milliy dinlar

DOCX 1 стр. 115,5 КБ Бесплатная загрузка

1 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 115,5 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 1

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 1

rels14mbk dinshunoslik muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti hisob 2-mavzu milliy dinlar nazariy bilimlar tayanch tushunchalar: yahudiylik, tavrot, “ahd” , talmud, vedizm, braxmanlik, hinduiylik, jaynizm va sikxizm, konfutsiylik, "syao" ta'limoti, "li qonunlari", daolik, lao-szi, sintoiylik, “kodziki”. 2.1 yahudiylik dini yahudiylik dini miloddan avvalgi 2000 yilliklarining oxirlarida falastinda vujudga kelgan, yakka xudolik gʻoyasini targʻib qilgan dindir. u millat dini boʻlib, faqat yahudiy xalqiga xos. abu rayhon beruniy oʻzining “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” kitobida, yahudiylar bu soʻzni somiy tillardagi hoda, ya'ni “tavba qilmoq, tavba qilganlar” soʻzidan kelib chiqqan, – deb da'vo qilsalarda, aslida bu fikr notoʻgʻri, deb yahudiylarning kelib chiqishi haqida toʻxtalib oʻtadi. yahudiy soʻzining kelib chiqishi banu isroil xalqi ustidan hukmronlik qilgan ya'qub paygʻambarning oʻgʻli yahudo nomidan olingan. rivoyatlarga koʻra, ya'qub paygʻambarning 12 ta oʻgʻillari boʻlib, ularning toʻrtinchisi yahudo edi. 12 ta oʻgʻildan keyinchalik 12 ta qabila tarqaldi. yahudo avlodlari boʻlgan yahudiylar boshqa qabilalarni oʻzlariga boʻysundirdilar. shundan soʻng bu qabilalarning …

2 / 1

limoti. yahudiylik ta'limoti toʻrt narsaga asoslanadi: 1. olamni yaratuvchi yagona xudo yahvega imon keltirish. “yahve” soʻzi “xudo, parvardigor” ma'nosini bildiradi. tavrotning “chiqish” kitobida xudoning musoga aytgan ushbu soʻzi keltiriladi: “yahve – ota-bobolaringiz ibrohim, ishoq, ya'qublarning parvardigori, u meni sizga yubordi” (chiqish 3). mil.avv. vi asr oxirlarida yahudiy ruhoniylari “yahve” soʻzi oʻrniga “adonay” (rab, xoja) soʻzini qoʻllashga buyurganlar. faqat ruhoniylargina ibodat vaqtida yahve nomini tilga olganlar. boshqa kishilar behudaga uning nomini tilga olishlari mumkin emas hisoblangan. yahudiylik ta'limotiga koʻra, yahve olamlarni yaratishni yakshanbada boshlab juma kuni tugatdi, shanbada esa dam oldi va yahudiylarga ham shunday qilishni buyurdi. shanba kuni yahudiylik dinida ulugʻ kun hisoblanib, oʻta dindor yahudiylar bu kuni hech qanday mehnatga qoʻl urmaydilar. 2. yahudiylar yer yuzidagi xalqlarning “eng mumtozi” va u dunyoda berilajak in'omlarning eng haqlisi ekanligi haqidagi ta'limot. ular oʻzlarini xudo tomonidan saylangan, muqaddas xalq ekanini, yahudiyning ruhi xudoning bir qismi hisoblanishini da'vo qiladilar. 3. messiya-xaloskorning kelib chiqishi …

3 / 1

ni iloh deb bilmaslik; 2. but va sanamlarga sigʻinmaslik; 3. zaruratsiz xudo nomi bilan qasam ichmaslik; 4. shanba kunini hurmat qilish va uni xudo uchun bagʻishlash; 5. ota-onani hurmat qilish; 6. nohaq odam oʻldirmaslik; 7. zino qilmaslik; 8. oʻgʻirlik qilmaslik; 9. yolgʻon guvohlik bermaslik; 10. yaqinlarning narsalariga koʻz olaytirmaslik. muqaddas diniy manba – talmudda yahudiylik marosimlari tizimi bayon etilgan. unda yahudiylar amal qilib, bajarishi lozim boʻlgan 248 ta buyruq, 365 ta taqiq mavjud. ular yahudiyning ovqatlanishi, kiyinishi, ozodaligi, kun tartibi, ibodatlari, marosimlar va bayramlarga taalluqli masalalarni qamrab olgan. yahudiylik manbalari. yahudiy dinining muqaddas manbalaridan biri tavrot (tora) boʻlib, u miloddan avvalgi xiii asrda isroil xalqini misrdan olib chiqib ketgan muso paygʻambarga tur togʻida berilgan. ikkinchi manba tavrotdan keyinroq paydo boʻlgan yozma manba – talmud. bu manbalar bibliyaning tarkibiy qismlarini tashkil etadi. tavrot musoga tegishli boʻlgan besh kitobni oʻz ichiga oladi. 1) “borliq” yoki “ibtido” 2) “chiqish” 3) “levit” 4) “sonlar” …

4 / 1

ʻrin olgan. “chiqish” kitobida muso paygʻambarning tugʻilishi, hayoti, misr fir'avni tomonidan qattiq zulmga tortilgan yahudiylarni yahve amri bilan ozod etgani, unga tur togʻida yahve tomonidan oʻnta “vasiyat” (zapoved-taqiq)ning berilishi bayon etilgan. yahudiylarning ibodatlari, rasm-rusumlariga taaluqli koʻrsatmalar berilgan. “levit” kitobi turli-tuman urf-odatlar va diniy marosimlarga oid koʻrsatmalarni oʻz ichiga oladi. unda xudo yoʻliga qurbonlik qilish, uni amalga oshirish tartibi, yahudiy xalqga hayvon va parrandalardan qaysilarining goʻshtini iste'mol qilish va iste'mol qilmaslik haqida koʻrsatmalar berilgan. “sonlar” kitobida yahudiy xalqning muso paygʻambar boshchiligida misrdan chiqqanining ikkinchi kuni ularga urushga yaroqli barcha erkaklarning hisobini olishga buyurdi. kitobda yahudiylarning misrdan chiqqan banu isroil qavmining muso paygʻambar bilan kechirgan hayotlari, tortgan qiyinchiliklari, olib borgan janglari, qabila, urugʻ avlodlarining asosiy namoyandalarining nomlari bayon etilgan. yahve musoga janglarda qoʻlga kiritilgan oʻlja va asirlarning hisobini olish va ularni qanday taqsimlash borasida koʻrsatmalar beradi. “ikkinchi qonun” kitobi 34 bobdan iborat. 27, 31, 34 boblaridan tashqari qismlari birinchi shaxs nomidan yozilgan. …

5 / 1

r, oʻlansaxoʻr qushlar kabi ba'zi hayvon goʻshtlarini eyish taqiqlanadi. yahudiylarning yillik bayramlari ichida e'tiborlisi peysax (pasxa) bayramidir. u xristianlar pasxasidan farq qilib, yahudiylarning misrdagi qullikdan qutilib chiqqanlari munosabati bilan nishonlanadi. qadimiy yahudiylarda “pasxa” deb qoʻzichoq goʻshti va vinodan iborat kechki ovqatga aytilgan. xudo misrdagi yahudiy boʻlmaganlarning goʻdaklarini qirib tashlashga qaror qilganda ular oʻz uylarining peshtoqini qon bilan boʻyab oʻzlarini yahudiy ekanliklarini bildirganlar. pasxa bayramidan keyingi etti kun davomida yahudiylar tuzsiz, xamirturushsiz patir-masa eydilar. masani eyish bilan har bir yahudiy muso boshchiligidagi ota-bobolarining chekkan mashaqqatlarini his etib, bayram yahudiylarning quyosh-oy kalendari boʻyicha nayson (aprel) oyining 14 kuni nishonlanadi. pasxaning 50-kuni yahudiylar shabuot yoki shevuot dehqonchilik bayramini nishonlab, keyinchalik bu bayram sinay togʻida musoga xudo tomonidan torani berilishini nishonlab oʻtkaziladigan bayramga aylangan. u yahudiy taqvimi boʻyicha sivona oyining 6-7 kunlari nishonlanadi. yahudiy taqvimi boʻyicha tishriy (sentyabr oxiri-oktyabr boshlari) oyining 1-2-kunlari yangi yil bayrami “rosh-ashona” (yoki “rosh-xa-shana”) nishonlanadi. u poklanish bayrami boʻlib, yahudiylar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 1 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "milliy dinlar"

rels14mbk dinshunoslik muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti hisob 2-mavzu milliy dinlar nazariy bilimlar tayanch tushunchalar: yahudiylik, tavrot, “ahd” , talmud, vedizm, braxmanlik, hinduiylik, jaynizm va sikxizm, konfutsiylik, "syao" ta'limoti, "li qonunlari", daolik, lao-szi, sintoiylik, “kodziki”. 2.1 yahudiylik dini yahudiylik dini miloddan avvalgi 2000 yilliklarining oxirlarida falastinda vujudga kelgan, yakka xudolik gʻoyasini targʻib qilgan dindir. u millat dini boʻlib, faqat yahudiy xalqiga xos. abu rayhon beruniy oʻzining “qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” kitobida, yahudiylar bu soʻzni somiy tillardagi hoda, ya'ni “tavba qilmoq, tavba qilganlar” soʻzidan kelib chiqqan, – deb da'vo qilsalarda, aslida bu fikr notoʻgʻri, deb yahudiylarni...

Этот файл содержит 1 стр. в формате DOCX (115,5 КБ). Чтобы скачать "milliy dinlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: milliy dinlar DOCX 1 стр. Бесплатная загрузка Telegram