nutqinirivojlantirishmetodikasi

PPTX 13 pages 964.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 964.8 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

nutq rivojlanishi haqida mulohazalar nutqini rivojlantirish metodikasining fan sifatida rivojlanish bosqichlari nutqni rivojlantirish metodikasi til, nutq, nutqiy faoliyat. ilk yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish. ilk bolalikdagi nutq rivojlanishining ikki davri. til – bu ijtimoiy hodisadir. til tafakkur bilan monand bog‘langani holda ongni shakllantiradi. nutq va tafakkur o‘rtasidagi bog‘liqlik nafaqat psixologik jarayonlarning chuqur bosqichlarida, balki ijtimoiy hodisalar darajasida ham namoyon bo‘ladi. so‘zning insonga, uning xulq-atvoriga ko‘rsatadigan ta’siri barchaga yaxshi ma’lum. «garchi til bilan tafakkur bir-birisiz yashay olmasa ham ular o‘zida aynan bir hodisani ifodalamaydi. tafakkur – obyektiv borliqning intihosi, til esa – ifoda usuli, fikrni boshqa kishilarga berish va mustahkamlash vositasi. so‘z bilan tushuncha dialogik tarzda bir-birini taqozo etadi. bola hayoti kattalarning hayoti va faoliyatiga qo‘shilib ketgan. lekin shunga qaramasdan, ayni paytda bola ularga ta’sir ko‘rsatishning o‘ziga xos insoniy vositalarining birontasiga ham ega emas. bu esa rivojlanishning ushbu bosqichidagi asosiy irsiy (genetik) vazifani, ya’ni kichkintoylarda kattalar bilan muloqot qilishning metod va vositalarini …

2 / 13

gidan qat’i nazar, ro‘y beradi. uning ixtiyorida faqat ovoz munosabatlari va imo-ishoralargina mavjud. dastlabki so‘zlar emotsional ifodaliligi, vaziyatga mosligi va kommunikativ yo‘naltirilganligi bilan ajralib turadi. bunday nutq avtonom yoki vaziyatga oid nutq deb ataladi, u faqat bola atrofidagi muhit bilan yaxshi tanish bo‘lgan yaqinlarigagina tushunarlidir. so‘zni dastlabki tushunish muayyan vaziyatni qabul qilish bilan uyg‘unlashgandir. ilk so‘zlar muayyan narsalarga taalluqli bo‘lib, umumlashtiruvchi xususiyatga ega emas (soat deganda faqat devorda osilib turadigan soatlar tushuniladi). so‘z bola xulqining umumiy ko‘rinishidan joy oladi va u imo-ishora, qo‘l harakatlari, qarash-nigohlar, ifodali vositalar bilan birgalikda bir so‘zli fikrni bildirishga olib keladi («xayr», «ber», «ol»). bir yoshdan uch yoshgacha bo‘lgan davrda bola rivojlanishiga oid ijtimoiy vaziyat sezilarli darajada o‘zgaradi. o‘z yaqinlari bo‘lmish kattalar bilan birgalikda bolaning muloqot doirasiga birinchi navbatda kichkintoyning diqqat-e’tibor va g‘amxo‘rlikka bo‘lgan ehtiyojini qondirishi lozim bo‘lgan boshqa kattalar (maktabgacha ta’lim muassasalari xodimlari, tarbiyachi yordamchisi) ham kirib kela boshlaydilar. bunday sharoitda ilk yoshdagi bolalarda kattalar …

3 / 13

$im») o‘z ichiga oladi. e’tiboringiz uchun rahmat image2.jpg image3.jpg image4.jpg image5.jpg image6.jpg image7.jpg image8.jpg 4 ravon nutqqa o'rgatishning asosiy vazifalari har bir kishi hayotida ravon nutq muhim ahamiyatga ega bo'lib, u uchta asosiy vazifani individualla raro haiaradi ichki individual umuminsoni y nutq vazifasiuning ontogenezdagihaqiqly rivojlanish jarayonibosqichiniaks ettiradi, ularning har biri o‘ziga xos xususiyatlarga /1-vazifasi- \ individuallararo — kishilar o‘rtasidagi muloqot vositasidir. ushbu holatda nutq og‘zaki nutq— monolog, dialog, bir nechta odamlar suhbati sifatida » chigadi. d egadir: _ | 2-vazifasi =m ichkiindividual — bu yerda nutq ko‘plab tuhiy jarayonlarni (fikrlash, diqqat- e’tibor, xotira, tasavvur va boshq.) aniq-tiniq anglash darajasiga ko‘targani hamda shaxsga ruhiy jarayonlarni tartibga solish va nazorat qilish imkonini bergani holda ularni amalga oshirish vositasi “3-vazifasi - on umuminsoniy — bu o‘rinda nutq alohida bir odamga umuminsoniy ijtimoiy-tarixiy tajriba xazinasidan axborot olish imkonini beradi. ushbu holatda — bu grafik ramzlar va belgilarda moddiylashtirilgan yozma nutqdir. maktabgacha yoshdagi ae nutgining …$

4 / 13

$i yetti yilida atrofdagi kishilar bilan mulogot vositasi sifatida nutqning paydo bo'lishi va uni rivojlantirish jarayoniga alohida e’tibor qaratish zarur. mohojiormmk hytkhn wwaknnahtmpyw ycynnapu bolalarda grammatik tizim — sintaksis, morfologiya, so‘z hosil gilishni shakllantirish morfologiya va soz hosil qilishni ozlashtirish uchun rag‘batlantiruvchi til o'yinlari; sintaksisni rivojlantirish uchun esa keng fikr bildirish motivatsiyasini yaratish muhim. didaktik o'yinlar va grammatik mazmundagi mashalar - bolalarning tiga oid o'yinlarini, —_ ularning grammatik sohasidagi _ faolligini rag batlantirishning muhim vositasidir. pedagog bolalarga so'z birikmasini o'ylab ko‘rish, so‘ngra gapda sozlarni bir-biri bilan to‘g'ri bog'lash gobiliyatini o'rgatishi zarur. muayyan mulogot sharoitida va ravon monologik fikrlarni tuzish jarayonida til vositalarini ongli ravishda tanlash ta’minlanadi. /docprops/thumbnail.jpeg ‘#nutgin rivoj {fan sifatida rvojlanish be “#nugniivelanrsh moods i, tg natiy faolivat 4 ik young boll uti eivjlantiish. 4 ii blag nut evoanisining bk dave reg lt$

5 / 13

nutqinirivojlantirishmetodikasi - Page 5

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutqinirivojlantirishmetodikasi"

nutq rivojlanishi haqida mulohazalar nutqini rivojlantirish metodikasining fan sifatida rivojlanish bosqichlari nutqni rivojlantirish metodikasi til, nutq, nutqiy faoliyat. ilk yoshdagi bolalar nutqini rivojlantirish. ilk bolalikdagi nutq rivojlanishining ikki davri. til – bu ijtimoiy hodisadir. til tafakkur bilan monand bog‘langani holda ongni shakllantiradi. nutq va tafakkur o‘rtasidagi bog‘liqlik nafaqat psixologik jarayonlarning chuqur bosqichlarida, balki ijtimoiy hodisalar darajasida ham namoyon bo‘ladi. so‘zning insonga, uning xulq-atvoriga ko‘rsatadigan ta’siri barchaga yaxshi ma’lum. «garchi til bilan tafakkur bir-birisiz yashay olmasa ham ular o‘zida aynan bir hodisani ifodalamaydi. tafakkur – obyektiv borliqning intihosi, til esa – ifoda usuli, fikrni boshqa kishilarga berish va...

This file contains 13 pages in PPTX format (964.8 KB). To download "nutqinirivojlantirishmetodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nutqinirivojlantirishmetodikasi PPTX 13 pages Free download Telegram