vakillari va ahamiyati

PPTX 16 pages 1.2 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint mavzu: ildizmaevali sabzovot ekinlarini yetishtirish texnologiyasi bilan tanishish reja: 1. ildizmevali ekinlar vakillari, ahamiyati. 2. biologik xususiyatlari va navlari. 3. o‘stirish texnologiyasi. 4. hosilni saqlash usullari. vakillari va ahamiyati. ildizmevali sabzavot ekinlariga shirali, suvli, yo‘g‘on ildizmevali hosil qiluvchi: sabzi, xo‘raki lavlagi (qizilcha), turp, sholg‘om, rediska (iste’mol qilinadi ildizmevasi, lekin ahamiyati, ishlatilishi hamda o‘stirish texnologiyasi bo‘yicha esa – ko‘kat sabzavot), pasternak, selderey, petrushka kabilar kiradi. bulardan sabzi, petrushka, pasternak, selderey soyabongullilar (umbelliferae) yoki seldereylilar (apiaceae); turp, sholg‘om, rediska ka¬ramdoshlar (brassicaceae); xo‘raki lavlagi esa sho‘radoshlar (chenopo-diaceae) oilasiga mansub. ildizmevalilar tarkibida ko‘p miqdorda uglevodlar, yaxshi o‘zlashtiriladigan azotli moddalar, vitaminlar, fermentlar, xushbuy moddalar hamda mineral tuzlardan kalsiy, fosfor va boshqalar bo‘lgani uchun nihoyatda qimmatli oziq-ovqat hisoblanadi. xo‘raki lavlagi ildizmevasida 14% gacha quruq modda bo‘lib, sha¬karni ko‘p saqlaydi. tarkibida antotsian ko‘p bo‘lib, qizil-binafsha rangda, bu esa undan tayyorlangan oziq-ovqatga o‘ziga xos rang beradi. lavlagi shirasi tarkibidagi vitaminlardan, oshlovchi moddalardan tashqari 0,15% gacha betain …

2 / 16

mlar va konserva sanoati uchun ziravor sifatida keng foydalaniladi. turp, sholg‘om hamda rediska uglevodlar, vitaminlardan tashqari sifatli o‘simlik moyi, fiziologik ishqoriy tuzlar saqlab ovqat hazm qilish faoliyatini yaxshilaydi va organizmda zararli tuzlar to‘planishiga yo‘l qo‘ymaydi. bundan tashqari mineral moddalarga va fitonsidlarga boy. turp sharbati bilan asal aralashmasi yo‘talga qarshi vosita, revmatik og‘riqlarni qoldirishda yaxshi yordam beradi. umuman, ko‘pchilik ildizmevali sabzavotlarning davolash ahamiyati qadimdan ma’lum. ildizmevali sabzavotlardan har xil foydalaniladi. sabzi va xo‘raki lavlagi oziq-ovqat va konserva tayyorlashda ishlatiladi. bundan tashqari sabzidan a vitamin ishlab chiqarishda karotin va sabzi shirasi (davolash vositasi sifatida) olinadi. turp, rediska xomligicha, sholg‘om asosan pishirilgan va bug‘langan holda iste’mol qilinadi. selderey, pasternak, petrushka ovqatlarga ziravor sifatida ishlatiladi va konserva tayyorlashda foydalaniladi. kelib chiqishi va tarqalishi. ildizmevali sabzavot ekinlar o‘rta yer dengizi atroflaridan kelib chiqqan. n.i.vavilov (1940) fikricha sabzi va turp kelib chiqish markazi ikkita: o‘rta yer dengizi va janubiy – g‘arbiy hamda sharqiy osiyo hisoblanadi. yapon …

3 / 16

dli, patsimon taralgan barglar (tupbarg) va etli (zapas qismi) ildizmeva hosil qiladi. ildizmeva o‘zak (ksilema-yog‘ochlik qismi), kambiy – (floema-zapas moddalar to‘plangan qismi) va tiniq rangli po‘stdan iborat. o‘zak dag‘al, yog‘ochsimon, shakar kam bo‘lgani uchun ta’mi pastligi bilan kambiydan farq qiladi. asosiy va hamma yon shoxlar uchi mayda soyabonchalardan iborat bo‘lib, o‘simlik murakkab soyabon gulto‘plam bilan tugaydi. sabzi gullari ikki jinsli, mayda, gultojbargi oq yoki pushti, beshlik tipida. gullari chetdan changlanadi. chunki, changchi va urug‘chi bir vaqtda yetilmay, balki changlar bir kun oldin yetiladi. sabzi guli hasharotlar (asalarilar, pashshalar), kam hollarda shamol yordamida changlanadi. turp (raphanus sativus) karamdoshlar yoki butgullilar oila¬siga mansub bo‘lib, ikki yillik o‘simlik. o‘sishining birinchi yili kesikli, tukli barglardan iborat, tupbarg hamda turli vazn, shakl va rangdan ildizmevalar hosil qiladi. ikkinchi yil esa gulpoya chiqarib, ekilgach 35-40 kunda gullaydi, gullashi bir oygacha davom etadi. turpning gul to‘plami – shingil. guli to‘rt tojbargli, ikki jinsli, oq, pushti, binafsha yoki …

4 / 16

120-150 kunda pishadi. ildizmevalari yerda qishlaydi yoki kovlanib, omborxonalarda saqlanib, bahorda qayta dalaga o‘tqaziladi. tuproqqa o‘tqazilgan ildizmevalar gulpoya, gul, meva va urug‘lar hosil qiladi. ildiz va poyaning yo‘g‘onlashgan qismi ildizmeva deyiladi. o‘simlik ko‘karib, 1-2 ta chinbarg hosil qilganda ildizmeva deyiladi. o‘simlik ko‘karib, 1-2 ta chinbarg hosil qilganda ildizmeva shakllana boshlaydi. bunda o‘qildiz birlamchi po‘sti yoriladi va quriydi. har qanday ildizmeva uch qismdan tashkil topgan: 1. bosh. 2. bo‘yin. 3. haqiqiy ildiz. ildizmevalarning shakllanishida o‘simlik maysasining urug‘palla barg tirsagidan yuqori (gipokotil), urug‘palla barg tirsa¬gidan past (epikotil) va birlamchi ildiz qismlari ishtirok etadi. biologik xususiyatlari. ildizmevali sabzavot ekinlar o‘stirish texnologiyasi va yig‘ish hamda saqlash usullari. bu ekinlar asosiy hamda don va er¬tagi sabzavot ekinlari hosili yig‘ishtirib olingach, kechki ekinlar sifatida (sabzi, xo‘raki lavlagi, turp va sholg‘om) ekilishi mumkin. ularning tuproq va havo haroratiga munosabati oddiy yoki oqbosh ka¬ramnikiga o‘xshash bo‘lib, turp va sholg‘om sovuqqa chidamli, xo‘raki lavlagi esa issiqqa talabchan. turp va …

5 / 16

rda begona o‘tlar juda ko‘p bo‘ladi. o‘zbekistonda ildizmevali sabzovot ekinlarni yozda ertagi sabzo¬vot va kuzgi g‘alla-don ekinlardan bo‘shagan yerlarga ekish maqsadga muvofiqdir. o‘g‘itlash. ildizmevali sabzavotlar oziq moddalarga unchalik ta¬labchan emas. shuning uchun o‘rtacha o‘g‘itlash normasi bo‘z tuproqlarda n120-150 r80-100k40-50, o‘tloq tuproqlarda n80-100 r80-100k40-50 kilogramm ta’sir etuvchi modda hisobida beriladi. kaliy 100 foiz, fosfor 70-75 foizi haydashda, qolgan 25-30 % fosfor ekishda, azot esa 2 oziqlantirishda birinchi marta 2-3 chinbarg chiqarganda, ikkinchi marta ildizmeva hosil bo‘layotganda beriladi. yerni ekishga tayyorlash. kuzda pn-4-35 pluglari bilan tuproq 30-35 sm chuqurlikda shudgorlanadi. ekisholdi yer tekis, yumshoq va kesaklar maydalangan bo‘lishi uchun boronalanadi va molalanadi. ekish muddati, usullari va normalari. o‘zbekistonda ildiz¬mevali sabzavotlar 3 muddatda ekiladi: erta bahorda fevral oxiri mart oyining boshlarida (sabzi, lavlagi), yozda 15 iyundan 15 iyulgacha (sabzi, lavlagi), turp va sholg‘om esa iyul oxiri avgust boshida, qish oldidan 15 noyabrdan 10 dekabrgacha (sabzining yevropadan keltiril¬gan navlari, lavlagi). ildizmevalilar qatorlab-qator orasi 60 …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vakillari va ahamiyati"

prezentatsiya powerpoint mavzu: ildizmaevali sabzovot ekinlarini yetishtirish texnologiyasi bilan tanishish reja: 1. ildizmevali ekinlar vakillari, ahamiyati. 2. biologik xususiyatlari va navlari. 3. o‘stirish texnologiyasi. 4. hosilni saqlash usullari. vakillari va ahamiyati. ildizmevali sabzavot ekinlariga shirali, suvli, yo‘g‘on ildizmevali hosil qiluvchi: sabzi, xo‘raki lavlagi (qizilcha), turp, sholg‘om, rediska (iste’mol qilinadi ildizmevasi, lekin ahamiyati, ishlatilishi hamda o‘stirish texnologiyasi bo‘yicha esa – ko‘kat sabzavot), pasternak, selderey, petrushka kabilar kiradi. bulardan sabzi, petrushka, pasternak, selderey soyabongullilar (umbelliferae) yoki seldereylilar (apiaceae); turp, sholg‘om, rediska ka¬ramdoshlar (brassicaceae); xo‘raki lavlagi esa sho‘radoshlar (chenopo-d...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "vakillari va ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: vakillari va ahamiyati PPTX 16 pages Free download Telegram