elektromagnetizm

PPTX 56 стр. 5,8 МБ Бесплатная загрузка

56 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 56

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 56

mm_15 elektromagnetizm tabiiy fanlar kafedrasi 2023 2 - ma'ruza toshkent davlat transport universiteti ma'ruza mavzusi tebarnish konturidagi fizik jarayonlar. tomson formulasi. majburiy elektromagnit tebranishlar. o'zgaruvchan tok. o'zgaruvchan tok zanjiridagi sig'im va induktivlik. elektromagnit to'lqinlar va ularning differentsial tenglamasi. elektromagint to'lqinning tarqalish tezligi. uyurmaviy elektr maydoni. siljish toki. elektromagnit maydon. maksvell tenglamalar tizimi. 2 ma'ruza rejasi tebranish konturidagi fizik jarayonlar tomson formulasi so'nuvchi tebranishlar majburiy elektromagnit tebranishlar radiotexnikada tebranish konturining roli elektromagnit to'lqinlar va ularning tenglamalari elektromagnit to'lqin tarqalish tezligi uyurmaviy elektr maydon siljish toki maksvell tenglamalari haqida maksvellning 1-tenglamasi maksvellning 2-tenglamasi maksvellning 3-tenglamasi maksvellning 4-tenglamasi 3 tebranish konturi tebranish konturi deb, induktivlik g'altagi va kondensatordan iborat bo'lgan zanjirga aytiladi. agar kondensator zaryadlanib zanjirga ulansa, tok paydo bo'ladi va tok g'altakdan o'tganda, g'altakda magnit maydoni hosil bo'ladi. tok o'zgaruvchan bo'lganligi sababli, magnit maydon induktsiyasi oqimi o'zgaruvchan bo'ladi va g'altakda o'zinduktsiya toki hosil bo'ladi. bu tokdan esa kondensator zaryadlanadi. tebranish konturi eng …

2 / 56

aruvchan magnit maydon o'z navbatida uyurmaviy elektr maydonni vujudga keltiradi. rasmda bunga h chiziqlarini kontsentrik o'rab olgan e chiziqlari mos keladi. bu elektr maydon magnit maydonni, u esa yana elektr maydonni vujudga keltiradi va hokazo. bu maydonlar o'zaro bir – biri bilan uzviy bog'langanligi uchun umumiy maydonni elektromagnit maydon deb ataladi. uyurmaviy elektr maydon faradey tajribasidan ma'lumki, o'tkazuvchan berk kontur o'rab turgan yuza orqali magnit oqimining har qanday o'zgarishi, shu kontur bo'ylab ta'sir etuvchi elektr yurituvchi kuch (eyuk) ni vujudga keltiradi. induktsiya eyuk vujudga kelishini o'zgaruvchan magnit maydoniga joylashtirilgan qo'zg'almas berk zanjirda ham kuzatish mumkin. ma'lumki, tok faqat noelektrostatik xarakterdagi tashqi kuchlar tufayli vujudga keladi. qo'zg'almas zanjirda o'zgaruvchan magnit maydoni tufayli vujudga kelgan bu tashqi kuchlar tabiatini nafaqat issiqlik ѐki kimѐviy hodisalar asosida, hatto lorents kuchlari tufayli ham izohlab bo'lmaydi. uyurmaviy elektr maydoni deb, o'zgaruvchan magnit maydon tomonidan hosil bo'lgan va kuchlanganlik chiziqlari yopiq bo'lgan elektr maydoniga aytiladi. o'zgaruvchan magnit …

3 / 56

it maydonning zaryadlangan zarralarga ta'sir o'lchovini aniqlaydigan lorents kuchining ifodasi bilan birgalikda bu tenglamalar klassik elektrodinamikaning to'liq tenglamalar sistemasisini hosil qiladi, ba'zan uni maksvell – lorents tenglamalari deb ham atashadi. maksvell tenglamalari xix asrning o'rtalarida to'plangan eksperimental natijalar asosida jeyms klerk maksvell tomonidan tuzilgan tenglamalar nazariy fizika tushunchalarining rivojlanishida muhim rol o'ynadi va nafaqat eletkromagnetizm bilan bevosita bog'liq bo'lgan fizikaning barcha sohalariga, balki ko'plab fundamental sohalarga ham kuchli, hal qiluvchi ta'sir ko'rsatdi. maksvell siljish toki tushunchasini qo'llab elektr va magnit maydon hodisalarning yagona nazariyasini yaratishga muvaffaq bo'ldi. maksvell nazariyasining asosini uning nomi bilan ataladigan 4 ta tenglama tashkil etadi. qo'zg'almas zaryad q o'z atrofidagi fazoda elektr maydon vujudga keltiradi. bu maydon potentsial maydondir. shuning uchun bu maydon kuchlanganlik vektori ning ixtiyoriy berk kontur bo'yicha tsirkulyatsiyasi nolga teng. (1) lekin bu elektr maydon qo'zg'almas elektr zaryadlari atrofida vujudga keluvchi maydondan farqli ravishda potentsial maydon emas, balki uyurmaviy elektr maydonidir. elektr maydon …

4 / 56

bu zaryad qo'zg'aladigan bo'lsa, ya'ni zaryad harakatlanayotgan bo'lsa, uning atrofida magnit maydon vujudga keladi. boshqacha qilib aytadigan bo'lsa, har qanday elektr tok (o'tkazuvchanlik toki, konvektsion tok, vakuumdagi tok) atrofida magnit maydon mavjud bo'ladi. magnit maydon kuchlanganlik vektorining ixtiyoriy berk kontur bo'yicha tsirkulyatsiyasi shu kontur o'rab olgan barcha makroskopik toklarning algebrik yig'indisiga teng: (4) lekin magnit maydon fazoning vaqt davomida o'zgarib turuvchi elektr maydon mavjud bo'lgan barcha soxalarda ham vujudga keladi. (5) o'zgaruvchan elektr maydon induktsiyasi vektorining o'zgarish tezligini xarakterlovchi kattalikni siljish jsilj tokining zichligi deb ataladi. o'zgaruvchan elektr maydonni tok deb atalishining sababi shuki, bu maydon xuddi tok kabi magnit maydon hosil qiladi. demak, umumiy holda magnit maydon o'tkazuvchanlik toki va siljish toki tufayli vujudga kelgan magnit maydonlarning yig'indisidan iborat bo'ladi. agar o'tkazuvchanlik toki zichligi jo'tk va siljish toki zichligi jsilj larning yig'indisidan iborat bo'lgan to'liq tok zichligi jt tushunchasidan, ya'ni: hosil bo'ladi. (5) ifodadan foydalanib, (4) ifodani quyidagicha yozish …

5 / 56

inlidir. magnit maydon qanday usul bilan vujudga keltirilganligidan qat'iy nazar magnit induktsiya chiziqlari doimo berk bo'ladi. shuning uchun umumiy holda bu ifoda vektor uchun gauss teoremasidir. uni maksvellning to'rtinchi tenglamasi deb yuritiladi. bu to'rtta tenglama integral ko'rinishdagi maksvell tenglamalaridir. maksvell tenglamalarida qatnashayotgan kattaliklar orasida quyidagi munosabatlar o'rinli (segnetoelektrik va ferromagnetik bo'lmagan muhitlar uchun) stoks va gauss teoremalaridan foydalanib maksvell tenglamalarini differentsial ko'rinishda ifodalash mumkin: elektr zaryadi elektr induktsiyasining manbai hisoblanadi. magnit zaryadlar yo'q magnit induktsiyaning o'zgarishi uyurmaviy elektr maydonini hosil qiladi elektr toki va elektr induktsiyasining o'zgarishi uyurmaviy magnit maydonini hosil qiladi. 53 divergentsiya (lotincha “divergere” – nomuvofiqlikni yoki farqni aniqlash) – vektor maydonini skalyarga moslashtiruvchi differentsial operator (ya'ni vektor maydoniga differentsiallash amalini qo'llash natijasida skalyar maydon olinadi), bu esa (har bir nuqta uchun) "ma'lum bir nuqta maydonining kichik qismi kiruvchi va chiquvchi qancha farq qiladi", aniqroq aytiladigan bo'lsa, kiruvchi va chiquvchi oqimlar qanchalik farq qilishini ko'rsatadi. rotor, rotatsiya yoki …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 56 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektromagnetizm"

mm_15 elektromagnetizm tabiiy fanlar kafedrasi 2023 2 - ma'ruza toshkent davlat transport universiteti ma'ruza mavzusi tebarnish konturidagi fizik jarayonlar. tomson formulasi. majburiy elektromagnit tebranishlar. o'zgaruvchan tok. o'zgaruvchan tok zanjiridagi sig'im va induktivlik. elektromagnit to'lqinlar va ularning differentsial tenglamasi. elektromagint to'lqinning tarqalish tezligi. uyurmaviy elektr maydoni. siljish toki. elektromagnit maydon. maksvell tenglamalar tizimi. 2 ma'ruza rejasi tebranish konturidagi fizik jarayonlar tomson formulasi so'nuvchi tebranishlar majburiy elektromagnit tebranishlar radiotexnikada tebranish konturining roli elektromagnit to'lqinlar va ularning tenglamalari elektromagnit to'lqin tarqalish tezligi uyurmaviy elektr maydon siljish toki maksvell tenglam...

Этот файл содержит 56 стр. в формате PPTX (5,8 МБ). Чтобы скачать "elektromagnetizm", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektromagnetizm PPTX 56 стр. Бесплатная загрузка Telegram