bozor va uning o'ziga xos tomonlari

DOC 16 pages 93.5 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 93.5 KB

File type DOC

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

bozor va uning o ziga xos tomonlari reja: 1. bozor tushunchasi va uning vazifalari 2. bozor iqtisodiyoti tushunchasi va uning mohiyati 3.erkin va monopollashgan bozor 4. bozorning turlari va unsurlari bozor tushunchasi va uning vazifalari bozor deganda kishilar ko`z oldida ko`pchilik yig`ilib savdo-sotiq yuz beradigap joy gavdalanadi. "bozorga boraman" deganda xam o`sha joyga borish tushuniladi, lekin ko`pchilik magazin, birja yoki auktsionni bozor tarzida xayoliga ham keltirmaydi. bu tabiiy. chunki, odamlarda shunday ko`nikma hosil bo`lgan. aslida "bozor" tushunchaciga boshqacharoq qarash kerak. bozor iqtisodiyoti va bozor tushunchalari o`zaro bog`liq bo`lsa-da, ular aynan bir narsa emas. agar bozor iqtisodiyoti yaxlit bir organizm hisoblansa, bozor uning muhim a`zosidir. bozor faqat savdo sotuvdan iborat faoliyatni bildiradi. bozor sotuvchilar bilan haridorlarning oldi-sotdi qilish orqali yuz beradigan o`zaro manfaatli va hamkorlik aloqalaridir. bozorda sotuvchilar va haridorlar bir-birini topadi. bozor ularni bir-biriga bog`lab turuvchi mexanizm hisoblanadi. bozor bu barter emas, balki oldi-sotdi qilish, ya`ni tovarlarni pul vositasida ayriboshlashdir. …

2 / 16

murosa deyiladi. uy xo`jaliklari, birinchidan, oddiy iste`molchilardan (masalan,oila yoki yakka odamdan), ikkinchidan, resurs egalaridan iborat. ular haridor sifatida bozordan tovarlar va xizmatlarni olsa, sotuvchi sifatida ish kuchi, er va pul mablag`ini bozorga chiqarib sotadilar. ish kuchi mehnat bozorida, er ko`chmas mulk bozorida, pul esa moliya bozorida (bank orqali) sotiladi (bular birgalikda resurslar bozori deyiladi). uy xo`jaliklari resurs bozoriga tovar chiqarib, u erdan pul oladilar. bu pulni tovarlar bozoriga chiqarib, u erdan ists`mol buyumlari oladilar. tovar ishlab chiqaruvchi firmalar, fermer xo`jaliklari yoki yakka tartibda ishlab chiqaruvchilardan iborat. ishlab chiqaruvchilar ham ikki bozorda ish ko`radilar. ular resurs bozoridan ish kuchi, xomashyo, er va qarz puli topadilar, ya`ni ularni sotib oladilar. ayni paytda ular bozorga tovar chiqarib, u erdan pul oladilar. davlatga kelsak, u ham uy xo`jaliklaridan va tovar ishlab chiqaruvchilardan tovar olib, ularga pul beradi, ammo ulardan yana pul ham oladi. bu undirilgan soliqlardir. davlat tovarlarni maxsus buyurtma orqali oladi. bunga misol …

3 / 16

xolos. demak, bozorda oldi-sotdi har xil vaqtda kechishi mumkin. bozorda davlatning ishtiroki boshqacharoq. agar davlatning korxonasi bo`lsa, u ham tovar sotadi. ammo aksariyat davlat idoralari va mahkamalari bozorda o`z xizmatini sotadi. bu xizmatning xaqi olinadigan soliqlar hisoblanadi. tushgan pulga davlat bozordan resurslar va tovarlar sotib oladi. bozorning afzalligi ham shuki, u oldi-sotdidan iborat iqtisodiyaloqalarni o`rnatadi. bozor iqtisodiyoti tushunchasi va uning mohiyati. avvalo bozor, bozor munosabatlari, bozor iqtisodiyoti tushunchalarini ko`rib chiqaylik. bozor nima, bozor deganda nimani tushunamiz? bozor – eskidan oddiy holda oldi-sotdi joyi, tovarlarni sotuvchi va xaridor o`rtasida begonalash, ularni almashtirish joyi va jarayoni deb tushunilgan. bunday bozor tushunchasi faqat oddiy chakana savdo jarayoni u chegaralanib, qadimiy «sharq bozori» mazmunini anglatishi mumkin. bozor oddiy va hayotiy yuzaki tushunchani bildirsa, bozor iqtisodiyoti to`la mazmunli va ilmiy tushunchadir. ma`lumki, bozor rivoji uning tushunchasini ham kengaytirib boradi. shuning uchun olimlarning bu jarayonga munosabatlari o`zgarib, unga to`laroq tushuncha berishga urinadilar. aytaylik, eng keyingi bozorga …

4 / 16

turi, ma`lum iqtisodiy harakat xili ekanligini ham qayd qiladi. bundan tashqari bozor iqtisodiyotiga usul deb baho berish ham mavjud, ya`ni bozor uning qatnashuvchilari o`rtasidagi aloqa usuli, xo`jaliklarni bir-biriga boyolash usuli, deb aytadilar. ishlab chiqaruvchi va iste`molchi o`rtasidagi aloqa albatta bozor orqali amalga oshadi. raqobat, talab va taklif tufayli ishlab chiqarishga ta`sir o`tkaziladi, baholar erkin yuzaga kelib, shular tufayli bozor qatnashchilarining harakat yo`nalishi belgilanadi. ishlab chiqarish bozorning asosiy mexanizmlaridan biri bo`lgan taklifga aylanishi tufayligina reallashadi. moddiy ishlab chiqarish (xizmat ko`rsatish) jarayoni qanchalik muhim ahamiyat kasb etmasin, u iste`mol uchun atalgan va bozor sharoitida talabdan kelib chiqadi. chunki inson iste`moli uning ehtiyoji talabga aylanishi tufayligina yuzaga keladi. bozor munosabatlari sharoitida bozordagi talab asos bo`lganligi uchun ishlab chiqarish vosita sifatida xizmat qiladi, ishlab chiqarish bozor iqtisodiyoti tarkibida bo`lib, uning moddiy asosini tashkil etadi. umuman ishlab chiqarish bozor munosabatlari, uning qonun talablari asosida rivojlanadi. demak, bozor iqtisodiyotida inson talabi, uning iste`moli yuqori bo`lgani holda …

5 / 16

$qsimlanishi bozor mexanizmlari ta`siri ostida bo`ladi. ishlab chiqarish (xizmat ko`rsatish) sohalari va ularning hosilasi – tovarlar bozorning asosi hisoblangan talab ta`siri tufayligina reallashmo\i mumkin. shunday qilib, bozor iqtisodiyoti tovar muomalasi, iqtisodiy aloqa usuligina bo`lib qolmay, balki u iqtisodiy tizimdir, ya`ni iqtisodiyot tizimiga xos barcha xususiyatlarii o`zida aks ettiruvchi va iqtisodiyotning barcha tomoilariga ta`sir etib, o`ziga qamrab oluvchi iqtisodiy tizimdir. bunday fikrni p. samuelson, r. makkonell, l. bryu, f. kotler, v. fattsman, a. livshits, d. chernikov kabi /arb va rus iqtisodchi olimlar ilgari suradilar. bozor iqtisodiyoti iqtisodiy sohalar va tarmoqlarning o`zaro borliqligi asosidagi birlikdir. demak, bozor iqtisodiyoti deganda shuni tushunishimiz kerakki, bu avvalo bozor usulidagi iqtisodiyot, bozor munosabatlari asosida rivojlanayotgan iqtisodiyotdir. iqtisodiyotning ayrim qismlari yoki ayrim hudud iqtisodiyotida bozor munosabatlarining ta`sir etishi emas, balki iqtisodiyotning asosiy va ko`pchilik qismida yoki asosan iqtisodiyotning bozor munosabatlari asosida tuda rivojlanishidir. bunday holda iqtisodiyot bozor mazmuniga ega bo`ladi, chunki bozor munosabatlari tasodifiy, ayrim xollarda uchraydigan …$

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor va uning o'ziga xos tomonlari"

bozor va uning o ziga xos tomonlari reja: 1. bozor tushunchasi va uning vazifalari 2. bozor iqtisodiyoti tushunchasi va uning mohiyati 3.erkin va monopollashgan bozor 4. bozorning turlari va unsurlari bozor tushunchasi va uning vazifalari bozor deganda kishilar ko`z oldida ko`pchilik yig`ilib savdo-sotiq yuz beradigap joy gavdalanadi. "bozorga boraman" deganda xam o`sha joyga borish tushuniladi, lekin ko`pchilik magazin, birja yoki auktsionni bozor tarzida xayoliga ham keltirmaydi. bu tabiiy. chunki, odamlarda shunday ko`nikma hosil bo`lgan. aslida "bozor" tushunchaciga boshqacharoq qarash kerak. bozor iqtisodiyoti va bozor tushunchalari o`zaro bog`liq bo`lsa-da, ular aynan bir narsa emas. agar bozor iqtisodiyoti yaxlit bir organizm hisoblansa, bozor uning muhim a`zosidir. bozor faqat savd...

This file contains 16 pages in DOC format (93.5 KB). To download "bozor va uning o'ziga xos tomonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor va uning o'ziga xos tomon… DOC 16 pages Free download Telegram