abu ali ibn sino jismoniy tarbiya haqidagi fikrlari

DOCX 26 pages 43.4 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 43.4 KB

File type DOCX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

abu ali ibn sino jismoniy tarbiya haqidagi fikrlari reja: 1. abu ali ibn sino jismoniy tarbiya haqidagi fikrlari 2. ibn sino jismoniy va aqliy tarbiya haqida. 3. barkamol avlodni jismoniy tarbiyalashda oila, ibn sino jismoniy va aqliy tarbiya haqida. ibn sino “tib ilmlari qonuni” asarida bola katta bo‘lib, yetilgan chog‘ida jismoniy tarbiyaga ahamiyat berish zarurligini aytadi. uning uqtirishicha, odamning yigitlik, yetuklik yoshida hamda ulg‘aygan yoshida sog‘lik-salomatligini saqlash uchun zarur bo‘lgan jismoniy mashg‘ulot bilan shug‘ullanishi kerak. ulug‘ mutafakkir jismoniy tarbiya deb inson salomatligi uchun zarur bo‘lgan badanni turli xil mashg‘ulot xarakatlariga o‘rgatishni nazarda tutadi. uning fikricha, jismoniy mashg‘ulotlar bilan o‘z vaqtida va mustaqil shug‘ullanib boruvchi odam hech qanday davolanishga muhtoj bo‘lmaydi. jismoniy mashg‘ulot inson ruhini ham tetiklashtiradi. ammo jismoniy mashg‘ulotlar ortiqcha bo‘lmasligi kerak, aks holda badanning tezda charchab qolishiga olib keladi. jismoniy mashg‘ulotlarni butunlay tashlab yuborish esa, badanning qarib, tezda ishdan chiqishiga sabab bo‘ladi. har bir inson o‘zining xulq-atvori, imkoniyatlari, qobiliyati …

2 / 26

sening ham o‘lganingmasmu shu chog‘.1 uning fikricha, ta’lim-tarbiya, avvalo, aqliy tarbiyani, yoshlarga ilm-fan o‘rgatishni, jismoniy tarbiyani (bunga tibbiyot ilmi xizmat qiladi), axloqiy tarbiyani, nafosat tarbiyasini hamda yoshlarni ma’lum hunarga o‘rgatish masalalarini o‘z ichiga oladi. axloqiy tarbiya inson uchun nihoyatda muhim ahamiyatga ega. bolaning ahloqiy tarbiyasi yoshlikdan, bolalikdan boshlanishi kerak. bolaga do‘q qilma yomon, bo‘lma qo‘pol, uyqu qochar, qo‘rqar, axir bo‘lur battol, yumshoq beshik bo‘lsin o‘rni uxlaganda, qonong‘ulik tushib tursin misli tunday... uyg‘oq chog‘i yorig‘likdan ayirmagil, yulduz-samo ko‘rsun bola shodlanur dil. rang-tuslarni ko‘rsat unga turli-tuman kunduz kuni, etmoq ersang ko‘zni ravshan. gar istasang, o‘rgatmoqqa so‘zu kamol, erkalatib ovoz chiqar har xil muqom. har bir inson yetuk olim yirik davlat arbobi, oddiy ishchi yoki xizmatchi bo‘lib yetishganda ham yoshligidan berilgan tarbiyani aslo unutmaydi. uni chuqurroq hurmat bilan eslaydi. ota-onaga mehri, hurmati ortaveradi. aqlli inson qanchalik ulg‘aymasin ota-ona unga o‘zidan ulug‘roq ko‘rinaveradi. ota-onalar burchi va mas’uliyatining buyukligi barcha davrlarda tan olingan haqiqatdan. bu …

3 / 26

kaykovus oilaning burchi yana o‘z farzandiga odob o‘rgatishda deb ta’kidlaydi. kaykovus oilaning bola tarbiyasiga ham alohida e’tibor qaratadi. ayniqsa qiz bola tarbiyasiga e’tibor berish, unga g‘amxo‘rlik qilish kerakligini alohida qayd etadi: “agar qizing bo‘lsa, uni mastura doyalarga topshirgil, toki yaxshi parvarish qilgaylar va qattiqroq bo‘lgandan so‘ng muallimga topshirg‘il..... balog‘atga yetgandan so‘ng xarajat qilib erga berg‘il unga shafqat va marhamat ko‘rg‘uzgil nedinkim qiz oilaning asiri bo‘lur” (2). yusuf xos hojibning mashhur “qutadg‘u bilig” asarida oilada bolaga qanday tarbiya berish haqida nasihatlar bergan: oilada o‘g‘il qiz tug‘ilsa, yaxshi bilki, bas uyda tarbiya qil boshqa yerdamas ustozning yaxshisin tanla albatta o’g‘il qiz pok yomondan chetda . shuningdek, farzandlar tarbiyasi nihoyatda erta boshlanmog‘i shart. shundagina ularning noo‘rin hatti-harakatlarga berilishining oldi olinadi. buning uchun maxsus tayyorgarlikka ega bo‘lgan, ezgu niyatli va pokiza murabbiy taklif etilishi kerak. yusuf xos hojib bola tarbiyasida aqliy tarbiyaning baland bo‘lishini eslatadi. adib tarbiyaning barcha turlari bir-biri bilan uyg‘un bo‘lishini talab …

4 / 26

mligini aytdi. tarbiyaning biri bolaga yaxshi nom qo‘yish bo‘lib, nomi bilan chaqirganda u uyalmaydigan bo‘lishi lozim. tarbiyaning yana biri unga ilmu adab o‘rgatish uchun muallim chaqirishdir. it yetuk ta’lim olgan sababli u tishlab kelgan ov halol hisoblanadi. yuvgan bilan toza bo‘lmaydigan it olim bo‘lgan ekan, o‘g‘ling bilimsizligicha qolib ketsa, ajab kamchilik bo‘ladi. unga sening shafqat qilishing foydalidir. lekin buning ortiqchasi zarar. voqea bo‘ladigan balalardan uni o‘z mehring bilan asrashing bolang oldida sendagi tavoze’ni bildiradi. tarbiyaning yana biri ota onani hurmat qilish; buni bajarish uchun majburiyatdir. bu ikkisiga xizmatni birdek qilgin. xizmating qancha ortiq bo‘lsa ham kam deb bil. otang oldida boshingni fido qilib, onang uchun butun jismingni sadqa qilsang arziydi. ikki dunyoing obod bo‘lishini istasang, shu ikki insonni roziligini ol! tunu kuningga nur berib turganingning birisini oy deb bil, ikkinchisini quyosh. ularning so‘zlaridan tashqari bir narsa yozma ular chizgan chiziqdan tashqariga bir qadam bosma hamma xizmatni sen odob bilan bajar, …

5 / 26

ai nazardan tahlil qiladigan bo‘lsak, o‘sha zamonlarda ham oilada bola tarbiyasi muhim mavzu sifatida tadqiq qilingan. hozirgi davrda ham bu dolzarb mavzudir. husayin voiz koshifiy (1440-1505) o‘zining hayotdan olgan saboqlari, tajribalari asosida insionparvarlik ijtimoiy hayot, oilaviy odob, adolat, halollik, sofdillik, to‘g‘rilik, ota-ona burchi va vazifalari, oilada bola tarbiyasi haqidagi fikrlarini qiziqarli hikoyalar, rivoyatlar, pandu-nasihatlar yordamida bayon etgan. u salbiy axloqiy xislatlarni qoralaydi va ularning inson hayoti va jamiyat uchun katta zarar olib kelishini qator ibratli rivoyatlar bilan ko‘rsatadi. koshifiy oilada farzand tarbiyasida axloq me’yorlari bo‘lib, u me’yorlar farzandlarning xulq-atvorini tartibga solib turadigan axloqiy fazilatlar; sabr, hayo, iffat, pokizalik, sobitqadamlik, saxiylik, rostgo‘ylik, shijoat, kamtarlik, andishalik, izzat-hurmatni bilish, sir yashira olish kabi fazilatlarni yoshligidan shakllantirish lozimligini aytib o‘tadi. voiz al-koshifiy oilada bolaga faqat yaxshi xulq va yaxshi odobni o‘rgatmoqlari darkor-deydilar. zero, yaxshilik jamiyat, xalq uchun qilgan ish bilan baholanadi. inson hayoti ravon daryodek o‘tib ketaviradi. gap uni foydali, mazmunli yaxshi ishlarga sarf …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu ali ibn sino jismoniy tarbiya haqidagi fikrlari"

abu ali ibn sino jismoniy tarbiya haqidagi fikrlari reja: 1. abu ali ibn sino jismoniy tarbiya haqidagi fikrlari 2. ibn sino jismoniy va aqliy tarbiya haqida. 3. barkamol avlodni jismoniy tarbiyalashda oila, ibn sino jismoniy va aqliy tarbiya haqida. ibn sino “tib ilmlari qonuni” asarida bola katta bo‘lib, yetilgan chog‘ida jismoniy tarbiyaga ahamiyat berish zarurligini aytadi. uning uqtirishicha, odamning yigitlik, yetuklik yoshida hamda ulg‘aygan yoshida sog‘lik-salomatligini saqlash uchun zarur bo‘lgan jismoniy mashg‘ulot bilan shug‘ullanishi kerak. ulug‘ mutafakkir jismoniy tarbiya deb inson salomatligi uchun zarur bo‘lgan badanni turli xil mashg‘ulot xarakatlariga o‘rgatishni nazarda tutadi. uning fikricha, jismoniy mashg‘ulotlar bilan o‘z vaqtida va mustaqil shug‘ullanib boruvchi oda...

This file contains 26 pages in DOCX format (43.4 KB). To download "abu ali ibn sino jismoniy tarbiya haqidagi fikrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: abu ali ibn sino jismoniy tarbi… DOCX 26 pages Free download Telegram