sharqolimlarin utqmadaniyati va otqilik

PPTX 32 pages 1.6 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

prezentatsiya powerpoint ma’ruza: sharq olimlari nutq madaniyati va notqilik to‘g‘risida mavzu rejasi: 1. sharqda notiqlik san'ati. 2. sharqda voizlar oldidagi talablar. 3. sharqning mashhur notiqlari. taniqli voizlar: koshifiy, kaykovus, riyoziy hayoti va faoliyati. 4. navoiyning notiqlik va nutq madaniyatiga oid asarlari, fikrlari. hozirda nutq madaniyati, nutq odobi deb yuritilayotgan nuqtai nazarlar qadimda yashab o‘tgan ajdodlarimizning tafakkuri mevasidir. eng qadimgi yozma obidamiz “avesto”da til, nutq, nutq odobi, tilga munosabat, tilni ulug‘lashga oid fikrlar ham mavjud. unda aytilishicha, o‘sha davr dini va ma’naviyati asosini e’tiqod, ezgu niyat, ezgu so‘z va ezgu amal tushunchalari tashkil qilgan. qadimiy turkiy yozma yodgorliklaridan “kul tegin yodgorligi”dagi kichik yozuvda tabg‘achlarning chuchuk so‘z ekanligi haqida gapiriladi va ular o‘zining shirin muomalasi bilan yiroq ellarni o‘ziga yaqinlashtirishi ta’kidlanadi: tabg‘ach budun so‘zi chuchuk, og‘izi yumshoq ermish. suchuk so‘zi, yumshoq qiliq(la) avrab, yiroq budunni ancha yaqinlatar ermish. sharqda, jumladan, movarounnahrda badiiy, ilmiy ijodning taraqqiyoti, shuningdek, va’zxonlik, “qur’on”ni targ‘ib qilish bilan mushtarak …

2 / 32

ndiston”, “geodeziya”, “mineralogiya” va boshqalardir. “geodeziya” asarining kirish qismida fanlarning paydo bo‘lishi va tarmoqlanib ko‘payishi haqida so‘z yuritib, har bir fanning inson hayotidagi zaruriy ehtiyojlar talabi bilan yuzaga kelishini aytadi. olimning ta’kidlashicha, “odamlar bilmagan narsalariga dushmanlik ko‘zi bilan qaraydilar” https://www.youtube.com/watch?v=uk_7a_zmtrm ulug‘ faylasuf abu nasr forobiy (870-950) ilmning turli sohalarini mukammal bilgan va ular haqida mustaqil fikrlar bayon qilgan allomadir. nutq va aql tarbiyasiga oid ilmlar to‘g‘risida farobiy qimmatli fikrlar aytgan. “qanday qilib ta’lim berish va ta’lim olish, nutqiy qoidani qanday ifodalash, bayon etish, qanday so‘zlash va qanday javob berish (masalasi) ga kelganimizda, bu haqda bilimlarning eng birinchisi — jismlarga va hodisalarga ism beruvchi til haqidagi ilmdir deb tasdiqlayman”. beruniy bilan zamondosh bo‘lgan abu abdulloh al-xorazmiy (vafoti 997 y.) ham o‘zining “mafotih-ul-ulum (ilmlar kaliti) asarida o‘sha davr notiqligining ba’zi bir masalalari, adabiyotshunoslik fani istilohlari, ularning ta’rifi haqida, shuningdek, devonxona ish qog‘ozlari va ularning shakllari, ishlatiladigan terminlar (atamalar) haqida ma’lumot beradi. tilshunoslik …

3 / 32

”. “qobusnoma” muallifi kaykovus o‘z davrining qomusiy bilimlarga ega bo‘lgan mutafakkirlaridan biri bo‘lgan. u tibbiyot, falakiyot, ayniqsa, diniy bilimlarni mukammal bilgan inson bo‘lgan. qadimgi sharq pedagogikasining ajoyib asarlaridan biri “qobusnoma”da ham notiqlik va notiq odobi haqida ibratomuz gaplar aytilgan bo‘lib, ular hozir ham ma’lum darajada ahamiyatini yo‘qotmagandir. “qobusnoma” kaykovus tomonidan 1082-1083 yillarda yaratilgan bo‘lib, 44 bobdan iborat. “ey farzand, so‘zning yuz va orqa tomonini bilgil, ularga rioya qilg‘il, so‘zlaganingda ma’noli gapir, bu notiqlikning alomatidir. agar gapirgan vaqtingda so‘zning qanday ma’noga ega ekanini bilmasang, qushga o‘xshaysan, bunday qushni to‘ti deydilar!” ulug‘ shoir yusuf xos hojib turkiy xalqlarning xii asrdagi ajoyib badiiy yodgorligi bo‘lgan “qutadg‘u bilig” (“baxt keltiruvchi bilim”) asarida so‘zlarni to‘g‘ri tanlash va qo‘llash haqida: “bilib so‘zlasa, so‘z bilig sanalur” degan edi. aqlu idrok, bilim tarjimoni – til, ulug‘lovchi mardni ravon tilni bil til-la kishi bo‘lur ulug‘, baxtiyor, til-la beqadr er, g‘amga giriftor. ahmad yugnakiy (xii-xiii) iste’dodli shoir va donishmand murabbiydir. …

4 / 32

idir. bobur o‘zi hammabop yozishi bilan birga, boshqalarga ham shunday ish tutishni maslahat beradi. jumladan, o‘z o‘g‘li humoyunga yozgan bir xatida birovga yuboriladigan maktubni muallifning o‘zi bir necha bor o‘qib ko‘rishi lozimligi, uning ravonligiga, so‘zlarning ko‘zda tutilgan ma’noni to‘g‘ri aks ettirayotganligiga ishonch hosil qilinishi, shundan so‘nggina uni jo‘natish mumkinligini ta’kidlaydi. image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.png image24.jpeg image25.jpeg image26.emf image27.jpeg image3.png image4.png jaloliddin fii alisher abdulla avesto tarkibi ‘avesto 21 nask (gismdan borat bogan.avesto ham kata kitob botganigh ‘sababl dindorar kundaikfaolatida foydalanish uehun uning ‘achamlashtirgan shalli— etl avesto» xurdak avest) yaatigan arab eronni fat etgach 7-2 zardushti ruhonivlaiing bir gir hindistonga ‘etch o'tgan uarring avila (paslar) bombay sh dao jamoalarida hozirgacha avestoning asl nusxasini saga kel, frans tadgigotchisi “anke dyuperton zardushtviar jamoasida yashab, avesto tii va yoxuvin ‘urgani, un tarima qi nashretgan (1771). avestoning bu nusxaat 27 jlddan ‘borat …

5 / 32

qalamiga mansub) gaydlarga murojaat qilganlar. unda aytilishicha, a-yugnakiy mahmud nomi fozil bir zotning o> tavallud topgan safoli va xushhavo manzilning nomi yugnakdir: atosi oti mahmud yugnakiy, adib ahmad o°g'li, yo’q ul hech shaki. tug ma ko’r bo ‘lishiga qaramasdan bu ulug zot avlodlarga “hibat ul-haqoyiq” nomli qgimmatli bir asarni_meros goldirgan: kitobining oti erur hibatul hagoyig, iborat arabtin o*shul. are mazmuni: kitobning oti “hibat ul-haqoyiq” dir, bu ibora arabchadir. slidir. u hochpyaimh bypxonvallnh [i pabfy3um atta #) khcach pabfy3h1i4 | & ae ot alisher navoiy notiqlik haqida o‘zbek mumtoz adabiy tilining homiysi bo‘lgan buyuk so‘z ustas i alisher navoiy turkiy tilda go‘zal nutq tuzish, uni tinglovchiga yetkaza bilish jarayonida ham o‘zining butun ijodi bilan o‘zbek tilining barcha qirralarini, mavjud boyliklarini namoyon eta oldi. alisher navoiyning “muhokamatul lug‘atayn”, “mahbubul-qulub”, “nazmul-javohir” asarlari o‘zbek tilida nutq tuzishning go‘zal namunalari bo‘lishi bilan birga, uning yuksalishiga ham katta hissa qo‘shdi. /docprops/thumbnail.jpeg ‘serta yee vg

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharqolimlarin utqmadaniyati va otqilik"

prezentatsiya powerpoint ma’ruza: sharq olimlari nutq madaniyati va notqilik to‘g‘risida mavzu rejasi: 1. sharqda notiqlik san'ati. 2. sharqda voizlar oldidagi talablar. 3. sharqning mashhur notiqlari. taniqli voizlar: koshifiy, kaykovus, riyoziy hayoti va faoliyati. 4. navoiyning notiqlik va nutq madaniyatiga oid asarlari, fikrlari. hozirda nutq madaniyati, nutq odobi deb yuritilayotgan nuqtai nazarlar qadimda yashab o‘tgan ajdodlarimizning tafakkuri mevasidir. eng qadimgi yozma obidamiz “avesto”da til, nutq, nutq odobi, tilga munosabat, tilni ulug‘lashga oid fikrlar ham mavjud. unda aytilishicha, o‘sha davr dini va ma’naviyati asosini e’tiqod, ezgu niyat, ezgu so‘z va ezgu amal tushunchalari tashkil qilgan. qadimiy turkiy yozma yodgorliklaridan “kul tegin yodgorligi”dagi kichik yozuvda t...

This file contains 32 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "sharqolimlarin utqmadaniyati va otqilik", click the Telegram button on the left.

Tags: sharqolimlarin utqmadaniyati va… PPTX 32 pages Free download Telegram