mht ning xorijiy mamlakatlarda qo‘llanilishi

DOC 122.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1407747822_58222.doc mht ning xorijiy mamlakatlarda qo‘llanilishi reja: 1. rivojlangan davlatlarda milliy hisoblar tizimini joriy etish tajribasi 2. bmt mht -93 va yemht-95 da yakuniy iste’mol tushunchasi. 3.aloxida davlatlarda mxt ni kullanilishi. 1. rivojlangan davlatlarda milliy hisoblar tizimini joriy etish tajribasi iqtisodiy adabiyotlarda «xalqaro andoza» tushunchasiga unchalik katta e’tibor qaratilmagan. lekin biz bilamizki, mht ham xalqaro andozalardan biri sanaladi. shuning uchun ilmiy ishda «xalqaro andoza» tushunchasi ustida to‘xtalishni zaruriy hol deb hisoblaymiz. davlat milliy statistikasining uslubiyati, ko‘rsatkichlari va ularning sifati, ishonchliligini baholash, tarqatish, tashkil qilish ishlari ham moliya, pul – kredit hamda iqtisodiy statistikaga oid xalqaro andozalarga asoslanganligining ahamiyati kattadir. bu andozalar : · bmt, xvf, jahon banki, oesr va yevropa ittifoqining statistika qo‘mitasi tomonidan hamkorlikda ishlab chiqilgan va 1993 yilda bmt ning statistika komissiyasi tomonidan maqullangan milliy hisoblar tizimi (mht –93) xvf ning to‘lov balansini tuzish bo‘yicha qo‘llanmasi (5- nashri, 1993) va unga 2000 yilda kiritilgan o‘zgarish va qo‘shimchalar. ma’lumki, …

dalanish xuquqiga ega bo‘lish maqsadida mamlakatlarning iqtisodiy va moliyaviy ko‘rsatkichlarini e’lon qilishning ba’zi bir qonun qoidalarga rioya qilish uchun xvf ma’lumotlarini tarqatishning maxsus standartini ishlab chiqdi. bu va yangidan tayyorlanayotgan andoza – tarqatilayotgan statistik ma’lumotlarning sifatini baholash, iqtisodiy va moliyaviy ko‘rsatkichlarning ishonchliligini baholash andozalari ham yaratilmoqda. statistikaga oid xalqaro andozalarni milliy statistikada qo‘llanma sifatida foydalanish va ularni joriy etish xalqaro tashkilotlarga (ayniqsa iqtisodiy tashkilotlarga) a’zo bo‘lgan davlatlar uchun ahamiyatlidir: xalqaro tashkilotlarga a’zo mamlakatlar shu andozalarga asoslangan holda statistika ma’lumotlarini taqdim etish majburiyatlarini oladilar; bu andozalardan foydalanish natijasida resurslar iqtisod qilinadi, statistikani uslubiy va tashkil qilishning eng zamonaviy usullari joriy etiladi; xalqaro miqyosda taqqoslanadigan ma’lumotlarga ega bo‘linishi iqtisodiy hamkorlikni yanada rivojlantirish va xorijiy investitsiyalarni jalb qilish imkoniyatlarini yaratadi. xalqaro andozalarni joriy qilishdan yuzaga chiqadigan imkoniyatlar ва afzalliklarni e’tiborga olgan holda davlat moliya statistikasini xalqaro andozalarning tushunchalari, ko‘rsatkichlari tizimi va ularni hisoblash uslubiyati, tashkil qilishning qonun - qoidalari asosida ko‘rish lozimdir. bu …

etishga, ikkinchi tomondan esa olingan ma’lumotlarni taqqoslash hamda mht ning boshqa qulaylik tomonlarini keng yoyishga xizmat qiladi. ana shu andoza bmt tomonidan 1950 yilda tayyorlangan bo‘lib, ko‘pgina mamlakatlar o‘z milliy hisoblar tizimini shu andozalarga moslashtira boshlaganlar. 1968 yili bmt ning statistika komissiyasi tomonidan mht ni yana bir yangi xalqaro andozasi ishlab chiqildi. 1968 yilda tadbiq etilgan mht 25 yil toki 1993 yilning fevraliga qadar xizmat qildi. 70 -yillardan boshlab rivojlangan mamlakatlarda u yoki bu xajmda andozani joriy qila boshladilar. 1993 yil fevral oyida bmt ning nyu -yorkdagi statistika komissiyasining navbatdagi sessiyasida mht ning yangi xalqaro andozasi qabul qilinib, bu xalqaro andozada ham bmt ning eski 1968 yildagi xalqaro andozasining asosiy yutuqlaridan foydalanish ko‘rsatib o‘tilgan. bunda eng asosiy yangiliklardan biri makroiqtisodiy statistikaning ko‘rsatkichlaridan keng ko‘lamda foydalanishdir. bu yangiliklarga birinchi navbatda aktiv va passiv ko‘rsatkichlar, to‘lov balanslari , davlat budjetidagi statistika ko‘rsatkichlari kiradi. bmt ni yangi milliy hisoblar tizimi bo‘yicha xalqaro andozasi …

i bu aspektlari aniq ifodalab berilgan. 1968 yildagi milliy hisoblar tizimi kabi yangi milliy hisoblar tizimida ham markaziy ko‘rsatkich - yalpi ichki mahsulot bo‘lib, u yoki bu davrda (yil, chorak) berilgan mamlakat iqtisodiy xududida yashovchi rezidentlarning ishlab chiqargan yakuniy tovar va xizmatlarini bozor bahosida xarakterlaydi. yalpi ichki mahsulotni bunday hisoblash asosida iqtisodiy ishlab chiqarish sohasini aniqlash yotadi. yangi milliy hisoblar tizimida iqtisodiy ishlab chiqarish o‘z ichiga shaxsiy iste’mol uchun tovar va xizmatlarni ishlab chiqaradigan amaliyotdagi barcha faoliyatni oladi. 1968 yilda qabul qilingan bmt ni mht bo‘yicha halqaro andozasi bilan 1993 yilda qabul qilingan halqaro andozasi orasida juda katta o‘xshashlik va farqlanishlar mavjud ekan. buni quyidagi holatlar izohlab beradi: 1.mht -93 da ishlab chiqarish sohasi o‘z ichiga nafaqat " yashirin iqtisodiyot" ni, shu bilan birga huquqiy taqiqlangan faoliyatni (giyohvandlik moddalarni ishlab chiqarish va sotish) ham oladi (1968 yildagi halqaro andozada bu holat hisobga olinmagan). 2.mht – 93 da yalpi ichki mahsulot …

$icha milliy boylik ko‘rsatkichini, aktiv va passivlarni tahlil etishga qaratilgan bo‘lib, iqtisodiyot sektorlari quyidagi turlarga guruhlanadi: tovar ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish korxonalari, moliya muassasalari, davlat muassasalari, uy xo‘jaligiga xizmat ko‘rsatuvchi notijorat (ijtimoiy) tashkilotlar, uy xo‘jaligi. bu iqtisodiy sektorlar uchun bir -biri bilan chambarchas bo\langan schyotlar tizimi ishlab chiqilgan bo‘lib, ular har bir sektor ichidagi iqtisodiy jarayonlarni asosiy bosqichlarini (mahsulot ishlab chiqarish, daromadlarni taqsimlash va qayta taqsimlash, yakuniy iste’mol va jam\arish, aktiv va passiv) hamda bu sektorlar orasidagi bo\lanishlarni ifodalaydi. mht - 93 quyidagi schyotlar tizimidan tashkil topadi: - barcha iqtisodiy sektorlar uchun andoza schyotlar; -iqtisodiy tarmoqlar uchun schyotlar (ishlab chiqarish, daromadlarni tashkil topish schyoti); -aloxida ko‘rinishdagi iqtisodiy operatsiyalar uchun schyotlar, masalan, boshqa davlatlar bilan joriy operatsiyalar schyoti, tovar va xizmatlar schyoti); -butun iqtisodiyotni to‘laligicha ta’riflovchi schyotlar; mht –93 da eng muhim ko‘rsatkichlar orasidagi bo\lanish quyidagicha ifodalanadi: a.yalpi ichki mahsulot. b.mamlakat rezidentlarining xorijiy mamlakatlardan olgan daromadlari( mulkdan olingan daromad, mehnat …$

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mht ning xorijiy mamlakatlarda qo‘llanilishi"

1407747822_58222.doc mht ning xorijiy mamlakatlarda qo‘llanilishi reja: 1. rivojlangan davlatlarda milliy hisoblar tizimini joriy etish tajribasi 2. bmt mht -93 va yemht-95 da yakuniy iste’mol tushunchasi. 3.aloxida davlatlarda mxt ni kullanilishi. 1. rivojlangan davlatlarda milliy hisoblar tizimini joriy etish tajribasi iqtisodiy adabiyotlarda «xalqaro andoza» tushunchasiga unchalik katta e’tibor qaratilmagan. lekin biz bilamizki, mht ham xalqaro andozalardan biri sanaladi. shuning uchun ilmiy ishda «xalqaro andoza» tushunchasi ustida to‘xtalishni zaruriy hol deb hisoblaymiz. davlat milliy statistikasining uslubiyati, ko‘rsatkichlari va ularning sifati, ishonchliligini baholash, tarqatish, tashkil qilish ishlari ham moliya, pul – kredit hamda iqtisodiy statistikaga oid xalqaro andozalarga...

DOC format, 122.5 KB. To download "mht ning xorijiy mamlakatlarda qo‘llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: mht ning xorijiy mamlakatlarda … DOC Free download Telegram