bahalaw járdemine xojalıq qarjlarına sarplanǵan hám xojalıq processlerinde tutınıw

DOCX 11 pages 30.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.7 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

tema: baha ústinen qadaǵalawdıń unamsız áqibetleri joba: kirisiw 1. baha ólshewiniń mánisi 2. baha ólshewiniń ózine tán ózgeshelikleri 3. xojalıq processlerinde baha ólshewleriniń áhmiyeti juwmaqlaw paydalanılǵan ádebiyatlar kirisiw bahalaw járdeminde xojalıq qarjlarına sarplanǵan hám xojalıq processlerinde tutınıw etilgen, buyımlasqan hám janlı miynet ǵárejetlerin shın sáwlelendiriw támiyinlenedi. sol sebepli buxgalteriya esabında xojalıq qarjların bahalawdıń negizin olardıń haqıyqıy ózine túser bahasın esaplaw quraydı. ózine túser bahası qáliplesiwi hám óndiristiń bólek uchastkalaridagi basqa baha ólshewleriniń qáliplesiwi tuwrısında tolıqlaw maǵlıwmatqa ıyelew ushın bahalawdıń basqa usılları da qollanıladı. mısalı, tiykarǵı qurallar, materiallıq emes aktivler, olardı satıp alıw, qurıw hám qurıw dáslepki ma`nisi boyınsha hám de góneriwı shegirip taslanǵan qaldıq, yaǵnıy sap ma`nisi boyınsha bahalanadı. góneriw yamasa amortizatsiya esaplaw tiykarǵı qurallardıń bahasın anıqlastırıw usılı esaplanadı. sheki onim hám materiallar, basqa tovar -materiallıq rezervleri haqıyqıy ózine túser bahası menen bir qatarda kótere bahaları, normativ ózine túser bahası boyınsha ; tayın ónimler-islep shıǵarıw joba ózine túser bahası hám …

2 / 11

in pul ólshem birliginde sáwlelendiriw usılı bolıp tabıladı. xojalıq qarjların bahalaw ushın haqıyqıy ózine túser bahası tek támiynat, islep shıǵarıw hám realizatsiya processleri menen baylanıslı ǵárejetlerdi buxgalteriya esabında sáwlelendiriw nátiyjesinde alınıwı múmkin. esap-kitap tiykarında ózine túser bahasın anıqlaw usılına kalkulyatsiyalash dep ataladı. bahalaw hám kalkulyatsiyalash buxgalteriya esabı metodınıń tiykarǵı usıllarınan bolıp, olarsız buxgalteriya esabınıń zárúrli ulıwmalastıratuǵın baha ólshewleri tuwrısındaǵı informaciyalardı qáliplestiretuǵın sistema retindegi tiykarǵı xarakteristikası ámelge shıqpaydı. erkin ekonomika sharayatında hár bir xojalıq jurgiziwshi subyekt aktivleri, passivlari, xojalıq processleri hám olardıń nátiyjeleri ózleriniń anıq ańlatpasın baha formasında sáwlelendiriwi kerek. ǵárejetler hám islep shıǵarıw nátiyjeleri, salıq, bank hám basqa kredit mákemeleri, kárxanalar hám de shólkemler menen óz-ara munasábetler, xızmetkerler menen esap -kitaplar, menshikli kapital hám kapital qoyılmalardıń háreketi tek baha formasında sáwlelendiriliwi múmkin hám tiyisli tárzde bahalawdı talap etedi. bahalaw hám kalkulyatsiya xojalıq kórsetkishlerin pulda ańlatıw ushın paydalaniletuǵın buxgalteriya esabı obiektlerin pulda ólshew usılı bolıp tabıladı. bul usıldan paydalanıw tovar - …

3 / 11

lıwmat alıw múmkin. xojalıq iskerliginiń tártipke solinishi talap hám usınıs tásiri astında keshetuǵın bazar ekonomikası sharayatında múlk hám minnetlemeler shınlıǵı hám birliginiń tiykarǵı principlerı olardı bahalawdıń tuwrılıǵın belgileydi. múlk hám minnetlemeler hám de xojalıq processlerin bahalaw mámleket aymaǵında ámel qılıp atırǵan milliy valyuta, yaǵnıy swmda ámelge asıriladı. eger olar shet el valyutada kórsetilgen bolsa, ol halda onı xojalıq mámilesi júz bergen sánedegi ózbekstan respublikası oraylıq banki ornatǵan rásmiy kurs boyınsha sumǵa aylantırıladı. bir waqtıniń ózinde kórsetilgen jazıwlar esap -kitap hám tólew hújjetlerinde shet el hám milliy valyutada sáwlelendiriledi. xojalıq jurgiziwshi subyektlarning aktiv hám minnetlemelerin bahalaw tártibi, usılları tiyisli buxgalteriya esabınıń milliy ulgileri (bhms) menen belgilenedi. aktivler hám minnetlemelerdi bahalawda olardı satıp alınǵan bahası yamasa islep shıǵarıw ǵárejetlerin bahalaw ushın tiykar bolıp esaplanadı. 4-san bhmsǵa tiykarlanıp tovar - materiallıq bahalıqlar ózine túser bahası bahasında yamasa sap satıw bahasında, sol bahalardıń qay-qaysısı kem bolsa, sol bahada bahalanadı. satıp alınǵan tovar - materiallıq …

4 / 11

amasa bahası tómenge túsken bolsa, olardı ma`nisin tiklab bolmaydı. bunday jaǵdaylarda tovar - materiallıq bahalıqlar satıw bahasında bahalanadı. ámelde, bunday tovar - materiallıq bahalıqlar xojalıqta kóbirek jıynalıp qalǵan hám aylanıwı páseytiwgen jaǵdaylardaǵana finanslıq esabatda aktivler satılıwınan kutilayotgan summanı kóp kórsetpeslik ushın olardıń ma`nisi pasaytiriladi. tolıq yamasa biraz gónergen, bahası tómenge túsken material, shiyki- buyımlardan tayarlanǵan ónim (orınlanǵan jumıs hám xızmet) lar bazar (ámeldegi) bahalarda satılatuǵın bolsa, bunday tovar - materiallıq bahalıqlardıń ma`nisi sap bazar bahasına shekem pasaytirilmaydi. usınıń menen buxgalteriya esabın júrgiziwde zárúrlilik tóbeoyillari támiyinlenedi. tiykarǵı qurallar olardı tákirar óndiriste dáslepki ma`nisi (baslanǵısh baha) menen birge qaldıq hám qayta tiklew ma`nisi boyınsha esapqa alınadı. qaldıq ma`nisi esapta tiykarǵı qurallardıń real bahasın, yaǵnıy dáslepki ma`nisinen góneriw summasın chegirib taslaǵan halda esaplaw ushın qollanıladı. qayta tiklew ma`nisi házirgi haqıyqıy ǵárejetlerdi, olardıń haqıyqıy ózine túser bahasın xarakteristikalaydı. tiykarǵı qurallardıń dáslepki ma`nisin qayta tiklew ma`nisine ótkeriw qayta bahalaw arqalı ámelge asıriladı. tiykarǵı qurallar obiektlerin …

5 / 11

etilgen haqıyqıy ǵárejetler boyınsha qabıl etiledi: a) kárxana ustav kapitalına shólkemlestiriwshiler tárepinen qosılǵan úlesler - táreplerdiń shártlesiwi boyınsha ; b) kárxananıń ózinde tayarlanǵan hám de taǵı basqa kárxanalar hám shaxslardan satıp alınǵanda - qurıw (qurıw, qosımsha qurıw hám t.b. ) yamasa bul obiektlerdi satıp alıw boyınsha etilgen haqıyqıy ǵárejetlerden kelip shıqqan halda, tolıqnǵan hám qoplanmaydigan salıqlar hám basqa májburiy tólewlerdi hám de tashib keltiriw, montajlaw, ornatıw, jumısqa túsiriw hám aktivni jumısshı jaǵdayına keltiriw menen baylanıslı qálegen basqa ǵárejetlerdi de qosqan halda ; c) basqa kárxanalar hám shaxslardan mutqa hám de mámleket shólkemleriniń subsidiyasi retinde alınǵanda - tabıs qılıw sánesindegi bazar bahası yamasa qabıllaw - tapsırıw hújjetlerinde kórsetilgen baha boyınsha bahalanadı. ámeldegi baha - málim sánedegi ámel qılıp atırǵan bazar bahaları boyınsha aktivlerdiń ma`nisi yamasa xabarlı etilgen, pitimdi ámelge asırıwdı qáleytuǵın, ǵárezsiz tárepler ortasında pitimdi ámelge asırıwda aktivni satıp alıw yamasa minnetlemelerdi orınlaw ushın etarli bolǵan summa. qaldıq (balans ) baha …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bahalaw járdemine xojalıq qarjlarına sarplanǵan hám xojalıq processlerinde tutınıw"

tema: baha ústinen qadaǵalawdıń unamsız áqibetleri joba: kirisiw 1. baha ólshewiniń mánisi 2. baha ólshewiniń ózine tán ózgeshelikleri 3. xojalıq processlerinde baha ólshewleriniń áhmiyeti juwmaqlaw paydalanılǵan ádebiyatlar kirisiw bahalaw járdeminde xojalıq qarjlarına sarplanǵan hám xojalıq processlerinde tutınıw etilgen, buyımlasqan hám janlı miynet ǵárejetlerin shın sáwlelendiriw támiyinlenedi. sol sebepli buxgalteriya esabında xojalıq qarjların bahalawdıń negizin olardıń haqıyqıy ózine túser bahasın esaplaw quraydı. ózine túser bahası qáliplesiwi hám óndiristiń bólek uchastkalaridagi basqa baha ólshewleriniń qáliplesiwi tuwrısında tolıqlaw maǵlıwmatqa ıyelew ushın bahalawdıń basqa usılları da qollanıladı. mısalı, tiykarǵı qurallar, materiallıq emes aktivler, olardı satıp alıw, qurıw h...

This file contains 11 pages in DOCX format (30.7 KB). To download "bahalaw járdemine xojalıq qarjlarına sarplanǵan hám xojalıq processlerinde tutınıw", click the Telegram button on the left.

Tags: bahalaw járdemine xojalıq qarjl… DOCX 11 pages Free download Telegram