb, ma’lumotlarni yo’qotish va o’zgartirishga yo’naltirilgan tabiiy yoki sun’iy xossali...

This file contains 19 pages in PPTX format (202.6 KB). To download "axborot xavfsizligini ta’minlashning g‘oyaviy-nazariy asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot xavfsizligini ta’minlas… PPTX 19 pages Free download Telegram