nerv to'qimasi

PPTX 43 pages 3.4 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

powerpoint presentation ma'ruza: “nerv to'qimasi” ma'ruza rejasi: nerv to'qimasining rivojlanishi nerv hujayralari neyrogliya nerv tolalari nerv oxirlari sinapslar neyronlarning morfologik va funktsional tasnifi i. psevdounipolyar sezuvchi neyron. ii. bipolyar assotsiativ neyron. iii. multipolyar harakatlantiruvchi neyron. 1- perikarion, 2 - dendritlar, 3 - retseptor (sezuvchi oxiri), 4 - neyritlar, 5 - neyronlar orasidagi aloqalar (sinapslar), 6 - effektor (harakatlantiruvchi oxiri), 7 - mushak tolasi. neyronning tuzilishi mikrosur'atda yirik multipolyar (n) keltirilgan.unda yirik yadro (ya), akson tepaligidan (at) boshlanuvchi uzun akson (a) va bir qancha dendritlar (d) ko'rinmoqda. nissl moddasi (nm) neyron tanasida bir tekisda taqsimlangan. tsitoskelet elementlari hujayra tanasida xamda o'simtalarining butun uzunligi bo'ylab joylashgan. nerv hujayrasining tsitoplazmasida umumiy organellalar: mitoxodriyalar, goldji kompleksi, lizosomalar, mikronaychalar va mikrofilamentlar mavjud. nerv hujayra strukturasining xarakterli belgilaridan biri-unda nissl moddasining bo'lishidir. ko'p sonli ribosomalar tsitoplazmada o'simtalarga yo'naluvchi to'xtovsiz oqsil sintezlaydi. yana tsitoplazmaning xarakterli strukturasi – neyrofilamentlardir, ular tutam bo'lib joylashgan. ayniqsa ular o'simtalarda ko'pdir. bundan …

2 / 43

aksoaksonal sinaps, 7 – aksodendritik sinaps, 8 – aksosomatik sinaps, 9 – kapillyar, 10 – astrotsitning perivaskulyar oyoqchasi. neyroglial hujayralari 4 hil neyrogliya hujayralari oligodendrogliotsitlar, astrotsitlar, ependimotsitlar va mikrogliya hujayralari bor. oligodendrogliotsitlar bir vaqtning o'zida bir qancha akson atrofida mielin parda hosil qiladi. (b) astrotsitlar tanasidan radial yo'nalgan ko'p sonli o'siqchalari qon kapillyarlari devorida perivaskulyar oyoqchalar hosil qilib tugagan.v).ependimotsitlar epiteliy hujayralariga o'xshash bo'lib, bosh miya qorinchalari va orqa miyaning markaziy kanal devorini qoplab turadi. (g) mikrogliya hujayralari fagotsitoz va immun - himoya vazifalarni bajaradi. gliotsitlarning asosiy turlari va ularning nerv tizimidagi to'plamlari i. kulrang modda ii. oq modda. iii. nerv tizimining periferik bo'limi. 1 - ependimotsitlar, 2- qisqa o'simtali astrotsitlar, 3- qon tomir, 4- neyronlarning tanasi, 5- mikrogliya, 6-nerv tolalarining lemmotsitlari, 7- mnt oq moddasining tolasimon astrotsitlari, 8- periferik nerv tizimi nerv tolalarining lemmotsitlari, 9- nerv tugunlarining satellitlari. astrotsitlar astrotsitlar mns eng ko'p tarqalgan neyrogliya hujayralari. ularning tanasidan (s) radial …

3 / 43

(bo'shliq) 2 – kulrang modda, 3 – ependima hujayralari, 4 – ependimogliotsit- larning o'simtalari. miya mikrogliyasi mielinsiz nerv tola mielinsiz nerv tolasi hosil bo'lishida, shvann hujayrasi (lemmotsit)tsitoplazmasiga bir qancha kichik diametrli o'q tsilindrlarning botib kirishi kuzatiladi. shvann xujayrasini qobig'i har bir o'q tsilindrlarni alohida g'ilof singari o'rab turadi yirik diametrli akson mielin pardasining hosil bo'lishi (1) o'z taraqqiyoti davrida bo'lg'usi mielinli nerv tolasining o'q tsilindri, mielinsiz nerv tolasi kabi, shvann xujayralari tizimchasiga botib kiradi. (2) neyrolemmotsit xosil qilgan chuqurchaning yon devorlari ancha ko'tarilgan bo'lib, o'q tsilindrni belbog' kabi o'rab turadi. asta-sekin neyrolemmotsitning chetki uchlari o'zaro yaqinlashadi va birikadi, natijada ikki membranali struktura- mezaksonni xosil qiladi. yirik diametrli akson mielin pardasining hosil bo'lishi (3) so'ngra mezakson uzunlashadi va kontsentrik xolatida o'q tsilindr atrofida o'raladi. (4) shuning natijasida neyrolemmotsit tsitoplazmasi torayadi va o'q tsilindr atrofida zich zona - mielin qavati xosil bo'ladi. mielinli nerv tolasi. 1 – neyron o'simtasi (tsilindr o'qi); 2 …

4 / 43

sxema) 1 – o'qli tsilindrlar, 2 – lemmotsit yadrosi a, 3 – bazal membrana, 4 – mezakson. 2 1 3 4 yorug'lik va elektron mikroskopiyada mielinli (a) va mielinsiz (b) nerv tolalarining tuzilishini taqqoslash. 1 – o'qli tsilindrlar, 2 – mielin qavat, 3 – biriktiruvchi to'qima, 4 – mielin o'ymasi, 5 –lemmotsit yadrosi, 6 – ranve bo'g'ilmasi, 7 – mikronaychalar, 8 – neyrofilo- mentlar, 9 – mitoxondriyalar, 10 – mezakson, 11 – bazal membrana. sinaps turlari akson terminallari odatda nerv impulsini boshqa neyron tanasi yoki dendritiga uzatadi. aksoaksonal sinapslar kam uchrab, ular sinaps faoliyatini o'zgartirish imkoniyatiga ega. uch turdagi sinapslarning xususiyatlari yuqoridagi rasmda keltirilgan. bir nerv hujayrasida bir necha neyronlarning o'simtalari tugashi mumkin. sinapsning presinaptik qismi, ya'ni aksonning oxirgi tarmoqlari kengaymalar hosil qilib tugaydi. bu erda ko'p miqdorda mitoxondriyalar va sinaptik pufakchalar joylashadi. pufakchalarda esa mediatorlar joylashgan. presinaptik qismdan keyin tor sinaps bo'shlig'i keladi. u 20 nm kenglikda bo'ladi. postsinaptik …

5 / 43

– presinaptik membrana, 9 – postsinaptik membrana, 10 – sinaptik yoriq, 11 – postsinaptik zichlashish. teridagi sezuvchi erkin nerv ohirlari. (kumush bilan impregnatsiya) 1 – epiteliy, 2 – biriktiruvchi to'qima, 3 – mielinli nerv tolasi 4 – dendritning ohirgi terminallari 3 4 4 1 2 erkin va kapsulali retseptorlar. a – teri epidermisidagi erkin nerv ohiri, b – kapsulalangan nerv ohiri. 1 – tashqi biriktiruvchi to'qimali kapsula, 2 – ichki (glial) kolba, 3 – sezuvchi neyronlarning dendritlari, 4 – orqa miya tugunidagi sezuvchi neyronlarning tanasi, 5 – orqa miyaning orqa qobig'idagi sezuvchi neyronlarning neyritlari, 6 – orqa miya retseptor nerv ohirlari. a – erkin nerv ohirlari (og'riq), b – meysner tanachalari (ta'sir etish), v - krauze kolbasi (sovuq), g – fater-pachini tanachalari (bosim), d – ruffini tanachalari (issiqlik). kapsulali sezuvchi nerv ohiri (meysner tanachalari) epidermis dermaning so'rg'ichi lemmotsitlar meysner tanachalari kapsulaning hujayralari siyrak biriktiruvchi to'qima. nerv tolasi sezuvchi kapsulalangan nerv …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv to'qimasi"

powerpoint presentation ma'ruza: “nerv to'qimasi” ma'ruza rejasi: nerv to'qimasining rivojlanishi nerv hujayralari neyrogliya nerv tolalari nerv oxirlari sinapslar neyronlarning morfologik va funktsional tasnifi i. psevdounipolyar sezuvchi neyron. ii. bipolyar assotsiativ neyron. iii. multipolyar harakatlantiruvchi neyron. 1- perikarion, 2 - dendritlar, 3 - retseptor (sezuvchi oxiri), 4 - neyritlar, 5 - neyronlar orasidagi aloqalar (sinapslar), 6 - effektor (harakatlantiruvchi oxiri), 7 - mushak tolasi. neyronning tuzilishi mikrosur'atda yirik multipolyar (n) keltirilgan.unda yirik yadro (ya), akson tepaligidan (at) boshlanuvchi uzun akson (a) va bir qancha dendritlar (d) ko'rinmoqda. nissl moddasi (nm) neyron tanasida bir tekisda taqsimlangan. tsitoskelet elementlari hujayra tanasida xamd...

This file contains 43 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "nerv to'qimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv to'qimasi PPTX 43 pages Free download Telegram