o‘zbekmarosimfolklori

PPTX 29 pages 1.7 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o‘zbek marosim folklori. xalq dostonlari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari. 1 reja: marosim folklori va uning turlari. mavsumiy marosimlarning mazmun–mohiyati va ahamiyati. 3.dostonlarning tasnifi. xalq dostonlarida turkumlik. 2 2 “insonga sihat-salomatlik tilash, uning turmushida to'kin-sochinlik, kundalik hayotida omad keltirish yoki inson hayotining muhim nuqtalarini qayd etish, nishonlash maqsadida maxsus o‘tkaziladigan, xalq orasida qat’iy an’anaga aylanib qolgan xatti-harakatlar “marosim”- deyiladi. taniqli olim bahodir sarimsoqovning ta’rifidan ma’lum boiadiki, marosim xalq orasida qat’iy an’anaga aylangan tadbir hisoblanar ekan. 3 4 marosim xalq orasida qat’iy an’anaga aylangan tadbir hisoblanar ekan. inson tug‘ilganidan to hayotdan ko‘z yumguniga qadar o‘nlab marosimlar guvohiga aylanadi. gohida uning markaziy qahramoni, gohida ishtirokchi, gohida oddiy kuzatuvchi bo‘ladi. ammo marosimlar hayotning ajralmas qismi sifatida hamisha hamrohlikda sodir bo'laveradi. 4 5 marosim arab tilidagi “marsum” so‘zidan olingan bo‘lib, 1 -chizilgan; 2 - rasm qilingan; 3 - odat bo‘lgan ma’nolarini anglatadi.muayyan qoidalar asosida chizilgan, millat tomonidan rasm qilingan va odat tusiga kirgan tadbirlarni …

2 / 29

arga mustaqillik bayrami, navro‘z bayrami, iydi ramazon, iydi qurbon, hosil bayramlari nisbat beriladi. umumxalq bayramlari butun mamlakat miqyosida nishonlanadi. har bir oila bunday marosimlarga o‘zining hissasini qo‘shishga harakat qiladi. 9 xalq tajribasidan o‘tib, an’anaviy tus olgan oilaviy marosimlar, asosan, uch turdan iborat bo‘ladi. ularni to‘y, motam, biror oila a’zosi hayotidagi muhim voqea (kasaldan tuzalish, ilmiy daraja olish, haj safarini bajo keltirish va boshqalar)ning ro‘y berishi munosabati bilan o‘tkaziladigan yig‘inlar tashkil etadi. oilaviy marosimlar. 10 zagolovok prezentatsii 11 to‘y marosimi ham to‘y olib kelish, indovchi yuborish, ziyofat berish, yor-yor aytish, tortishmachoq, ayrim viloyatlarda kampir o‘idi, qo‘l silatdi kabi qator kichik sahnali marosimlardan iborat bo'ladi. aslini olganda, har bir to‘y kelin va kuyov yashaydigan hudud aholisi tomonidan yillar davomida o‘ylab topilgan sahna - ssenariy asosida o‘tkaziladi. 11 12 to‘y davomida kelin gulxan atrofida aylantiriladi. bu udum payti yor-yor aytib turiladi. yor-yor tugagach, navbat kelin salomga keladi. toshkent va ayrim boshqa hududlarda kelin …

3 / 29

sunnat, chupron, chukron, qo‘lini halollash kabi nomlar bilan atab kelingan. to‘y egasining qo‘li ochiqligi, ko‘pincha, shu to‘yda aniqlangan. ona taraf toy va kuyov tarafni sarpolar bilan siylagan. ota taraf yurtga osh bergan, qarindosh-urug‘ va tanishlarga dasturxon yozgan. chorva bilan shug‘ullanadigan hududlarda, albatta, ko‘pkari, uloq uyushtirilgan. qadimgi an’analarga ko‘ra, xorazmda “oltin qovoq”, andijon, farg‘onada “quloq cho‘zma”, toshkentda “bola mast”lar o'tkazilgan. masalan, toshkentdagi odatga ko‘ra to‘y bolaga zarar qilmaydigan turli ichimliklar berilib mast holatga keltirishgan. shundan so‘ng bola tog‘asi, amakisi yoki qo‘shni yigitlardan birining yelkasiga opichilgan . xalq marosimlari qatoridagi motamlar eng qadimiylaridan hisoblanadi. yaratilganiga qariyb 3000 yil bo‘lgan “avesto”da ham vafot etgan odamni dafn qilish bo‘yicha ma’lumotlar bor. mahmud koshg‘ariyning “devonu lug‘oti-t-turk” asarida esa motam marosimida aytiladigan qo‘shiq-marsiyalardan misollar keltirilgan. o‘zbek motam marosimlari juda ko‘p turli hajmda o‘tkaziladigan yig‘inlardan iborat. uch, yetti, yigirma, qirq kunliklar; qor yog‘di, gul, shir oshi, qovoq kabi movliyatlar shular jumlasidandir. marsiyalarda hayotdan ko‘z yumgan odamning hayotligidagi …

4 / 29

kuzgi marosimlar shamol chaqirish; qishki marosimlar yas-yusunlardan iboratdir. yomg‘ir chaqirish marosimi, asosan, bahorda yomg'ir yog‘magan yillarda o‘tkazilgan. qadimda muqaddas yada toshi bo‘lgan ekan. mana shu tosh yordamida yomg'ir chaqirishgan. mahmud koshg‘ariy “devonu lug‘oti-t-turk” asarida shaxsan o‘zi yoz kunlarida yong'in bo‘lganda, bu tosh mo'jizasi bilan yomg‘ir chaqirilib, yong'in o‘chirilganiga guvoh bo‘lganini yozadi. “doston” so‘zi fors tilidan olingan bo'lib, “qissa”, “hikoya”, “tarix” ma’nolarini ifodalaydi. o‘zbek badiiy adabiyotida dostonlar yaratilish usuliga ko‘ra ikki xil bo'ladi. birinchi turi yozma adabiyot vakillari tomonidan har bir bandi masnaviy - ikki misradan iborat, faqat she’riy shaklda yaratiladi. yusuf xos hojibning «qutadg‘u bilig», navoiyning «xamsa» asaridagi beshta doston va hokazolar. yozma adabiyotdagi dostonlar aruz vaznida yoziladi. individual ijod mahsuli hisoblanadi. binobarin, yozma adabiyotdagi dostonlar yakka shaxs ijodi an’analari asosida vujudga keladi. “doston” so‘zining yana bir ma’nosini ham bilib olish kerak. bu - el orasida gapirilmoq, kuylanmoq, og’izga tushmoq demakdir. demak, dostonlarda ishtirok etgan qahramonlar, bir tomondan, asardagi obraz …

5 / 29

ma’lum bo‘ladiki, baxshi xalq tomonidan cheksiz hurmatga ega, e’zoz topgan hunar egalari ekan. dostonchilik maktablari. o‘zbek dostonchligida doston kuylash an’anasi qadimda uch yo‘nalishda rivojlangan. birinchidan, bulung‘ur, qo‘rg‘on, shahrisabz, qamay, narpay, sherobod, janubiy tojikistonda yashovchi o‘zbek-laqay dostonchilik maktablarida do‘mbira chertib yakka holda, bo‘g‘iz ovoz bilan ijro etilgan. ikkinchidan, xorazmda tor, dutor, hijjak, garmon, bulamon, qo‘shnay, doira jo ‘rligida ba’zan yakka ba’zan juft holda, ochiq ovoz bilan ijro etilgan. uchinchidan, farg'ona vodiysida dutor jo ‘rligida ochiq ovozda aytilgan. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.jpeg image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.jpeg image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.jpeg image34.jpeg image35.jpeg image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.jpeg image40.jpeg image41.jpeg image42.jpeg image43.jpeg image44.jpeg image45.jpeg image46.jpeg image47.jpeg image48.jpeg image49.jpeg image50.jpeg image51.jpeg image52.jpeg image53.jpeg image54.jpeg image55.jpeg image56.jpeg image57.jpeg image58.jpeg image59.jpeg image60.jpeg image61.jpeg image62.jpeg image63.jpeg guibon hayit eyorinciz muborak bo'lsin! ti ar go:zbekiston, tarixi oa » …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekmarosimfolklori"

o‘zbek marosim folklori. xalq dostonlari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari. 1 reja: marosim folklori va uning turlari. mavsumiy marosimlarning mazmun–mohiyati va ahamiyati. 3.dostonlarning tasnifi. xalq dostonlarida turkumlik. 2 2 “insonga sihat-salomatlik tilash, uning turmushida to'kin-sochinlik, kundalik hayotida omad keltirish yoki inson hayotining muhim nuqtalarini qayd etish, nishonlash maqsadida maxsus o‘tkaziladigan, xalq orasida qat’iy an’anaga aylanib qolgan xatti-harakatlar “marosim”- deyiladi. taniqli olim bahodir sarimsoqovning ta’rifidan ma’lum boiadiki, marosim xalq orasida qat’iy an’anaga aylangan tadbir hisoblanar ekan. 3 4 marosim xalq orasida qat’iy an’anaga aylangan tadbir hisoblanar ekan. inson tug‘ilganidan to hayotdan ko‘z yumguniga qadar o‘nlab marosimlar guvohig...

This file contains 29 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "o‘zbekmarosimfolklori", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekmarosimfolklori PPTX 29 pages Free download Telegram