dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar

PPT 14 pages 222.0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 222.0 KB

File type PPT

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

dunyo xalqlari kassifikatsiyasi mirzayeva xolisa falsafa fanidan dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar reja: 1. madaniyat va sivilizatsiya tushunchalari, ular o'rtasidagi umumiylikva farqlar. antik madaniyat va qadimiy madaniyat, ular o'rtasidagi farqlar. arxaik davrdagi insonning fikrlash tarzi. 2. dunyoqarash va tafakkurning shakllanishiga tabiatdagi hodisalar, tabiiy o'zgarishlar ta'sir ko'rsatishi, dunyoqarash, tafakkur bilan tabiat doimo bir - biriga ta'sir o'tkazib borishi. madaniyat tasodifan paydo bo'lgan emas, balki u turli bilimlar majmuidan, ishonch-e'tiqodlardan, san'atning barcha ko'rinishlaridan, jamiyatdagi axloqiy tamoyillar, qonun - qoidalardan, urf - odatlardan tashkil topadi. shuningdek, inson jamiyat a'zosi sifatida o'zlashtirib olgan adolat, burch, mas'uliyat, tenglik, ozodlik, vatan tuyg'ulari ham madaniyatning paydo bo'lib shakllanishiga ta'sir qilgan. bir so'z bilan aytganda, madaniyat - insoniyatning butun faoliyatidagi to'g'ri yo'l va natijadir. madaniy turmush ancha ilg'or sharoitiga yetishgan bosqich ko'pincha “sivilizatsiya“ degan nom bilan ham yuritiladi. ammo madaniyat va sivilizatsiya aynan bir–biriga teng tushuncha emas. madaniyat sinfiy jamiyatgacha bo'lgan davrda ham mavjud edi. sivilizatsiya – …

2 / 14

ibtidoiy madaniyat davrini ba'zi olimlar jamiyat davri deb ham ataydilar. insoniyat madaniyatni shakllantirib, rivojlantira borar ekan, yakka shaxsning va butun jamiyatning axloqiy tamoyillarini, baxt - saodatgaerishish yo'l - yo'riqlarini topishga intiladi. madaniyat turli mamlakatlarda turlicha shaklda namoyon bo'ladi. ammo qay shaklda bo'lmasin, inson sivilizatsiyani tadrijiy ravishda o'rganib, o'zlashtirib borishga moyildir. masalan, qadimgi misr, xindiston, eron, yunoniston va rimda sivilizatsiya ilk bor madaniyatning shakllanishiga va dunyo madaniyati rivojiga zamin bo'ldi. nima uchun qadimiyroq sharq mamlakatlari emas, aynan yunoniston va rim davlatlari madaniyat beshigi bo'ldi, aynan boshqa mamlakatlarda emas?-degan savol tug'iladi. chunki aqliy va badiiy tafakkur ilk bor yunoniston va rimda shakllandi. lekinaflotun, pifagor, epikur, eenon, empedakl va boshqa yunon donishmandlarimisr va hindistondagi ustozlardan ta'lim olganlar. g'arb ulamolari fikricha, faqat yunon va rim madaniyati antik madaniyat deb yuritiladi. antik madaniyat bilan qadimiy (arxaik) madaniyat aynan bir xil emas. ular orasida ma'lum farqlar bor. garchi sharq madaniyati yunon – rim madaniyatidan qadimiy bo'lsa …

3 / 14

paydo qilgan davrdir. dunyoning boshqa hududlarida antik davrga oid madaniy yodgorliklar aleksandr makedonskiy yurishlaridan keyin paydo bo'ldi. jumladan, o'rta osiyodagi, xususan, o'zbekiston hududidagi “antik san'at” yoki ellinizm madaniyati degan termin aynan mil. avval. iv–iii asrlardagi yodgorliklarga nisbatan qo'llanmoqda. masalan, yunonistondagi haykaltaroshlikning qadimgi o'zbekiston hududida paydo bo'lgani ana shu tarixiy jarayon bilan bog'lanadi. haykaltaroshlik tasviriy va amaliy san'atni, mifologiyani, fol`klorni, mafkurani ifoda etadi. bu davrda tafakkurda ham o'zgarish yuz berdi. fikrlashda moddiy mavjud narsalarga nisbatan aqlda mavjud narsalar va tushunchalar asosiy o'rin egallay boshlaydi. antik davr odami ham jamiki insoniyatning hayot yo'lini bosib o'tgan. dunyoqarash, tafakkur turli tarixiy davrlarda turli xil kechadi. lekin yunoniston va rim madaniyatini birlashtirib turadigan ko'p jihatlar bor. har ikkala mamlakatning ko'p sonli aholisi o'rta yer dengizi havzasi atrofiga yoyilib ketgan edi. ana shu tarqoq aholi o'rta yer dengizi madaniyati deb atalgan madaniyatdan oziqlandilar. har ikkala mamlakat ham tosh qurollarni, keyinroq temir buyumlarni o'zlashtirib olishda bir xil …

4 / 14

ar va asetinlar, mustakt turkum hisoblangan armanlar, roman turkumiga moldovanlar, xindoriy turkumiga lo’lilar kiradi. slavyan tilidan keyingi o’rinda eng katta turkum - turkiy tilda so’zlaishadigan asosan hozirgi joylashgan - territoriyada uzoq davr davomida shakllangan oltoy oilasiga (o’zbeklar, qozoqlar, tatarlar, boshqirdlar, ozarbayjonlar, turkmanlar, qirg’izlar, chuvaitar, yokutlar, qoraqolpoqlar va hokazalar) xalqlaridir. ayniqsa, kavkaz til oilasini tashkil etadigan kartvele turkumi (gruzinlar) adigey-abxaz (kabardin, cherkas, adigey, abxaz), naxs (chechen-ingugalar) va ko’p millatli dog’iston tsh turkumlari eng qadimiy murakkab elat va xalqlar tilidir. shaqkda o’rnashgan buryatlar va qallmoqlar mo’g’ul til turkumiga, sibir va uzoq sharqdagi evenklar, evenlar, nanaylar, udegeylar, orochilar, tunguslar esa manchjur turkumiga kiradilar. sibir atrofida paleosiyo til turkumiga oid chukchi, koryak, itellen, yukagir, nivxa eng qadimgi tiplardan suzlashuvchi elatlar yagshshdi. vir zamonlar yenisey soxgtlarida joylagigan kvtlar keng tarqalgan, ammo ular hozirgacha o’rganilgan eng qadimiy poleosiyo til turkumi vakillaridir. kam sonli eskimoslar va aleutlar chukotka yarim oroli va komandor orollarida yashaydilar. chet el yevropada …

5 / 14

lar, lyuksemburgliklar, elzasliklar va qisman shvetsariyaliklar markaziy g’arbiy va shimoliy yevropada yashovchilar. jahon aholisining yarmiga yaqini osiyoda joilashgan bo’lib, mingdan ortiq etnik tuzilishi, tili, madaniy iqtisodiy darajasi va maiishiy turmushi bilan bir biridan farq qiladigan turli elat va xaqklar yashaydi. osiyoning ko’p qismi odamning vatani (ya’ni antropogenez) dir. bu yerda juda ko’p dastlabki qadimiy tilllar, asosiy irqlar shakllangan, qadimgi madaniyat markazi, jahon dinlari (xristianlik, buddizm va islom,) paydo bo’lgan. yaponiya, koreya, bangladesh va ko’pgina arab mamlakatlari milliy birlik jihatdan ajralib turadi (asosiy xalq 95 foizni tashkil qiladi). birma, vetnam, iroq, kampuchiya, suriya, turkiya, xitoy, shri lanka aholisining 75 foizi yagona xalqdan iborat. afganistan, eron, hindiston, pokisgpon, indoneziya, filippin murakkab ko’p millatli mamlakatlarga kiradi. ayrim xalq va elatlar (kurdlar, balujiylar, panjoblar) bir necha davlat hududida joylashgan. ba’zi etnik gruhlalar hozirgacha ham xalq bo’libgina shakllanmagan, hatto ularda urug’ - qabilachilik munosabatlari saqlanib qolgan.

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar"

dunyo xalqlari kassifikatsiyasi mirzayeva xolisa falsafa fanidan dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar reja: 1. madaniyat va sivilizatsiya tushunchalari, ular o'rtasidagi umumiylikva farqlar. antik madaniyat va qadimiy madaniyat, ular o'rtasidagi farqlar. arxaik davrdagi insonning fikrlash tarzi. 2. dunyoqarash va tafakkurning shakllanishiga tabiatdagi hodisalar, tabiiy o'zgarishlar ta'sir ko'rsatishi, dunyoqarash, tafakkur bilan tabiat doimo bir - biriga ta'sir o'tkazib borishi. madaniyat tasodifan paydo bo'lgan emas, balki u turli bilimlar majmuidan, ishonch-e'tiqodlardan, san'atning barcha ko'rinishlaridan, jamiyatdagi axloqiy tamoyillar, qonun - qoidalardan, urf - odatlardan tashkil topadi. shuningdek, inson jamiyat a'zosi sifatida o'zlashtirib olgan adolat, burch, mas'uli...

This file contains 14 pages in PPT format (222.0 KB). To download "dunyo xalqlari madaniyatidagi umumiylik va farqlar", click the Telegram button on the left.

Tags: dunyo xalqlari madaniyatidagi u… PPT 14 pages Free download Telegram