osiyotexnologiyalar universiteti boshlang'ich ta'lim yo'nalishi 22-126 guruh talabasi tog'ayev asrorning ifodali o'qish fanidanyozgani taqdimoti

PPTX 12 pages 700.9 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 700.9 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

prezentatsiya powerpoint osiyo texnologiyalar universiteti boshlang`ich ta`lim yo`nalishi 22-126 guruh talabasi tog`yev asrorning ifodali o'qish fanidan yozgan taqdimoti dramatik asarlardagi qahramonlar nutqdagi ohang tovlanishlari reja: 1. adabiyot darslarda dramatik asarlarning asosiy belgilari. 2. adabiyot darslarda dramatik asarlar teatr va adabiyotga xos xususiyatlarning uyg’unlashuvini hisobga olish zaruriyati. 3. dramatik asarlardagi qahramonlar nutqdagi ohang tovlanishlari aslida dramatik asarlar tahlili ham xuddi epik va lirik turdagi asarlarni tahlil qilishga juda ham uxshab ketadi. ammo dramatik turdagi asarlar faqat o`kish uchun emas, balki asosan ko`rsatish, namoyish etish uchun ham yozilganligi sabab teatrga xos xususiyatlar hisobga olinishi, ya'ni yaratilayotgan vaqtidayok asarning spektaqlga aylanishi ko’zda tutilishi joiz. dramatik asarlar tahlili o’zgacha sinchkovlikni talab etadi. aslida so’z va teatr san'atlarining omuxtasi bo’lmish dramani ukish, idrok etish hamda tahlillash uchun muayyan darajada kushimcha zurikish lozim bo’ladi. qahramonlar va ularning tuyg’ulari, insoniy sifatlari haqida muallifning harakteristikasi bo’lmagan sharoitda asar qahramonlari holati, ruhiyati va shaxsiyati borasida fikr yuritish, muayyan xulosalar …

2 / 12

imaydilar. bordi-yu, saxna asari uqilgan taqdirda ham uni idrok etish, uning zamiridagi badiiy ma'noni topish oson kechmaydi. chunki drama asarida muallif mutlaqo ishtirok etmaydi, uning pozitsiyasi biror yul bilan bayon qilinmaydi va asarda ruy berayotgan to’qnashuvlarni ma'naviy jihatdan baholash hamda undan estetik xulosa chiqarish kitobxonning hayot tajribasiga, intellektual darajasiga, ma'naviy sifatlariga bog’liq bo’lib koladi. murakkablik yana shundaki, drama asarlarida voqea ham, tuyg’u ham yetakchi bo’lmaydi. bu xil asarlarda harakter asosiy o’rin tutib turadi. chunki dramatik turdagi asarlar qanday janrda bo’lishidan kat'i nazar dramatizmga - ruhiy xavotir shiddati tasviriga kurilgan bo’ladi. dramatik asarda qahramon uchun hayot-mamot ahamiyatiga ega bo’lgan qandaydir bir narsaning kuldan berilishi yoki amalga oshmay kolishi xavfi tasvirlangan bo’lishi kerak. ana shundagina dramatik asar yuzaga chiqadi. tahlilda ushbu nazariy talabga alohida ahamiyat berish lozim bo’ladi. dramatik turdagi asarda qahramon nutqi xal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. negaki, muallif bayon qilishi ham, munosabat bildirishga ham, tasvirlashga ham xaqli bo’lmagan ushbu adabiy …

3 / 12

roni ogushida yashaydilar, kuchli to’qnashuvlarni boshdan kechiradilar, keskin va ta'sirchan tilda sulashadilar, har qanday voqea-hodisaga keskin va kutilmagan munosabat bildirishga moyil bo’ladilar. xuddi shunday jihatlarni bilgan va hisobga olgan tahlilchigina dramatik turdagi asarlarning magzini chaka oladilar. yana bir muhim jihat shundaki, dramatik asarni tahlil qilish boshqa-yu, shu asosda uynalgan spektaqlni tahlil qilish tamomila boshqa narsadir. chunki so’z san'ati namunasi bo’lmish drama spektaqlga aylangan teatr san'ati namunasiga evriladi va o’sha san'atning qoidalariga muvofiq yashay boshlaydi. rejissura, dekoratsiya, aktyorlar mahorati drama muallifining badiiy maqsadini tamomila o’zgartirib yuborishi mumkin. chunonchi, b.yuldoshev rejissyorligida kuyilgan "otello" spektaqlida afzal rafikov uynagan yago roli bosh qahramonga va spektaqlning o’zi yovo’z ruhning iztiroblari va kiynalishlari namoyishiga aylanib ketgan. ijro mobaynida drama matnidagi barcha nozikliklar yukolib ketishi mumkin bo’lganidek, kuchli ijro tufayli urtamiyona bir asar tomoshabinda yuksak taassurot koldirishi ham mumkin. agar dramatik turdagi asarlarning shu jihatlarini hisobga olgan holda ish yuritilsa, juda ta'sirchan tahlil qilishga erishiladi. faqat, bizning …

4 / 12

rakterlar, to’qnashuvlaridan ut chaknaydigan hayotiy ziddiyatlarning asosini topish, pesa qahramonlari ruhiy tulgoklari bilan tanishtirish orqali kishida insoniy pozitsiya va ma'naviy qadriyatlar tizimi shakllantiriladi. kishidan ma'lum darajada hayotiy va madaniy tajriba bo’lishi, intellektual tayyorgarlik talab qiladigan dramatik asarlar bilan yoshlar qancha erta tanishsalar va ulardan tezrok bahramand bo’lishsa, ularning ma'naviyatini shakllantirish jarayoni shunchalik muvaffakiyat bilan boradi. ayrimlar g’oyat murakkab tuyg’ular, chigal insoniy taqdirlar tasvirlangan "shox edip", "kirol lir", "mirzo ulugbek", "abo’lfayzxon" singari asarlarni idrok etish mushkul, ulardagi badiiy ma'noni, odamzotning ulkan dardlarini, iztiroblarini tushunish kiyin deyishadi. bu xildagi "mexribonlik" odamni nafaqat aqlan, balki ma'nan ham yalkov, tanbal qilib kuyadi. agar odam o’z vaqtida hissiy tarbiya kurmasa, tuyg’ulari kamol toptirilmasa, un turt yoshida ham, kirk turt yoshida ham insoniy tuyg’ulardan, murakkab kechinmalardan bexabar yashab utaverishi mumkin. fikr qilish, xis etish, tuyish ham boshqa har qanday insoniy kunikma va malakalar singari yoshlikdan shakllantirilishi lozim. masalan: "shox edip" tragediyasi voqealar tragediyasi emas, insoniy harakterlar …

5 / 12

uchun emas, balki qismatlari shundokligi uchun azoblarga giriftor etiladilar. dramatik asarning yana bir o’ziga xos jihati shundaki, drama badiiy hodisa hayot hodisasiga aylangan, kishining sezgi a'zolariga bevosita ta'sir etish kudratiga ega bo’lgan yagona adabiy turdir. dramada qahramonlar harakteri vokelik tarzida, tomoshachining ko’z oldida namoyon bo’ladi va kuchli ta'sir utkazadi. shuning uchun ham drama asarlarini tahlil qilish anchagina murakkab yumushdir. kuchli insoniy harakterlar, to’qnashuvlaridan ut chaknaydigan hayotiy ziddiyatlarning asosini topish, pesa qahramonlari ruhiy tulgoklari bilan tanishtirish orqali kishida insoniy pozitsiya va ma'naviy qadriyatlar tizimi shakllantiriladi. kishidan ma'lum darajada hayotiy va madaniy tajriba bo’lishi, intellektual tayyorgarlik talab qiladigan dramatik asarlar bilan yoshlar qancha erta tanishsalar va ulardan tezrok bahramand bo’lishsa, ularning ma'naviyatini shakllantirish jarayoni shunchalik muvaffakiyat bilan boradi. ayrimlar g’oyat murakkab tuyg’ular, chigal insoniy taqdirlar tasvirlangan "shox edip", "kirol lir", "mirzo ulugbek", "abo’lfayzxon" singari asarlarni idrok etish mushkul, ulardagi badiiy ma'noni, odamzotning ulkan dardlarini, iztiroblarini tushunish kiyin deyishadi. bu xildagi "mexribonlik" odamni …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "osiyotexnologiyalar universiteti boshlang'ich ta'lim yo'nalishi 22-126 guruh talabasi tog'ayev asrorning ifodali o'qish fanidanyozgani taqdimoti"

prezentatsiya powerpoint osiyo texnologiyalar universiteti boshlang`ich ta`lim yo`nalishi 22-126 guruh talabasi tog`yev asrorning ifodali o'qish fanidan yozgan taqdimoti dramatik asarlardagi qahramonlar nutqdagi ohang tovlanishlari reja: 1. adabiyot darslarda dramatik asarlarning asosiy belgilari. 2. adabiyot darslarda dramatik asarlar teatr va adabiyotga xos xususiyatlarning uyg’unlashuvini hisobga olish zaruriyati. 3. dramatik asarlardagi qahramonlar nutqdagi ohang tovlanishlari aslida dramatik asarlar tahlili ham xuddi epik va lirik turdagi asarlarni tahlil qilishga juda ham uxshab ketadi. ammo dramatik turdagi asarlar faqat o`kish uchun emas, balki asosan ko`rsatish, namoyish etish uchun ham yozilganligi sabab teatrga xos xususiyatlar hisobga olinishi, ya'ni yaratilayotgan vaqtidayok a...

This file contains 12 pages in PPTX format (700.9 KB). To download "osiyotexnologiyalar universiteti boshlang'ich ta'lim yo'nalishi 22-126 guruh talabasi tog'ayev asrorning ifodali o'qish fanidanyozgani taqdimoti", click the Telegram button on the left.

Tags: osiyotexnologiyalar universitet… PPTX 12 pages Free download Telegram