jadidma`rifatparvarlarning pedagogik qarashlari

PPTX 19 pages 1.7 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

pedagogika tarixi jadid ma`rifatparvarlarning pedagogik qarashlari. yan amos komenskiyning pedagogik nazariyasi reja: jadid ma`rifatparvarlarning pedagogik qarashlari yan amos komenskiyning pedagogik nazariyasi kansantin dimitriy ushiniskiyning pedagogic tizimi jadidlar o‘z hisoblaridan maktablar ochib, yosh avlodni istiqlolga tayyorladilar, she’r va maqolalar, sahna asarlari orqali milliy ongni shakllantirishga, milliy g‘urur va iftixor tuyg‘ularini singdirishga urindilar. 1 3 2 4 jadidlar yoshlar tarbiyasiga eʼtibor mamlakatni mustaqillikka olib chiquvchi eng asosiy yoʻl deb hisoblashgan har bir jadid qoʻlidan kelguncha yangi majtablar va ilm masklanlri joriy qilib, yoshlarni ilgʻor fikrlashga oʻrgatishgan xurofotlardan xoli yangi tartibli davlat barpo etishda yoshlar asosiy kuch ekanligini anglab yetishgan qolaversa, yoshlar uchun boshlangʻich taʼlim kitoblarni yaratishib, taʼlim olish qamrovini kengaytirishga harakat qilishgan taʼlim va tarbiya turkistonda birinchilardan bo‘lib maktabga geografiya, kimyo, xandasa, fizika fanlari kiritilishiga ta’sir ko‘rsatdi va ushbu fanlarga oid bir qator darslik va kitoblar yozib, maktablarga tatbiq qiladi. abdulla avloniy mahmudxo'ja behbudiy usuli jadid maktabining zarurligi, uning qonun- qoidalari , …

2 / 19

tuzatish»ning insonparvarlik va demokratik dasturini belgilab chiqdi va kishilik jamiyatini isloh qilish rejasini ilgari surdi. «buyuk didaktika» asarida «pan sofiya g’oyasini» (pan gerkcha — butun, hamma, sofiya — donolik, aqllilik) hamma narsani bilish, hamma uchun bilim berish» demakdir. pan sofiyada u tabiat va jamiyat bilimlarining yig’indisini beradi. maktab — bu muassasa, u yerda «hammani har narsaga o’rgatmoq kerak» degan fikr ko’p marta takrorlanishini ko’ramiz. komenskiyning pansofiya ishi angliyaning ilg’or kishilari tomonidan quvvatlanib, parlament tomonidan chaqiriladi. komenskiy 1641 yili angliyaga keladi, lekin grajdanlar urushi boshlanib ketib, bu ish qolib ketadi. komenskiy duyoga tanilgandan so’ng hamma mamlakatlarga uni taklif eta boshlaydilar. shvetsiyada lotin tili darsligini va til o’qitish metodikasini tuzadi. komenskiy chex qardoshlari jamoasiga yepiskop qilib tayinlangach, 1648 yilda leshnoga qaytib keladi. jamoa tarqatilgandan so’ng u yana o’qituvchilik faoliyatini davom ettiradi. bir necha yil vengriyada maktablarni boshqarada. «vidimo’y mir v kartinkax», ya’ni «hislar vositasi bilan idrok qilinadigan narsalarning suratlari» degan asar yozib, …

3 / 19

ylasufi — materialist bekon sensualistik falsafa nazariyasini ilgari suradi. komenskiy o’qitish jarayoniga shu pozitsiyadan qaraydi. bilish sezishdan boshlanadi. sezish bo’lmagan yerda bilish ham yo’q, deydi u. 2. chex qardoshlari jamoasi diniy jamoa bo’lganligi uchun komenskiy ham dindor ruhoniydir. lekin komenskiyning ruhoniyligi turmushga amaliy qarash bilan bog’liq edi. 3. komenskiy dunyoqarashining ba’zi jihatlari uyg’onish davri ta’sirida vujudga keladi. odamlarga nisbatan muhabbat, hushchaqchaqlik, odamlarning yaxshilik yaratishiga ishonch bilan qarash, bularning hammasi o’rta asr odamiga nisbatan ishonchsizlik bilan qarashga qarama-qarshidir. mashhur rus pedagogi, rus pedagogikasi va xalq maktablarining asoschisi, «rus o’qituvchilarining o’qituvchisi» konstitantin dmitrievich ushinskiy 1824 yilning 19 fevralida tula shahrida tug’ildi. ushinskiy 9 yoshga qadar oilada tarbiyalanib, savod chiqardi. so’ngra novgorod-seversk gimnaziyasiga o’qishga kirib, uni 1840 yilda muvaffaqiyatli tamomladi. o’sha yili moskva dorilfununining yuridik fakultetiga o’qishga kirdi va o’sha davrning mashhur professori redkinning bevosita rahbarligi ostida ta’lim oldi. ushinskiy 22 yoshida yaroslav litseyiga kameral (yuridik) fanlar professori vazifasini bajaruvchi sifatida xizmatiga kirdi …

4 / 19

rdan iborat. dunyo qotib qolgan emas. u o’sishda, o’sish esa o’z qonuniyatiga ega. qonuniyat borliqqa, ya’ni xudoga tegishli, deydi. komenskiy o’zining pedagogik nazariyasida tarbiyaning tabiatga uyg’un bo’lishi to’g’risidagi tushunchani ilgari suradi. «buyuk didaktika»da o’qitish tabiiylikka bo’ysunishi, o’qitish tabiat talabiga bo’ysunishi kerak, deydi. bolaning aqliy va jismoniy o’sish jarayoni tabiatdagi o’sish jarayoniga o’xshagan bo’ladi. masalan, bog’bon daraxtlarni parvarish qiladi, uning o’sish xususiyatlarini hisobga oladi. xuddi shunday o’qituvchi tarbiyalash qonuniyatiga bo’ysinadi. o’qitish jarayoni tabiatga o’xshab sekinlik bilan amalga oshadi. tabiiylik printsipida kishini tabiatning bir bo’lagi deb qarashi (xudo tomonidan bunyod etilmagan) tabiat qonunlari uning o’sishiga ta’sir etadi deyishi o’z davrida ilg’or sanaladi. lekin kishi ijtimoiy borliq bo’lib, ijtimoiy qonun ta’sirida o’sadi. komenskiy, tarbiyachi boladagi iste’dodni o’stirishi kerak. agar bola pedagogik ta’sirsiz yashasa, bu iste’dod tasodifan o’sadi. kishi dunyoga kelganda kishiga xos iste’dodga ega bo’ladi. xuddi olmadagi urug’iga o’xshab ba’zida ko’proq, ba’zida kamroq bo’ladi. komenskiy tarbiyaning tabiatga uyg’unlik masalasida hamma narsaning asosi 4 …

5 / 19

amay, u bu masalani ilgari surdi. komenskiyning pedagogik nazariyasining yana bir qimmatli tomoni o’quvchilar bilim olish tushunchasiga ega. oynani qanchalik chang bosgan bo’lsa ham, baribir kishi o’z aksini ko’rishi mumkin, albatta, toza oyna kishi aksini toza ko’rsatadi. o’qituvchining vazifasini oynadagi changni artib tashlash, ya’ni bilimni bola ongiga yetkazish, ani aqliy tomondan o’stirishdir, degan edi. komenskiy o’z asarlarida tarbiyaning maqsadini ko’rsatadi. tarbiyaning maqsadi kishini mangulik dunyosiga tayyorlashdan iboratdir. buni uch xil tarbiya orqali amalga oshirish mumkin: aqliy tarbiya. axloqiy tarbiya. diniy tarbiya. bu maqsad bolaning tug’ilganidan to 24 yoshigacha amalga oshadi, bu davr ichida bola to’rt maktabni o’qib tugatishi, har birida 6 yil o’qishi kerak, deb hisoblaydi. komenskiy o’zining «buyuk didaktika» asarida maktabda o’qitish tizimini amalga oshirishda quyidagi didaktik tamoyillarga amal qilishni tavsiya etadi. ko’rsatmalilik tamoyili; onglilik tamoyili; izchillik va tizimlilik tamoyili; mashq qilish, bilim va malakalarni puxta egallash tamoyillari. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.png image11.png …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jadidma`rifatparvarlarning pedagogik qarashlari"

pedagogika tarixi jadid ma`rifatparvarlarning pedagogik qarashlari. yan amos komenskiyning pedagogik nazariyasi reja: jadid ma`rifatparvarlarning pedagogik qarashlari yan amos komenskiyning pedagogik nazariyasi kansantin dimitriy ushiniskiyning pedagogic tizimi jadidlar o‘z hisoblaridan maktablar ochib, yosh avlodni istiqlolga tayyorladilar, she’r va maqolalar, sahna asarlari orqali milliy ongni shakllantirishga, milliy g‘urur va iftixor tuyg‘ularini singdirishga urindilar. 1 3 2 4 jadidlar yoshlar tarbiyasiga eʼtibor mamlakatni mustaqillikka olib chiquvchi eng asosiy yoʻl deb hisoblashgan har bir jadid qoʻlidan kelguncha yangi majtablar va ilm masklanlri joriy qilib, yoshlarni ilgʻor fikrlashga oʻrgatishgan xurofotlardan xoli yangi tartibli davlat barpo etishda yoshlar asosiy kuch ekanlig...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "jadidma`rifatparvarlarning pedagogik qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: jadidma`rifatparvarlarning peda… PPTX 19 pages Free download Telegram