maydalanish

PPTX 14 pages 2.8 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.8 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

prezentatsiya powerpoint mavzu:maydalanish reja: 1.maydalanish haqida ma'lumot 2.maydalanish bosqichlari 3. maydalanish haqida tushuncha • urugʻlanish, singamiya — erkaklik jinsiy hujayra (urugʻ hujayra, spermatozoid, spermiy)ning urgʻochi tuxum hujayra bilan qoʻshilib, zigota hosil qilishi. zigotadan yangi organizm rivojlana boshlaydi.odam va hayvonlarda u.dan oldin otalanish (urugʻ hujayraning urgʻochi hujayra jinsiy yoʻliga tushishi) sodir boʻladi. u.da tuxum xujayra faollashadi, yaʼni tuxum va urugʻ hujayra xromosomalari gaploid toʻplami qoʻshilib, xromosomalar diploid toʻplami hosil boʻladi. koʻpchlik hayvonlarda u bilan birga rivojlanadigan organizm jinsi ham aniqdanadi. • urugʻlanish, singamiya — erkaklik jinsiy hujayra (urugʻ hujayra, spermatozoid, spermiy)ning urgʻochi tuxum hujayra bilan qoʻshilib, zigota hosil qilishi. zigotadan yangi organizm rivojlana boshlaydi.kodam va hayvonlarda u.dan oldin otalanish (urugʻ hujayraning urgʻochi hujayra jinsiy yoʻliga tushishi) sodir boʻladi. u.da tuxum xujayra faollashadi, yaʼni tuxum va urugʻ hujayra xromosomalari gaploid toʻplami qoʻshilib, xromosomalar diploid toʻplami hosil boʻladi. koʻpchlik hayvonlarda u. bilan birga rivojlanadigan organizm jinsi ham anikdanadi • urug‘langan tuxum — bu …

2 / 14

sil bo’ladi, bular bir-biriga zich taqalib joylashgan hujayralardir. har bo’linishdan keyin paydo bo’lgan hujayra kichrayib boradi, shuning uchun bu jarayon maydalanish deb ataladi blastula (yun. blastos — murtak, maisa) — koʻp xujayrali hayvonlar embrional rivojlanishi — ontogenezi davrida hosil boʻladigan murtagi. odatda erta, oʻrta va kechki blastula boʻladi. blastulaning tuzilishi tuxum hujayraning tuzilishi va maydalanish xususiyatlariga boglik. tuxum xujayra toʻliq maydalanganida, odatda, seloblastula, baʼzan sterroblastula yoki yassi blastula — plakula (blastomerlar ikkita parallel yuza boʻylab joylashganida) hosil boʻladi. diskoidal chala maydalangan tuxum hujayralardan diskoblastula, tuxum hujayra sirti boʻlinganida epiblastula paydo boʻladi. stomoblastula ham oʻziga xos blastula hisoblanadi. ayrim embriologlar morulani ham blastulaning bir xili deb hisoblashadi. blastula ontogenezning bir davri sifatida koʻp hujayrali hayvonlar kelib chiqishining umumiyligini va ular evolyutsiyasidagi parallelizmni koʻrsatuvchi dalil hisoblanadi. blastomerlar (blasto... va yun. meros — boʻlak) — koʻp xujayrali hayvonlarda urugʻlangan tuxum hujayralarning boʻlinib, maydalanish jarayonida hosil boʻladigan hujayralar. boʻlinish davrlari oraligʻida b. oʻsmaganligi sababli …

3 / 14

-katta blastotselli va bir tekisda yo’g’onlashgan, bir qatlamli devori bo’lgan tipik blastuladir. u to’la tekis maydalanishda, masalan, lansetnikda hosil bo’ladi. amfiblastula seloblastuladan devori bir necha qator hujayralardan tuzilganligi va bu devor animal qismida vegetativdagiga nisbatan yupqa bo’lishi, blastotsel animal qutbiga siljiganligi bilan farq qiladi. amfibilastula to’la, lekin tekis bo’lmagan maydalanishda hosil bo’ladi, buni masalan, amfibiyda ko’rish mumkin. sterroblastula o’z devorida bir qator bo’lib joylashgan yirik blastomerlardan tuzilgan. blastomerlar bo’shliqqa juda ham ko’p kirib borganligi tufayli bo’shliq anchagina kichrayadi, ba’zan esa tamoman siqib chiqariladi. sterroblastula ba’zi bir bo’g’imoyoqlilarda kuzatiladi. to’la bo’lmagan maydalanish tuxumning faqat sariqlikdan holi bo’lgan qismining bo’linishi bilan birga boradi: sariqlik bilan to’lgan qismi bo’linmaydi. bu yo’l bilan teloletsital (suyakli baliqlarda, qushlarda, reptiliylarda) va sentroletsital (hashoratlarda) tuxumlar rivojlanadi. bu tuxumlarning tuzilish xususiyatlariga ko’ra diskoidal va yuzaki maydalanishlar farq qilinadi. maydalanishga muhitning ta’sir etishi. har bir organizm uzoq davom etgan filogenez davomida shakllanib, atrof-muhit sharoitiga chambarchas bog’liq holda rivojlanadi. tashqi …

4 / 14

ilashimligining ortishiga olib keladi. bu holda maydalanish egatchalari kuchli qarshilikka uchrashi sababli, blastomerlarning ajralishi kechikib qoladi. shunga o’xshash muhitda tuxumlarning to’la maydalanish shakli to’la bo’lmagan maydalanishga yaqinlashib qoladi. harorat ko’tarilishi bilan maydalanish tezlashadi, u pasayganda esa maydalanish va butun rivojlanish sekinlashadi. harorat ham ma’lum joyga ta’sir ko’rsatadi: embrionning ancha yuqori haroratli sharoitga tushib qolgan qismlari tez rivojlanadi. shu yo’l bilan embrionning masalan, boshini yoki aksincha, dum qismini sun’iy kattalashtirish mumkin. maydalanayotgan tuxumlar muhitda kislorod mavjudligiga juda sezgirdir: kislorod yo’qligida maydalanish sodir bo’lmaydi. to’g’ri, amfibiy va forel (xon baliq) larning tuxumlari anaerob sharoitda ham maydalana oladi, biroq, ular faqat blastula bosqichigacha yetib boradi. bunday muhitda kelgusi rivojlanish mumkin bo’lmay qoladi. odatda bunda mayib-mayriqliklar kuzatiladi. bular pirovardida embrionning nobud bo’lishiga olib keladi. odatdagi rivojlanishning bunday buzilishi amfibiy tuxumlari sun’iy sharoitda maydalanganida (masalan, akvariumlarda ular ancha g’uj bo’lganida) tez-tez kuzatiladi. baliqlarning nafas olishi uchun kerakli kislorod oqimi yetarli darajada bo’lmaganida (masalan, suv havzalari …

5 / 14

i tomonidan foydalanilishi mumkin. blastula va morula. maydalanish protsessi blastulaning shakllanishi bilan tamomlanadi deb yuqorida aytilgan edi. ba’zi bir hayvonlarda maydalanish morula hosil bo’lishiga olib keladi: bu blastuladan ichida bo’shlig’i bo’lmagan yaxlit shardan iborat bo’lishi bilan farq qiladi. u yoki bu shaklning hosil bo’lishi sitoplazma xossasiga bog’liq bo’ladi. u yetarli darajada cho’ziluvchan bo’lganda blastomerlar yumaloq bo’ladi va faqat bir-birlari bilan yaqinlashgan joyida ozgina yoyilib qoladi. shuning uchun 4 va 8 blastomerlik bosqichidayoq ular orasida yoriqcha paydo bo’ladi; bu maydalanish bilan birga kengayib boradi, suyuqlik bilan to’ladi va blastotselga aylanadi. sitoplazmaning kuchsiz cho’ziluvchanlik vaqtida blastomerlar yumaloqlashmaydi., shunchalik zich joylashadiki, ular oralig’ida yoriqcha qolmaydi va bo’shliq hosil bo’lmaydi. ko’pgina o’quv qo’llanmalarida morulani albatta, blastuladan avval o’tuvchi bosqich deb bayon etiladi. ushbu qo’llanmada p.p.ivanovning morula va blastula turli hayvonlarda blastomerlar sitoplazmasining har xil xususiyatlari natijasida hosil bo’luvchi bosqichlardan iborat, degan fikri bayon qilinadi. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png imopuorehe3 ooo & …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maydalanish"

prezentatsiya powerpoint mavzu:maydalanish reja: 1.maydalanish haqida ma'lumot 2.maydalanish bosqichlari 3. maydalanish haqida tushuncha • urugʻlanish, singamiya — erkaklik jinsiy hujayra (urugʻ hujayra, spermatozoid, spermiy)ning urgʻochi tuxum hujayra bilan qoʻshilib, zigota hosil qilishi. zigotadan yangi organizm rivojlana boshlaydi.odam va hayvonlarda u.dan oldin otalanish (urugʻ hujayraning urgʻochi hujayra jinsiy yoʻliga tushishi) sodir boʻladi. u.da tuxum xujayra faollashadi, yaʼni tuxum va urugʻ hujayra xromosomalari gaploid toʻplami qoʻshilib, xromosomalar diploid toʻplami hosil boʻladi. koʻpchlik hayvonlarda u bilan birga rivojlanadigan organizm jinsi ham aniqdanadi. • urugʻlanish, singamiya — erkaklik jinsiy hujayra (urugʻ hujayra, spermatozoid, spermiy)ning urgʻochi tuxum hujay...

This file contains 14 pages in PPTX format (2.8 MB). To download "maydalanish", click the Telegram button on the left.

Tags: maydalanish PPTX 14 pages Free download Telegram