akademik yaxyo g’ulomovning arxelogiyasi

DOCX 25 стр. 81,7 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 81,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

akademik yaxyo g’ulomovning arxelogiyasi reja: 1. yahyo gʻulomovich gʻulomov hayoti va ijodi 2. umid bekmuhammad yahyo g‘ulomovning jasorati 3. akademik yaxyo g’ulomovning arxelogiyasi yahyo gʻulomovich gʻulomov (1908.1.5 — toshkent — 1977.10.1) — tarixchi - arxeolog olim. oʻzbekiston fanlar akademiyasi akademik (1966), oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1958), tarix fanlari doktori (1950), professor (1955). toshkentdagi oʻzbekiston erlar bilim yurti (inpros)ni (1926), samarqanddagi oʻzbekiston ped. akademiyasini (1930) tugatgan. toshkent ped. texnikumida oʻqituvchi (1931 — 32). ilmiy faoliyati 1933-yildan boshlangan. oʻzbekistonning qad. va sanʼat yodgorliklarini muhofaza qilish komiteti (uzkomstaris)da ilmiy xodim, ilmiy kotib (1933— 40). sssr fanlar akademiyasining oʻzbekiston filiali, tarix, til va adabiyot instituti arxeologiya boʻlimi mudiri (1940—43). 1943-yildan oʻzbekiston fanlar akademiyasi tarix va arxeologiya instituti qad. va oʻrta asrlar tarixi boʻlimi mudiri, ayni vaqtda institut direktori vazifasini bajaruvchi (1956— 59). shuningdek, u toshkent pedagogika institutida "oʻzbekiston tarixi va arxeologiyasi"dan maxsus maʼruzalar oʻqigan, 1936-yildan bir necha arxeologik ekspeditsiyalar (toshkent, buxoro, samarqand, fargʻona …

2 / 25

s arxeologik tadqiqotlar oʻtkazgan. 1966-yildagi toshkent zilzilasi oqibatlarini tugatish boʻyicha shaharda boshlangan ulkan qurilishlar munosabati bilan toshkentning arxeologik obidalarini qayd etish va oʻrganish maqsadida maxsus toshkent arxeologiya ekspeditsiyasini tashkil etgan. "xiva shahrining yodgorliklari" (rus tilida, 1941-yil), "quyi zarafshon vodiysida ibtidoiy madaniyat va sugʻorma dehqonchilikning paydo boʻlishi" (rus tilida) kabi asarlar yozgan. "oʻzbekiston tarixi" (4 j.li), "samarqand tarixi" (2 j.li), "buxoro tarixi"ning asosiy mualliflaridan. vafotidan soʻng "buyuk xizmatlari uchun" ordeni bilan mukofotlangan (2002). respublikada gʻ. xotirasiga bagʻishlangan "akademik ya. gʻulomov oʻqishlari"ni oʻtkazish ilmiy anʼanaga aylangan. toshkentdagi koʻchalardan biri hamda oʻzbekiston fanlar akademiyasi arxeologiya institutiga gʻ. nomi qoʻyilgan.[1][2] umid bekmuhammad yahyo g‘ulomovning jasorati fan fidoyisi 1936 yil.jo‘shqin amudaryo qirg‘oqlaridagi qadimiy qa’lalarni tekshirish uchun qayiqda suzib borishayotganda, daryoda oqim ko‘tarilib, toshqin boshlandi. qayiq tuyamo‘yin darasiga kirar-kirmas shamol ko‘tarilganicha, daryoda kuchli to‘lqin paydo bo‘lgandi.besh daqiqagina oldin ohistagina suzib borayotgan qayiq goh ko‘tarilib, to‘lqin tepasiga minib olar, so‘ngra tog‘dan dumalatilgan xarsang toshdek pastga munkib ketar, …

3 / 25

suv xudosi hisoblanar, bu so‘z haligi yosh yigit nazarida fan uchun qimmatli etnografik ma’lumot edi. xullas, yaratgan egam qayiqdagilarni halokatdan, daryoga cho‘kishdan omon saqladi. halokatli damdayam fanni o‘ylagan haligi yosh yigit yahyo g‘ulomov edi. yahyo g‘ulomov 1908 yilning 1 may kuni toshkentning shayhontohur dahasidagi oqmachit mahallasida tug‘ilgandi.bo‘lajak arxeologning otasi g‘ulomxon qadim shoshdagi dovruq taratgan xo‘ja ahror madrasasida mudarrislik qilgan, onasi soraxon mahalladagi maktabda qizlarga saboq berardi. ana shunday ilmga ixlos qo‘ygan oilada voyaga yetgan yahyo bolaligidan zehnli bo‘lib o‘sdi. biroq oila katta bo‘lib, g‘ulomxonning eshonxon, odilqori, yahyo, said ahmad, akrom va roqiya ismli oltita farzandlari bilan birga opasidan yetim qolgan to‘rtta yoshgina jiyanlariyam ular qaramog‘ida edi. shu bois, qolaversa, g‘ulomxon mudom madrasadagi ishlar bilan band bo‘lganligi sababli, xonadonga qarashli bog‘ning xo‘jalik yumushlari farzandlari zimmasida bo‘lgan. yahyo ana shunday yumushlar bilangina band bo‘lib qolmay, ilmga ixlos qo‘ydi. dastlab ota-onasidan saboq olgan bo‘lsa, keyin «namuna» nomli maktab-internatda lutfillaqori, xatibzoda, ismoil muallim, haydar …

4 / 25

ining ilg‘or ziyolilaridan saboq oldi, muso saidjonov bilan hamkorlik qilib, ularga ixlos qo‘ydi. yuqoridagi olimlar , xususan po‘lat soliev (1882-1937) astraxanda tug‘ilgan, ammo taqdir yo‘llari tufayli turkistonga bir umr mehr qo‘ygan, shu o‘lkada yashab o‘tgan ilk o‘zbek tarixchi professori edi. qozon, ufadagi madrasalarini bitirgan po‘lat majidovich 1909 yildan toshkent, qo‘qon , mirzacho‘l, jalolobod , bekobod maktablarida o‘quvchilariga saboq bergan, 1917 yildagi turkiston muxtoriyati tashkil topishida jonbozlik ko‘rsatgan arbob ham edi. u muxtoriyatning “el bayrog‘i” gazetasining bosh muharriri sifatida faoliyat ko‘rsatadi. muxtoriyat tugatilgach, farg‘onada o‘qituvchilikni davom qildiradi. 1919 yildan toshkentga kelib maorif kurslarini tashkil etish, “inqilob”, “tong” jurnallarini nashr etishga bosh bo‘ladi. bir muddat moskvada yashab ilmiy faoliyat bilan shug‘ullanadi, 1927 yilda esa samarqandga qaytib oliy pedagogika institutida talabalarga saboq bera boshlaydi. “mang‘itlar saltanati davrida buxoro o‘lkasi” , “buxoro tarixi”, “o‘zbekiston ham tojikiston”, “o‘zbekiston tarixi” asarlarini yaratdi. yahyo g‘ulomov keyinchalik xotirlab yozganidek, “po‘lat soliev turkiston tarixi bo‘yicha o‘qigan ma’ruzalari xotimasida kishini …

5 / 25

‘i sifatida ishlab, buxorodagi ko‘plab me’moriy obidalarni ta’mirlash, tadqiq qilishga bosh bo‘ldi. 1928-37 yillarda respublika tarixiy va madaniy yodgorliklarni muhofaza qilish qo‘mitasiga raislik qilib, o‘zbekistonning madaniy merosini avaylab asrash, ilmiy tadqiq qilish ishlariga rahbarlik qildi. buxoro, shahrisabzdagi me’moriy obidalar haqida kitoblar yaratdi. 1935 yilda leningradda o‘tkazilgan sharqshunoslarning 3 xalqaro kongressida qatnashib ma’ruza o‘qidi. yahyo g‘ulomov m.saidjonov bilan hamkorlik qilarkan, undan qadim shaharlardagi obidalarning barpo etilishi, ularga ishlatilgan bo‘yoq, minoralarning qay tariqa osmonga bo‘y cho‘zib barpo etilganiga oid ma’lumotlarni bilib oldi. abdurauf fitratdek o‘z davrining qomusiy olimi, shoir, dramaturgning bo‘lajak akademikka o‘tkazgan ta’siri, maslahatu-nasihatlari, o‘z boshidan kechirganlari to‘g‘risidagi dardli hikoyalari esa, yahyo akada sharq ziyolisidek ibratli shaxsni ko‘z o‘ngida mujassamlashtirgandi. yahyo g‘ulomov bilan keyingi davrda, xususan xorazmda o‘tkazgan ekspeditsiyasida hamkorligi boshlanib, to umrlarining oxirigacha uchrashib, xat yozishib maslakdoshlik qilgan inson abdulla boltaev (1890-1966) edi. xiva xonligi davrlaridan otasi muhammad murod said pano bilan ichan-qa’ladagi obidalarda barpo bo‘lishida, keyinchalik ularning ta’mirlanishida, toshkentdagi …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "akademik yaxyo g’ulomovning arxelogiyasi"

akademik yaxyo g’ulomovning arxelogiyasi reja: 1. yahyo gʻulomovich gʻulomov hayoti va ijodi 2. umid bekmuhammad yahyo g‘ulomovning jasorati 3. akademik yaxyo g’ulomovning arxelogiyasi yahyo gʻulomovich gʻulomov (1908.1.5 — toshkent — 1977.10.1) — tarixchi - arxeolog olim. oʻzbekiston fanlar akademiyasi akademik (1966), oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1958), tarix fanlari doktori (1950), professor (1955). toshkentdagi oʻzbekiston erlar bilim yurti (inpros)ni (1926), samarqanddagi oʻzbekiston ped. akademiyasini (1930) tugatgan. toshkent ped. texnikumida oʻqituvchi (1931 — 32). ilmiy faoliyati 1933-yildan boshlangan. oʻzbekistonning qad. va sanʼat yodgorliklarini muhofaza qilish komiteti (uzkomstaris)da ilmiy xodim, ilmiy kotib (1933— 40). sssr fanlar akademiyasining oʻzbekiston ...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOCX (81,7 КБ). Чтобы скачать "akademik yaxyo g’ulomovning arxelogiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: akademik yaxyo g’ulomovning arx… DOCX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram