“vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash)

PPTX 29 стр. 4,3 МБ Бесплатная загрузка

29 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 29

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 29

pedagogning kasbiy kompetentligi va mahorati mavzu: “vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash) mashgʻ ulot rejasi: vertikal fikrlash (vf) va lateral fikrlash (lf) ta’riflari. vf va lf ning ahamiyati. vf va lf ning xususiyatlari. 2 •− vertikal fikrlash (vf) va lateral fikrlash (lf), ularning mazmunmohiyati, shuningdek ularning o’ziga xos xususiyatlari haqida tasavvur va bilimga; − vertikal fikrlash (vf) va lateral fikrlash (lf) usullaridan foydalanish va jarayonda faol ishtirok etish, vf va lf ni tashkil etish qoidalarini tahlil qilish ko’nikmalariga; − muammoni hal qilishda vf va lfni samarali qo’llash, asosiy qoidalarga rioya qilgan vf va lfni tashkil etish, muammo va vaziyatga qarab vf yoki lfni turini tanlash, samarali usullardan foydalanish malakasiga ega bo’ladi. mavzuni o`zlashtirish jarayonida talaba: vf va lf ning xususiyatlari vertikal va laetral fikrlash bir qator o’ziga xos xususiyatlarga ega. bu xususiyatlar fikrlash jarayonida alohida ahamiyatga ega va ular fikrlash jarayoni samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. net nikakix somneniy …

2 / 29

qi ma’lumotlar va dalillarga tayanishni afzal ko’rishadi. vertikal fikrlash muammolarni hal qilish usuli sifatida “vertikal fikrlash” tushunchasi birinchi marta edvard de bono tomonidan kiritilgan va uni 1970 yilda “lateral thinking: creativity step by step” nomli nashridan boshlab topish mumkin. kitobda vertikal fikrlash kontseptsiyasi “tanqidiy fikrlash” bilan juda ko’p o’xshashliklarga ega ekanligini ko’rish mumkin. de bono o’z matnida bu ikki tushunchani ajratib turuvchi asosiy omil tanqidiy fikrlash faqat aql bilan o’ylashni o’z ichiga oladi, vertikal fikrlash esa shaxsdan muammo yechimini topishda tartibni qo’llashni talab qiladi, deb tushuntiradi. vertikal fikrlashda tanlangan, faqat harakatlanadigan aniq yo’nalish bo’yicha, shuningdek ketma-ketlikda harakat qilinadi. lateral (yon tomondan) fikrlash - bu darhol aniq bo’lmagan fikrlash orqali bilvosita va ijodiy yondashuv yordamida muammolarni hal qilish uslubi. unga faqat an’anaviy bosqichma-bosqich mantiq yordamida erishib bo’lmaydigan g’oyalar kiradi. bu atama birinchi marta 1967 yilda edvard de bono tomonidan “lateral thinking use” kitobida ishlatilgan. de bono sulaymon hukmini lateral fikrlashga misol …

3 / 29

mantiq yordamida erishib bo’lmaydigan g’oyalarni o’z ichiga oladi. lateral fikrlashni tanqidiy fikrlashdan farqlash kerak. tanqidiy fikrlash, birinchi navbatda, xulosalarning haqiqiy qiymatini baholash va xatolarni izlash bilan bog’liq bo’lsa, lateral fikrlash xulosalar va g’oyalarning “harakat qiymati”ga ko’proq e’tibor beradi. inson ma’lum bir g’oyadan yangi g’oyalarga o’tish uchun lateral fikrlashni qo’llaydi. vf va lf ning ahamiyati vertikal fikrlashning maqsadi ham muammoga bitta jiddiy javobni berishdir. vertikal fikrlash, javob allaqachon mavjud bo’lgan va ketma-ket vositalar yordamida tushuntirilishi kerak bo’lgan jarayonlarda ko’proq qo’llaniladi. shu nuqtai nazardan, vertikal fikrlash orqali olingan javob, shaxs uchun mavjud bo’lgan ma’lumotlarni ko’rib chiqishda ko’pincha “eng to’g’ri” deb hisoblanadi. bono talqiniga kelsak, shaxslar yagona fikrlash uslubiga rioya qilishlari shart emas, aksincha ikkalasini sintez qilish yo’li bilan yechimlar hosil qilishadi. amaldagi fikrlash uslubi jihatidan har xil shaxslar har xil imtiyozlarga ega bo’lishiga qaramay, har ikkalasining muvozanati odatda har qanday muammoga yechim topishda eng maqbul deb hisoblanadi. 12 deyarli har qanday “fikrlash …

4 / 29

l sloan tomonidan yanada kengaytirildi. “vaziyat jumboq”lari - bu har bir savolga bir nechta mumkin bo'lgan javoblarga ega bo’lgan, shuningdek eng to’g’ri bo’lgan jumboqlarning bir qatori. o’yin o’ynayotgan bolalar nafaqat eng to’g’ri javobni to’g’ri tanlagani uchun, balki boshqa javoblarni aniqlagani uchun ham mukofotlanadi. ushbu usul yordamida shaxsning yonma-yon va vertikal fikrlash qobiliyatlari bir vaqtning o’zida rivojlanadi, shuningdek o’qituvchilarga bolaning qaysi “mutafakkir” turiga mos kelishini baholashga imkon beradi. bolaning fikrlash uslubini farqlash va tasniflash o’qituvchilar uchun rivojlanish haqida gap ketganda juda muhimdir. shu sababli, de bonodan kelib chiqadigan tushunchalarning amaliy qo’llanilishi akademik sharoitda ulkan progressiv ta’sirga ega. shunday qilib, ketma-ket fikrlash qobiliyati (bu holda vertikal fikrlash deb tasniflanadi) bu shaxs bilan rezonanslasha boshlaydigan tushunchadir. odatda shaxslar o’zlarini vertikal yoki keyinroq bo'lgan yagona fikrlash usuli bilan bog’lashganligi sababli, pol sloan bunday vaziyat jumboqlarini yoshligida kiritishni taklif qiladi. bu, aks holda shaxsga qulay bo’lmaydi deb o’ylaydigan fikrni rag’batlantirishga yordam beradi deyilgan. lateral fikrlash …

5 / 29

li joyga yetkazish. masalan, ishlab chiqarish liniyasi soatiga 1000 ta mahsulotni ishlash tezligiga ega. to’satdan, ish tezligi soatiga 800 ta mahsulotga tushadi. nima uchun bu sodir bo'lganligi haqida g’oyalar va ishlab chiqarish liniyasini ta’mirlash uchun ishchilarga ish haqini oshirish kabi yechimlarni o’ylash kerak. muhandislik talabalarining juda ochiq savollarga javob berish qobiliyatlarini o’rganish shuni ko’rsatadiki, ko’proq lateral fikrlaydigan talabalar muammolarni ancha tezroq va aniqroq yechishga qodir. vf va lf ning xususiyatlari vertikal va lateral fikrlash bir qator o’ziga xos xususiyatlarga ega. bu xususiyatlar fikrlash jarayonida alohida ahamiyatga ega va ular fikrlash jarayoni samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. vertikal fikrlash xususiyatlari: − qaytadan faol fikrlash; − tizimlashtirilgan: ketma-ket yondashishni rag’batlantiradi; − mantiqiy yondashuvni hisobga oladi; − ehtimol eng yuqori yo’lni tutadi; − g’oyalar bo’yicha tahlil; − har bir qadamda albatta to’g’ri bo’lishi kerak; − aralash va ahamiyatsiz bo’lgan narsalarni chiqarib tashlaydi; − yaxshi tahlil qilingan, ammo qarorni qabul qilish qiyin; − umidvor bo'lganini …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 29 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "“vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash)"

pedagogning kasbiy kompetentligi va mahorati mavzu: “vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash) mashgʻ ulot rejasi: vertikal fikrlash (vf) va lateral fikrlash (lf) ta’riflari. vf va lf ning ahamiyati. vf va lf ning xususiyatlari. 2 •− vertikal fikrlash (vf) va lateral fikrlash (lf), ularning mazmunmohiyati, shuningdek ularning o’ziga xos xususiyatlari haqida tasavvur va bilimga; − vertikal fikrlash (vf) va lateral fikrlash (lf) usullaridan foydalanish va jarayonda faol ishtirok etish, vf va lf ni tashkil etish qoidalarini tahlil qilish ko’nikmalariga; − muammoni hal qilishda vf va lfni samarali qo’llash, asosiy qoidalarga rioya qilgan vf va lfni tashkil etish, muammo va vaziyatga qarab vf yoki lfni turini tanlash, samarali usullardan foydalanish malakasi...

Этот файл содержит 29 стр. в формате PPTX (4,3 МБ). Чтобы скачать "“vertical thinking” (vertikal fikrlash) va “lateral thinking”(lateral fikrlash)", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: “vertical thinking” (vertikal f… PPTX 29 стр. Бесплатная загрузка Telegram