pediatriya

DOCX 7 pages 33.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 33.5 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

pediatriya pediatriya (yun. pais — goʻdak va iatreia — davolash) — bola organizmining anatomik-fiziologik xususiyatlari, bolalar kasalliklarining kelib chiqish sabablari va ularning rivojlanish mexanizmlarini oʻrganadi; kasalliklarni aniklash, davolash va ularning oldini olish usullarini ishlab chiqadi. bolalarni ovqatlantirish, parvarish qilish, baʼzi bolalar kasalliklarini davolash toʻgʻrisida ayrim fikr va maslaxdtlar gippokrat, galen, abu ali ibn siio va boshqa asarlarida uchrasa ham, p. 19-asrning 2yarmida mustaqil fan sifatida shakllandi. uzbekistonda pediatriya sohasidagi tadqiqotlar urta osiyo universiteti tibbiyot fakulteti bolalar kasalliklari kafedrasida boshlandi. 1927 yilda toshkentda onalik va bolanikni muhofaza qilish i.t. institutining tashkil qilinishi, keyinchalik tibbiyot institutlarida pediatriya fakultetining ochilishi, 1962 yilda sogʻliqni saklash vazirligi qoshida "bolalar organizmining norma va patologiyadagi yosh xususiyatlari" muammolari respublika komissiyasining tuzilishi, 1966 yilda "akusherlik, ginekologiya va pediatriya i.t. instituti"ning qayta tashkil qilinishi, 1972 yilda urta osiyo pediatriya tibbiyot instituti (xoz. toshkent pediatriya tibbiyot instituti)ning barpo etilishi p. fanining tez rivojlanishiga imkon berdi. 1920 yildan boshlab mahalliy turmush …

2 / 7

ik yoʻlining fiziologiyasi va patologiyasi (k. x. tohirov, l. s. aleksandrova, a. s. saydaliyev, a. s. sulaymonov), bolalar sili (m. 3. lyu-betskaya, a. a. saidaxmedov, v. a. elkonina), qon kasalliklari oʻrganildi (a. t. toʻrayev, n. n. chukanin, 3. n. bekna-zarova). ona qornidaligida gipotrofiyaga uchragan bolalarda ularning yoshiga va ovqatlanish turiga qarab aminokislotalar almashinuvi masalasi, nefritda bolalar immun reaktivligi koʻrsatkichlari, oʻtkir va surunkali virusli gepatitlarning oldini olish, ularga tashhis qoʻyish va davolash masalalari (h. a. yunusova, o. s. maxmudov, n. s. loginova, k. m. mirzayev, t. o. daminov), oʻt pufagi va oʻt yoʻllari kasalliklari, revmatik kasalliklar, yosh bolalarda elektroensefalik xususiyatlar oʻrganildi (m. a. mirzamuhamedov, i. a. bodnya, s. n. yoʻldosheva, m. r. nuritdinov, a. t. oqilov, s. abdurahmonova va boshqalar). bolalardagi zotiljam, allergik va immunologik kasalliklar, shuningdek, p. fani va amaliyotining eng dolzarb muammosi — sogʻlom avlodni tarbiyalash va voyaga yetkazish ustida keng koʻlamda ilmiy ishlar olib borilmoqda. bola sogʻliq holatining …

3 / 7

adi; ular ikkitadan kelib chiqadi yunoncha so'zlar: gáb (pais "bola") va bτrτ (iatros "shifokor, davolovchi"). pediatrlar ishlaydi kasalxonalar, xususan, uning pastki ixtisosliklarida ishlaydiganlar (masalan, neonatologiya) va ambulatoriya sharoitida birlamchi tibbiy yordam ko'rsatuvchi shifokorlar. qismi buyuk ormond ko'chasi kasalxonasi yilda london, birlashgan qirollik, bu ingliz tilida so'zlashadigan dunyoda birinchi pediatriya kasalxonasi bo'lgan. zotan gippokrat, aristotel, celsus, soranusva galen[4] o'sib boradigan va etuk organizmlarning farqini tushunib, turli xil davolanishni talab qildi: ex toto non sic pueri ut viri curari debent ("umuman olganda, o'g'il bolalarga erkaklar kabi munosabatda bo'lmaslik kerak"). pediatriyaning ba'zi eng qadimgi izlarini topish mumkin qadimgi hindiston bolalar shifokorlari chaqirilgan joyga kumara bhrtya.[4] sushruta samhita an ayurveda miloddan avvalgi vi asrda tuzilgan matn pediatriya haqidagi matnni o'z ichiga oladi.[6] ushbu davrdagi yana bir ayurveda matni kashyapa samxita. milodning ikkinchi asrida yunon shifokori va ginekologining qo'lyozmasi efesdagi soranus neonatal pediatriya bilan shug'ullangan.[9] vizantiya shifokorlari oribasius, amida atesius, aleksandr trallianusva paulus aegineta maydonga …

4 / 7

k der jungerkinder 1473, kornelius roelans (1450-1525) sarlavha yo'q buchlein, yoki lotincha kompendium, 1483 va geynrix fon louffenburg (1391–1460) versehung des leibs 1429 yilda yozilgan (1491 yilda nashr etilgan), birgalikda pediatrik incunabula, bolalar fiziologiyasi va patologiyasiga oid to'rtta ajoyib tibbiy risolalar.[4] shved shifokori nils rozen fon rozenshteyn (1706–1773) tibbiyot mutaxassisligi sifatida zamonaviy pediatriyaning asoschisi hisoblanadi,[13][14] uning ishi paytida bolalar kasalliklari va ularni davolash usullari (1764) "ushbu mavzu bo'yicha birinchi zamonaviy darslik" deb hisoblanadi.[15] pediatriya tibbiyotning ixtisoslashgan sohasi sifatida 19-asr o'rtalarida rivojlanishda davom etdi; nemis shifokori ibrohim jakobi (1830-1919) nomi bilan tanilgan amerika pediatriyasining otasi uning sohaga qo'shgan katta hissalari tufayli.[16][17] u tibbiy ta'limini olgan germaniya va keyinchalik mashq qilgan nyu-york shahri. birinchi umumiy qabul qilingan bolalar shifoxonasi bu hotel des enfants malades (frantsuzcha: kasal bolalar kasalxonasi), parijda 1802 yil iyun oyida avvalgi bolalar uyi saytida ochilgan.[18] ushbu mashhur kasalxona boshidanoq o'n besh yoshgacha bo'lgan bemorlarni qabul qildi,[19] va u hozirgi …

5 / 7

delfiya bolalar kasalxonasi1855 yilda ochilgan va keyin boston bolalar kasalxonasi (1869).[21] pediatriya bo'yicha kichik mutaxassisliklar harriet lane home-da yaratilgan jons xopkins tomonidan edvards a. park pediatriya nima? bu ko'pchilik odamlar uchun, ayniqsa bolalar bilan pediatrga borgan kishilar uchun juda oson savol. pediatriya bolalar uchun faqat tibbiyot bo'limi. bu asosda to'g'ri, ammo pediatriyaga kiruvchi shifokorlar uzoq vaqtdan beri bolalar faqat kattalar emasligini juda yaxshi bilishadi. yangi tug'ilgan chaqaloqlar, yosh bolalar, maktabgacha tarbiyachilar, hatto o'smirlar ham kattalarga qaraganda jismoniy va aqliy ehtiyojlari va muammolariga ega. pediatrlar 21 yoshga to'lmagan bolalar uchun bu ehtiyojlarni qondiradi. pediatriya tarixi an'anaviy tibbiyot shifokorlari qadimgi yunonistonning gippokratlaridan beri bo'lishgan bo'lsa-da, ehtimol ilgari g'arbiy bo'lmagan madaniyat-pediatriyaning tibbiy amaliyotlarini tibbiyotning nisbatan yangi bo'limi deb hisoblasangiz. bugungi pediatrlar amerika pediatriya jamiyati va amerika pediatriya akademiyasining shakllanishida o'zlarining ildizlariga ega. boshqa tibbiyot mutaxassisliklari singari, aqsh tibbiyot assotsiatsiyasi tibbiy ta'limni 20-asrning boshlarida qayta tashkil etish va isloh qilishni boshlaganidan keyin, pediatriya mutaxassisligiga …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pediatriya"

pediatriya pediatriya (yun. pais — goʻdak va iatreia — davolash) — bola organizmining anatomik-fiziologik xususiyatlari, bolalar kasalliklarining kelib chiqish sabablari va ularning rivojlanish mexanizmlarini oʻrganadi; kasalliklarni aniklash, davolash va ularning oldini olish usullarini ishlab chiqadi. bolalarni ovqatlantirish, parvarish qilish, baʼzi bolalar kasalliklarini davolash toʻgʻrisida ayrim fikr va maslaxdtlar gippokrat, galen, abu ali ibn siio va boshqa asarlarida uchrasa ham, p. 19-asrning 2yarmida mustaqil fan sifatida shakllandi. uzbekistonda pediatriya sohasidagi tadqiqotlar urta osiyo universiteti tibbiyot fakulteti bolalar kasalliklari kafedrasida boshlandi. 1927 yilda toshkentda onalik va bolanikni muhofaza qilish i.t. institutining tashkil qilinishi, keyinchalik tibbiyo...

This file contains 7 pages in DOCX format (33.5 KB). To download "pediatriya", click the Telegram button on the left.

Tags: pediatriya DOCX 7 pages Free download Telegram