maqollardagi epigraflar

DOCX 10 pages 28.2 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.2 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

asarlarning nomi sifatida qo‘llanadi. masalan, odil yoqubovning "er boshiga ish tushsa", shuhratning "oltin zanglamas" romanlari maqollar bilan nomlangan. 2. epigraf bo‘lish vazifasi. adabiyotlarimizda ayrim mualliflar maqollarni epigraf sifatida ishlatib, o‘z maqsadlari va asar g‘oyasini o‘quvchiga epigraf-maqol bilan anglatadilar. o‘zining bir necha hikoyalarida epigraf maqollar ishlatib alohida mahorat ko‘rsatgan yozuvchilardan biri a. qahhordir. "otning o‘limi itning bayrami" ("o‘g‘ri"), "zo‘ri behuda miyon meshikand" ("toʻyda aza") epigraflari yozuvchi hikoyalarida mazmun bilan chambarchas bog‘langan bo‘lib, asar g‘oyasini ishonarli qilib ochib berishga xizmat qilgan. 3. asar mazmuniga asos bo‘lish vazifasi. ko‘pgina asarlarning syujeti biror maqol asosiga quriladi. masalan: "yolg‘onchining rost so‘zi ham yolg‘on bo‘lur" maqoli a. navoiyning “yolg‘onchi", "yog‘ochning bo‘shini qurt yeydi" maqoli i.a. krylovning "bo‘ri bilan qo‘zichoq" masallari uchun asos bo‘lgan. 4. ta’sirchanlik hosil qilish vazifasi. maqollar matn tarkibida ba’zan oddiy gaplar bilan yonma-yon kelib, gap ifodalab kelgan ma’noni kuchaytirishga xizmat qiladi. bir sinonimik qatorga mansub, lekin ma’naviy yoki uslubiy jihatdan farqlanuvchi ikkita maqol …

2 / 10

yiqni yo‘qlasang, tayoqni qo‘lingga ol” maqoli. 7. bob yoki epizodning tugallanmasi bo‘lish vazifasi. maqollar voqea-hodisa yoki predmetni qisqa va lo‘nda tarzda xarakterlay olish xususiyatiga ega bo‘lgani uchun ularni badiiy asarning yoki asardagi biror bobning, epizodning tugallanmasi — yakuni tarzida qo‘llash mumkin. 8. mutlaq aniq qofiya hosil qilish vazifasi. qofiya she’rning badiiy jihatdan yuksak bo‘lishiga hissa qo‘shadi. misralarning xushohang bo‘lishini ta’minlaydi. maqollarning muayyan komponenti o‘zaro qofiyadosh bo‘lib kelgan she’riy misralarni mutlaq aniq qofiyadosh misralar deyish mumkin: “umrini oshiq hamisha o‘tkazur orzu bilan. oyning o‘n beshi qorong‘u, o‘n beshi yog‘du bilan.” (e. vohidov) 9. personajlarning nutqiy xarakteristikasini ifodalash vazifasi. yozuvchi obraz yaratarkan, uni faqat xatti-harakati, qiliqlari orqali emas, balki nutqi vositasida ham ochishga, yoritishga harakat qiladi. masalan: "ko‘p gap eshakka yuk", "yegan og‘iz uyalar", "yuzga aytganning zahri yo‘q" kabi maqollar personajning xarakteri, fe’l-atvori va madaniyatini ochib beradi. o‘zbek xalq og‘zaki ijodi namunalari orasida nutq madaniyatini puxta egallashga, tilning qadr-qimmatini chuqur anglashga da’vat …

3 / 10

tilda mazkur tilning o‘zigagina mansub vositalar, o‘ziga xos xususiyatlar mavjud bo‘lib, biron obraz yoki jumlani to‘g‘ri ifodalash uchun tarjimada ba’zan ularni mutlaqo o‘zgartirishga to‘g‘ri keladi." quyidagi olimlar — n.m. retsker va v.d. andreev bu borada o‘z fikrlarini ilgari suradilar. "tarjimada muallif uslubini aynan berish uchun leksik-frazeologik vositalarni tanlay bilish hal qiluvchi ahamiyatga egadir", — deydi n.m. retsker. "muallifning individual uslubini va uning asaridagi milliy xususiyatlarni saqlab qolishdek muhim vazifani hal qilish yo‘lidagi qiyinchiliklar ma’lum darajada leksika va frazeologiyani tarjima qilish masalalari bilan bog‘liqdir," — deydi v.d. andreev. tarjimada muallifning individual uslubini aks ettirishda maqol va matallar tarjimasining ahamiyati katta: tarjima nazariyasining maqol va matallar hamda idiomatika muammolarini o‘rganish natijalari leksikologiya uchun qimmatli material beradi; badiiy tarjima tufayli tilning frazeologiyasi boyiydi; badiiy asar tilida ifodalangan milliy ruhni aks ettirishda frazeologiyaning roli katta. maqol va matallarni buzib tarjima qilish asar tilini nursizlashtiradi va uning badiiy qiymatiga putur yetkazadi. frazeologizmlar, ya’ni maqol va …

4 / 10

ingi nashrlarida yoki boshqa asarlarni tarjima qilganlarida o‘zbek tilidan o‘sha birikmalarning mag‘zini ochadigan muqobil iboralarni topib ishlatishga harakat qilganlar. bu esa ularning adekvat tarjima yaratish yo‘lida sidqidildan mehnat qilganlarini ko‘rsatadi. so‘z kabi idiomatik iboralar ham har xil kontekst ichida turli-tuman ma’no o‘tkirliklari (ottenkalari) olib kelishi mumkin. bunday holatlarda ular, shubhasiz, o‘sha kontekst talab qilgan ma’noga muvofiq variant bilan tarjima qilinishi darkor. agar hamma maqollar so‘zma-so‘z tarjima qilishga yaroqli bo‘lganida edi, frazeologiya muammosi yo‘q bo‘lar edi. boshqa xalqning maqol va matalini so‘zma-so‘z tarjima qilishda nihoyatda mohirlik va ehtiyotkorlik talab etiladi. aks holda, boshqa xalqning milliy tafakkur tarzini aynan aks ettiraman deb, maqolni quruq gapga aylantirib qo‘yish mumkin. demak, tarjimada juda ehtiyotkorlik talab etiladi. ma’lumki, har bir xalqning o‘z e’tiqodi, psixik tuzilishi va o‘ziga xos milliy xususiyatlari bor. uning o‘ziga xos fantastik obrazlari, turli-tuman ko‘chma ma’noli birikmalari uchun asos qilib olingan timsollari bor. maqolning chuqur mazmuni uning formasi emas, balki faqat mazmunigina …

5 / 10

nchalarning yo‘qligi; 2. har bir tilning o‘ziga xos xususiyatlari bor. ingliz tilida faqat "siz" shakli bo‘lib, "sen" faqat xudoga iltijo qilinganda ishlatiladi. jahondagi jami tillarda yaratilgan maqol, matal, hikmatli so‘z va idiomalar — yil fasllari, ehtiyotkorlik, tana a’zolarining nomlari, ota-ona, bola, qaynonakaynonalar va kelin munosabatlari, yer, koinot, qonuniyat va tasodif, shakl va mazmun, harakat va tinchlik, tez va sekin, birlashish va ajralish, tasdiq va inkor, taraqqiyot va tanazzul, yaxshi va yomon, oq va qora, katta va kichik, arzon va qimmat, rost va yolg‘on, gul va tikon, o‘z va o‘zga, adolat va zulm, urush va tinchlik, nur va zulmat, erkinlik va asorat, minnatdorlik va noshukurlik, mehmondo‘stlik va xasislik, manmanlik va kamtarlik, ta’lim-tarbiya, xulq-atvor, til va so‘z, tajriba va hunar, donolik va nodonlik, muhabbat va sadoqat, mardlik va jasorat, mehnat va mehnatsevarlik, do‘st va dushman, vatanparvarlik, insonparvarlik va inson, do‘stlik hamda juda ko‘p tabiiy, ijtimoiy va mantiqiy narsa, hodisa va tushunchalarni aks …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "maqollardagi epigraflar"

asarlarning nomi sifatida qo‘llanadi. masalan, odil yoqubovning "er boshiga ish tushsa", shuhratning "oltin zanglamas" romanlari maqollar bilan nomlangan. 2. epigraf bo‘lish vazifasi. adabiyotlarimizda ayrim mualliflar maqollarni epigraf sifatida ishlatib, o‘z maqsadlari va asar g‘oyasini o‘quvchiga epigraf-maqol bilan anglatadilar. o‘zining bir necha hikoyalarida epigraf maqollar ishlatib alohida mahorat ko‘rsatgan yozuvchilardan biri a. qahhordir. "otning o‘limi itning bayrami" ("o‘g‘ri"), "zo‘ri behuda miyon meshikand" ("toʻyda aza") epigraflari yozuvchi hikoyalarida mazmun bilan chambarchas bog‘langan bo‘lib, asar g‘oyasini ishonarli qilib ochib berishga xizmat qilgan. 3. asar mazmuniga asos bo‘lish vazifasi. ko‘pgina asarlarning syujeti biror maqol asosiga quriladi. masalan: "yolg‘onc...

This file contains 10 pages in DOCX format (28.2 KB). To download "maqollardagi epigraflar", click the Telegram button on the left.

Tags: maqollardagi epigraflar DOCX 10 pages Free download Telegram