dozimetr

DOCX 9 стр. 568,5 КБ Бесплатная загрузка

9 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 568,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 9

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 9

umumiy va shaxsiy muhofaza va o’lchov asboblari jonli va jonsiz tabiatdagi turli moddalarga ionlovchi nurlanish tasirini miqdoriy baholash zarurati dozimetriyaning vujudga kelishiga sabab bo’ldi. dozimetriyaning rivojlanishi uchun rentgen nurlarini odamga tasir etishini hisobga olish dastlabki turtki bo’ldi [1]. dozimetr – muayyan vaqt oralig’ida o’lchovchi pribor yoki uni ishlatuvchi kishiga ta'sir etuvchi ionlashgan nurlanishning yutilish dozasi yoki doza quvvatini aniqlashga imkon beruvchi qurilmadir. dozimetrlar uch turga bo’linadi: -xo’jalik ishlarida foydalaniladigan (uy ro’zg’or ishlariga) dozimetrlar -shaxsiy dozimetrlar -radiometrlar dozimetrik asboblar (dozimetrlar) deb, ionlovchi nurlanishlar dozasini o’lchash yoki dozalar bilan bog’langan kattaliklarni o’lchash asboblariga aytiladi. konstruksion jihatdan dozimetrlar yadroviy nurlanish detektori va o’lchov qurilmasidan iborat bo’ladi. odatda ular doza yoki doza quvvati birliklarida darajalangan bo’ladi. ba'zi hollarda berilgan qiymatdan ortiq doza quvvatini signalizatsiyalash ko’zda tutiladi. ishlatiladigan detektori turiga qarab dozimetrlarni ionizatsion, lyuminetssent, yarim o’tkazgichli, fotodozimetrlar va boshqa turlarga ajratadilar. dozimetrlar birorta ma'lum nurlanish turining dozalarini o’lchashga yoki aralash nurlanishni qayd etishga moslashtirilib yasalgan …

2 / 9

mrm-2 mikrorentgenometrning umumiy ko’rinishi 2.75 -rasmda individual dozimetrlar komplekti dk - 0,2 umumiy o’lchagich qurilmasi bilan birgalikda ko’rsatilgan. har bir individual dozimetr oldindan zaryadlanadigan mitti silindrik ionizatsion kameradan tashkil topgan. ionlanish natijasida kamera razryadlanadi. bu kamera ichiga montaj qilingan elektrometrda qayd qilinadi. uning ko’rsatishlari ionlovchi nurlanishning ekspozitsion dozasiga bog’liq. detektorlari gaz razryad schetchiklaridan iborat bo’lgan dozimetrlar ham mavjud. radioaktiv izotoplar aktivligini yoki konsentratsiyasini o’lchash uchun radiometrlar qo’llaniladi. α-, β-, rentgen va γ- nurlanishlarni, neyronlar, protonlarni qayd qiluvchi asboblar ionlovchi nurlanishlar detektorlari deb 2.75 - rasm. dk-0,2 umumiy o’lchagich qurilmasi bilan birgalikdagi individual dozimetrlar komplekti ataladi. zarrachalarning energiyasini o’lchashda, o’zaro ta'sirlashish jarayonini, parchalanishni o’rganishda ham detektorlardan foydalaniladi. detektorlarning ishlashi qayd qilinuvchi zarrachalar moddada hosil qiladigan jarayonlarga asoslangan. shartli ravishda detektorlarni uchta gruppaga bo’lish mumukin: izli (trekli) detektorlar, schetchiklar va integral qurilmalar. trekli detektorlar zarrachalarning traektoriyasini (izini) kuzatishga imkon beradi, schetchiklar zarrachalarning berilgan fazoda paydo bo’lishini qayd qiladi, integral qurilmalar ionlantiruvchi nurlanish …

3 / 9

an ishlaydigan kishilar ularning zararli ta'siridan himoyalanishlari zarur. bu sof fizikaviy masalalar doirasidan chiquvchi katta va maxsus masaladir. himoyalanishning uchta turini – vaqtdan, masofadan va material bilan himoyalanishni farqlay bilish kerak. biofizika kursidan bizga ma'lumki, vaqt qanchalik ko’p bo’lib, masofa qanchalik kam bo’lsa, ekspozitsion doza shunchalik kata bo’lishi mumkin. binobarin ionlovchi nurlanish ta'sirida mumkin qadar uzoqroq masofada turish kerak. material bilan himoyalanish modellarning turli ionlovchi nurlanishlarni turlicha yutish qobiliyatlariga asoslangan. α – nurlanishdan himoyalanish sodda bo’lib, bu nurlarni yutish uchun bir varaq qog’oz yoki bir necha santimetr qalinlikdagi havo qatlami kifoya. ammo radioaktiv moddalar bilan ishlash mobaynida nafas yo’li orqali yoki ovqatlanish paytlarida α –zarrachaning organizm ichiga kirib ketishidan saqlanmoq kerak. β - nurlanishdan himoyalanish uchun qalinligi bir necha santimetr bo’lgan alyuminiy, pleksiglas yoki shisha plastinkalar etarlidir. β - zarrachalar moddalar bilan ta'sirlashganda tormozlanish rentgen nurlanishining, β+- zarrachalarda esa bu zarrachalarning elektron bilan annigilyatsiyalanishi paytida paydo bo’luvchi γ -nurlanishning hosil …

4 / 9

rlar ikkiga birlamchi va ikkilamchi nurlarga bo’linadi. er atmosferasi chegarasiga birlamchi kosmik nurlanish dunyoviy fazo va quyoshdan keladi. u 92,9 % protonlar va 6,6% α – zarrachalardan iborat. tarkibining ko’pchilik qismi protondan iborat bo’lishiga qaramay bu nurlanishning taxminan 50% energiyasi tartib nomeri z>1 bo’lgan yadrolar tashiydi. ikkilamchi kosmik nurlanishlar yer atmosferasiga kiruvchi atom yadrolari bilan birlamchi nurlanishlarning o’zaro ta'sirlashishi natijasida hosil bo’ladi. bu nurlanishlarda amalda barcha ma'lum elementar zarrachalar uchraydi. ko’pchilik birlamchi kosmik nurlanish zarrachalarining energiyasi 109 ev dan katta, ayrim zarrachalar uchun esa 1021 ev dan yuqorirok bo’lishi mumukin. yerga yetib keluvchi kosmik nurlanishning umumiy quvvati 1,5 gvt atrofida, lekin u quyosh erga berayotgan energiyaga nisbattan nihoyatda kichikdir. yuqoridagilarga asosan drg3-02 dozimetrini tuzilishi va ishlash printsipi bilan tanishish maqsadga muvofiq deb bilamiz. chunki bu dozimetr tuzilishi va ishlatilishi jihatidan oddiy laboratoriya dozimetri bo’lib hisoblanadi. drg 3-02 dozimetrining tuzilishi va ishlash printsipi: dozimetr drg 3-02 laboratoriya va ishlab chiqarish sharoitida …

5 / 9

3 mkr/s); 0 - 2,58·10-9a/kg (0 - 10 mkr/s); 0 - 7,74·10-9a/kg (0 - 30 mkr/s); 0 - 25,8·10-9 a/kg (0 - 100 mkr/s); izoh. dozimetr «mkr/s» birligi bo’yicha darajalangan. dozimetrning o’lchashdagi ruxsat etilgan asosiy xatolik chegarasi, tegishli diapazondagi shkalalarning oxirgi qiymatlariga nisbatan kichik diapazonlarda 0,1 va 0,3 mkr/s o’lchash chegaralarida ±15%, boshqa barcha kichik diapazonlarda esa ±10% ni tashkil qiladi. rentgen va gamma – nurlanishlarning 3,2·10-15 - 480·10-15j (20 - 3000 kev) chegarasida o’zgarishidagi dozimetrning energiyasiga bog’liq xatoligi, nurlanish energiyasi 200·10-15j (1250 kev) (kobalt - 60) ga nisbatan ±25% ni tashkil etadi. dozimetrning ish diapazonidagi rentgen va gamma – nurlanish energiyasining sezuvchanlik anizotropiyasi 3,5π sr. fazoviy burchak chegarasida ±25% ni tashkil qiladi. o’lchanadigan nurlanishning statistik xarakteriga ko’ra dozimetrning variatsiya koeffitsiyenti ko’rsatgichi birmuncha sezuvchanlik diapazonida kamida 20% ni tashkil etadi. dozimetr o’lchash sxemasining nol dreyfi (xaotik harakati) 4 soatlik ish jarayonida, o’lchash pribori strelkasining maksimal siljishiga nisbatan 2 % dan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 9 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "dozimetr"

umumiy va shaxsiy muhofaza va o’lchov asboblari jonli va jonsiz tabiatdagi turli moddalarga ionlovchi nurlanish tasirini miqdoriy baholash zarurati dozimetriyaning vujudga kelishiga sabab bo’ldi. dozimetriyaning rivojlanishi uchun rentgen nurlarini odamga tasir etishini hisobga olish dastlabki turtki bo’ldi [1]. dozimetr – muayyan vaqt oralig’ida o’lchovchi pribor yoki uni ishlatuvchi kishiga ta'sir etuvchi ionlashgan nurlanishning yutilish dozasi yoki doza quvvatini aniqlashga imkon beruvchi qurilmadir. dozimetrlar uch turga bo’linadi: -xo’jalik ishlarida foydalaniladigan (uy ro’zg’or ishlariga) dozimetrlar -shaxsiy dozimetrlar -radiometrlar dozimetrik asboblar (dozimetrlar) deb, ionlovchi nurlanishlar dozasini o’lchash yoki dozalar bilan bog’langan kattaliklarni o’lchash asboblariga ayti...

Этот файл содержит 9 стр. в формате DOCX (568,5 КБ). Чтобы скачать "dozimetr", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: dozimetr DOCX 9 стр. Бесплатная загрузка Telegram