ekonometrik modellashtirish bosqichlari

DOCX 11 pages 34.9 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.9 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

ekonometrik modellashtirish bosqichlari 1. ekonometrikaga kirish. fanning maqsadi va vazifalari. 2. iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi. 3. ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi oʻzgaruvchilar. 4. ekonometrik modellashtirish bosqichlari. 1. ekonometrikaga kirish. fanning maqsadi va vazifalari. ekonometrik bilimlar iqtisodiy nazariya, iqtisodiy matematika, iqtisodiy statistika, ehtimollar nazariyasi va matematik statistika kabi fanlarning oʻzaro bogʻliqligi va rivojlanishining natijasi sifatida ajralib chiqkan va shakllangan. ekonometrika oʻzining predmeti, maqsadi va tadqiqot masalalarini shakllantiradi. shu bilan birga ekonometrikaning mazmuni, uning tarkibi va qoʻllanilish sohasi yuqorida keltirilgan fanlar bilan doimo aloqada boʻladi. ekonometrikaning boshqa fanlar bilan oʻzaro aloqasi quyidagilarda namoyon boʻladi. ekonometrika boshqa fanlar iqtisodiy hodisalar miqdoriy xarakteristikalar nuqtai nazaridan oʻrganiladi. iqtisodiy qonunlarning amaldagi jarayonlarga mos kelishi tekshiriladi. iqtisodiy nazariya. iqtisodiy hodisalarning sifat jihatlari oʻrganiladi. matematik iqtisodiyot. iqtisodiy qonunlarning ifodasi matematik modellar shaklida olinadi. iqtisodiy statistikaning instrumentariylari iqtisodiy oʻzaro aloqalarni tahlil qilish va bashorat qilish uchun qoʻllaniladi. iqtisodiy koʻrsatkichlarning katta qismi tasodifiy xarakterga ega boʻlganligi uchun matematik statistikaning …

2 / 11

omika” va “metrika” larning birlashishidan hosil boʻlgan. grek tilidan tarjima qilganda oikonomos (ekonomist) – bu uy boshqaruvchisi, metrika (metrihe, metron) – oʻlchov ma’nolarini bildiradi. muallif “ekonometrika” tushunchasining mazmuni r. frish «...uchta tashkil etuvchi - statistika, iqtisodiy nazariya va matematika fanlarining birlashuvidir» s. grilixes «...bizni oʻrab turgan iqtisodiy dunyoni oʻrganish uchun bir vaqtning oʻzida bizning teleskopimiz hamda mikroskopimizdir» e. malenvo «...bizning hayoliy iqtisodiy tasavvurlarimizni empirik mazmun bilan toʻldiradi» s. fisher «...iqtisodiy oʻzgaruvchilar oʻrtasida oʻzaro aloqalarni oʻlchash uchun statistik usullarni ishlab chiqish va qoʻllash bilan shugʻullanadi» s. ayvazyan «...sifat jihatdan oʻzaro bogʻlanishlarga miqdoriy ifodani berishga imkon beruvchi usullar va modellar toʻplamini birlashtiradi» ekonometrikani aniqlash boʻyicha yondashuvlar tahlili hamda ekonometrika fanining holati ayrim masalalarni echishga erishishda ushbu fanning maqsadini shakllantiradi. ekonometrikaning maqsadi- bu real iqtisodiy ob’ektlarni modellashtirish va miqdoriy tahlil qilishning usullarini ishlab chiqishdan iborat. ekonometrikaning vazifalari: 1) modelni spetsifikatsiya qilish - empirik tahlil uchun ekonometrik modellarni tuzish. 2) modelni parametrlashtirish - tuzilgan …

3 / 11

ndaki, ular yordamida modellashtiruvchi ob’ektga omillarning ta’sirini, natija koʻrsatkichiga resurslarning oʻzaro munosabatlarini koʻrsatish mumkin. bu esa oʻnlab tarmoqlar va minglab korxonalarda ishlab chiqarish natijalari va milliy iqtisodiyotni ilmiy asosda prognozlashtirish va boshqarishga imkon beradi. ekonometrik modellash iqtisodiy koʻrsatkichlarni oʻzgarish qonuniyatlarini, tendensiyalarni aniqlash natijasida ekonometrik modellar yordamida iqtisodiy jarayonlarni rivojlanish va prognozlash yoʻllarini belgilaydi. iqtisodiy ma’lumotlar dinamik qator yoki dinamik ustun koʻrinishida tuziladi, ya’ni ular vaqt boʻyicha oʻzgaradilar. kuzatuvlar soni omillar sonidan 4-5 marta koʻproq boʻlishi kerak. ekonometrik modellashtirish va modellarning ahamiyati quyidagilarda namoyon boʻladi: 1) ekonometrik usullar yordamida moddiy, mehnat va pul resurslaridan oqilona foydalaniladi. 2) ekonometrik usullar va modellar iqtisodiy va tabiiy fanlarni rivojlantirishda etakchi vosita boʻlib xizmat qiladi. 3) ekonometrik usullar va modellar yordamida tuzilgan prognozlarni umumiy amalga oshirish vaqtida ayrim tuzatishlarni kiritish mumkin boʻladi. 4) ekonometrik modellar yordamida iqtisodiy jarayonlar faqat chuqur tahlil qilibgina qolmasdan, balki ularning yangi oʻrganilmagan qonuniyatlarini ham ochishga imkoni yaratiladi. shuningdek, ular yordamida …

4 / 11

iqtisodiyot, iqtisodiy jarayonlarning ekonometrik modellarini tuzish jarayonidir. asosiy qoʻllanadigan usuli – korrelyasion-regression tahlil usuli. ekonometrik modellashtirish quyidagi ilmiy yoʻnalishlar kompleksidir: - iqtisodiy nazariya; - ehtimollar nazariyasi; - matematik statistika; - kompyuter texnologiyalari. 3. ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi oʻzgaruvchilar. kuzatilayotgan ob’ektlarni chuqur va har tomonlama oʻrganish maqsadida tabiatda va jamiyatda roʻy beradigan jarayonlarning modellari yaratiladi. buning uchun ob’ektlar hamda ularni xossalari kuzatiladi va ular toʻgʻrisida dastlabki tushunchalar hosil boʻladi. bu tushunchalar oddiy soʻzlashuv tilida, turli rasmlar, sxemalar, belgilar, grafiklar orqali ifodalanishi mumkin. ushbu tushunchalar model deb aytiladi. model soʻzi lotincha modulus soʻzidan olingan boʻlib, oʻlchov, me’yor degan ma’noni anglatadi. keng ma’noda model biror ob’ektni yoki ob’ektlar sistemasini namunasidir. model tushunchasi biologiya meditsia, fizika va boshqa fanlarda ham qoʻllaniladi. jamiyatdagi va iqtisodiyotdagi ob’ektlarni matematik modellar yordamida kuzatish mumkin. bu tushuncha modellashtirish deyiladi. iqtisodiy model - iqtisodiy ob’ektlarning soddalashtirilgan nusxasidir. bunda modelning hayotiyligi, uning modellashtiriladigan ob’ektga aynan mos kelishi muhim ahamiyatga …

5 / 11

rta oʻzgartirib, ob’ektni faoliyatini eng optimal holatini aniqlab, undan keyin hayotda qoʻllash mumkin. real ob’ektlar ustida eksperiment qilish koʻplab xatolarga va katta xarajatlarga olib kelishi mumkin. iii. model, noshakl sistemani, matematik formulalar yordamida shakllantirishga imkoniyat beradi va ehmlar yordamida sistemani boshqarishga yordam beradi. iv. modellashtirish oʻrganish va bilish jarayonini kengaytiradi. model hosil qilish uchun ob’ekt har tomonlama oʻrganiladi, tahlil qilinadi. model tuzilganidan soʻng, uning yordamida ob’ekt toʻgʻrisida yangi ma’lumotlar olish mumkin. shunday qilib, ob’ekt toʻgʻrisidagi bilish jarayoni toʻxtovsiz jarayonga aylanadi. modellar turlari moddiy modellar real ob'-ektlarni tabiiy va sun'iy materiallar yordamida aks ettiradi: mel bilan doskaga yozish, karton bilan maket tuzish, qalam bilan formula yozish, metalldan aviamodel yasash. moddiy modellar ideal modellar ideal modellar odamni fikrlash jarayoni bilan chambarchas bog'langandir. bunday modellar bilan operatsiyalar miyada amalga oshiriladi. ekonometrik model – bu ehtimollik - stoxastik model. bu model yordamida iqtisodiy koʻrsatkichlarni oʻzgarish qonuniyatlarini matematik koʻrinishida tenglamalar, tengsizliklar va tenglamalar tizimi koʻrinishda …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrik modellashtirish bosqichlari"

ekonometrik modellashtirish bosqichlari 1. ekonometrikaga kirish. fanning maqsadi va vazifalari. 2. iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi. 3. ekonometrik model tushunchasi, turlari va undagi oʻzgaruvchilar. 4. ekonometrik modellashtirish bosqichlari. 1. ekonometrikaga kirish. fanning maqsadi va vazifalari. ekonometrik bilimlar iqtisodiy nazariya, iqtisodiy matematika, iqtisodiy statistika, ehtimollar nazariyasi va matematik statistika kabi fanlarning oʻzaro bogʻliqligi va rivojlanishining natijasi sifatida ajralib chiqkan va shakllangan. ekonometrika oʻzining predmeti, maqsadi va tadqiqot masalalarini shakllantiradi. shu bilan birga ekonometrikaning mazmuni, uning tarkibi va qoʻllanilish sohasi yuqorida keltirilgan fanlar bilan doimo aloqada boʻladi. ekonometrikaning bosh...

This file contains 11 pages in DOCX format (34.9 KB). To download "ekonometrik modellashtirish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrik modellashtirish bos… DOCX 11 pages Free download Telegram