atrof muhitiflokslanishi

PPTX 10 pages 1.2 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

atrof muhit ifloslanishining genetik xavfi. atrof muhit ifloslanishining genetik xavfi. kirish: muammo va ahamiyati bugungi kunda atrof‑muhit muhofazasi nafaqat ekologik, balki tibbiy, genetik va ijtimoiy nuqtayi nazardan ham eng dolzarb masalalardan biri bo‘lib qolmoqda. industrial rivojlanish, transport vositalarining ortishi, kimyo sanoatining kengayishi va noto‘g‘ri chiqindi boshqaruvi natijasida atmosferaga, suv havzalariga hamda tuproqqa minglab zararli kimyoviy moddalarning ajralishi kuzatilmoqda. ushbu moddalarning ayrimlari toksik, mutagen va karsinogen xususiyatlarga ega bo‘lib, tirik organizmlarning, ayniqsa insonning sog‘lig‘iga bevosita ta’sir o‘tkazadi. atrof‑muhit ifloslanishi va genetik zararlanish tuproqning ifloslanishi: sanoat chiqindilari, noorganik o‘g‘itlar, pestitsidlar orqali yerning tarkibi o‘zgaradi, bu esa mahsulotlar orqali odam tanasiga zararli moddalar kirishiga sabab bo‘ladi. nuqsonli nukleotid almashinuvi (nukleotid substitution) indels (kiritish yoki yo‘qotish mutatsiyalari) xromosoma anomaliyalar (deletsiya, translokatsiya, inversiyalar) atmosfera ifloslanishi: transport vositalaridan chiqayotgan chiqindi gazlar, zavod-fabrikalardan ajralayotgan kimyoviy tutunlar va chang zarralari havo sifatini yomonlashtiradi. bular tarkibida benzol, formaldegid, azot dioksidi, poliaromatik uglevodorodlar (pah) kabi karsinogen moddalar mavjud. suv ifloslanishi: …

2 / 10

organizm rivojlanishi, hujayralarning differensiasiyasi (ya'ni turli to‘qima va organlarga aylanishi) hamda tashqi muhitga moslashuvi uchun muhim hisoblanadi. kanserogenezning biologik va genetik asoslari bosqichlari asosiy genlar initsializatsiya: dnkga zarar yetadi (mutatsiya sodir bo‘ladi). promotsiya: mutatsiyaga uchragan hujayra ko‘payishni boshlaydi. progressiya: hujayralar saraton xususiyatlarini (metastaz, invaziya) oladi. proto-onkogenlar → onkogenlarga aylanishi (masalan, ras, myc) tumor supressor genlar (masalan, tp53, rb) — ularning inaktivatsiyasi. dnk tuzatish genlari (masalan, brca1, brca2) — ularning mutatsiyasi dnk xatolarini tuzatishga to‘sqinlik qiladi. kanserogenez — bu sog‘lom hujayraning nazoratsiz o‘suvchi va bo‘linuvchi saraton hujayrasiga aylanish jarayoni. initsializatsiya (boshlanish bosqichi) mutatsiyaga sabab bo‘luvchi omillar dnkda yuz beradigan o‘zgarishlar kimyoviy moddalarning (benzol, aflatoksin, nitrozaminlar) ta’siri, radiatsiya (ionlovchi nurlar), viruslar (hpv, hbv) va erkin radikallar. proto-onkogenlar onkogenlarga aylanadi, tumor supressor genlar faoliyatini yo‘qotadi, dnkni tuzatish genlarining funksiyasi buziladi. ushbu o‘zgarishlar hujayra ichida "saraton uchun tayyor zamin" yaratadi. ammo bu bosqichda hujayra hali butunlay saraton hujayrasiga aylangan emas. promotsiya (rivojlanish bosqichi) bu …

3 / 10

metastaz – uzoqdagi organlarga tarqalish bu bosqichda kasallik klinik ko‘rinish beradi – ya’ni saraton alomatlari yuzaga chiqadi yangi mutatsiyalar va genetik o‘zgarishlar bu bosqichda davom etadi: genom barqarorligi butunlay buziladi, hujayralar normal o‘sish va o‘lim nazoratidan chiqadi, angiogenez (yangi qon tomirlar hosil bo‘lishi) faollashadi. xulosa initsializatsiya — bu kanserogenezning birinchi bosqichi bo‘lib, hujayra dnksi turli zararli omillar ta’sirida mutatsiyaga uchraydi. bu o‘zgarishlar hujayraning nazoratsiz ko‘payishiga zamin yaratadi. mutatsiyaga sabab bo‘luvchi asosiy omillar: kimyoviy moddalar (benzol, aflatoksin, nitrozaminlar) radiatsiya (ionlovchi nurlar, uv) viruslar (hpv, hbv) ichki omillar (erkin radikallar, metabolik stress) irsi genetik zaiflik (masalan, brca1/2 mutatsiyasi) e’tibotingiz uchun raxmat dnt 816u guruh talabasi: rustamov azizbek image3.jpg image4.jpeg image5.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg gear atrof muhit ifloslanishining genetik xavfi.

4 / 10

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "atrof muhitiflokslanishi"

atrof muhit ifloslanishining genetik xavfi. atrof muhit ifloslanishining genetik xavfi. kirish: muammo va ahamiyati bugungi kunda atrof‑muhit muhofazasi nafaqat ekologik, balki tibbiy, genetik va ijtimoiy nuqtayi nazardan ham eng dolzarb masalalardan biri bo‘lib qolmoqda. industrial rivojlanish, transport vositalarining ortishi, kimyo sanoatining kengayishi va noto‘g‘ri chiqindi boshqaruvi natijasida atmosferaga, suv havzalariga hamda tuproqqa minglab zararli kimyoviy moddalarning ajralishi kuzatilmoqda. ushbu moddalarning ayrimlari toksik, mutagen va karsinogen xususiyatlarga ega bo‘lib, tirik organizmlarning, ayniqsa insonning sog‘lig‘iga bevosita ta’sir o‘tkazadi. atrof‑muhit ifloslanishi va genetik zararlanish tuproqning ifloslanishi: sanoat chiqindilari, noorganik o‘g‘itlar, pestitsid...

This file contains 10 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "atrof muhitiflokslanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: atrof muhitiflokslanishi PPTX 10 pages Free download Telegram