burun fiziologiyasi

DOCX 6 pages 17.1 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.1 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

fan: otorinolaringologiyada hamshiralik ishi fani { nazariy mashg’ulot). 1 - mavzu: burunning yondosh bo’shliqlarining anotomo – fiziologik xususiyatlari. reja. 1. burunning tuzilishi , joylashuvi. 2. burunning qo’shimcha bo’shliqlari haqida tushuncha. 3. burun fiziologiyasi va tekshirish usullari. burun bo’shlig’ini – lotin tilida cavum nazi deb ataymiz. nafas yo’lining boshlang’igh qismi bo’lib, oldindan noksimon teshik orqali havo kirib , orqa tomondan xoana orqali burun hiqildoq yo’liga ochiladi . burun bo’shlig’i - yuqoridan kalla bo’shlig’i , pastdan - og’iz bo’shlig’i , ikki yonboshdan - koz kosalari va yuqorgi jag’ suyagi tanalari bilan chegaralanib turadi. tashqi burun – suyak,tog’ay vayumshoq toqimalardan tuzilgan. uning yuqori qismi - burun ildizi, pastga yo’nalgan qismi – qirrasi, qirrasining oxiri – burun uchi deyiladi. yon tomonlaridagi bo’rtib chiqgan qismi - burun qanotlari deb ataladi.burun bo’shlig’ burun to’sig’i yordamida ikkiga bo’lingan . u qon tomirlarga va bezlarga boy bo’lgan shilliq qavat bilan qoplangan. burun shilliq qavati kiprikli epiteliy bilan qoplangan. …

2 / 6

cha bo’lib uni it chuqurchasi deyiladi. yuqori jag’ suyak bo’shlig’ning medial devori yoki burun bo’shlig’ining laterial devorida burunning o’rta chizig’i sathida 2-3 ta teshik bo’lib ular orqali bo’shliq burun bo’shlig’iga birlashadi. yuqori jag’ bo’shlig’i orqa devori qalin bo’lib u yuqori jag’ do’mbog’idan hosil bo’lgan. galvirsimon bo’shliqlar - peshona bo’shlig’i vaponasimon bo’shliq orasida joylashgan g’alvirsimon suyaklarning havoli katakchalaridan iborat.oldingi , o’rta , orqa g’alvirsimon labirint katakchalari bor.( o’ng va chapda 6 -7 tadan) sog’lom odamda ular ichida havo bo’ladi. peshona bo’shliqlari peshona suyagining tangachalarida joylashgan bo’lib har biri to’rttadan devorga ega. ular quyidagilar: oldingi kalla tubining chuqurchasi bilan chegaralangan orqa devori, ko’z kosasining yuqori devori, g’alvirsimon suyak kataklari va burun bo’shlig’i bilan chegaralanib turadigan pastki devori va ichki devori. ponasimon bo’shliqlar ponasimon suyak tansida joylashgan. qo’shimcha sinuslar orasidagi to’siq old tomondan burun to’sig’igacha davom etadi. yangi tug’ilgan bolalarda faqat ikkita suyak kovagi, yuqorigi jag’ kovagi va g’alvirsimon labirint bo’ladi. lekin bu …

3 / 6

nafas olish , hid bilish , rezonans va himoya funksiyalarini bajaradi. burun orqali o’tayotgan havo chang zarrachalaridan tozalanadi , isiydi va namlanadi. burun shilliq qavatidagi tuklar mexanik filtr vazifasini bajaradi. burundan nafas olishning og’iz orqali nafas olishga qaraganda kattai afzalliklari bor. burunga havo bilan kirgan ,chang zarrachalari bilan chiqib ketmagan bakteriyalar burun shilimshig’i ta’sirida ma’lum darajada zararsizlanadi va o’ladi. nafas orqali kirayotgan tutun kimyoviy zararli moddalarni ham birmunsha neytrallaydi. agar burun orqali nafas olinmasa nafas yo’llarining pastki qismlarida bir qancha kasalliklar paydo bo’lishi mumkun . burun bo’shlig’i tovush rezonatori bo’lib xizmat qiladi, u yerda havo tebranishi tovushni kuchaytiradi, tovushga o’ziga xos ohang va jarangdorlik beradi. burun bitib qolsa tovush bo’g’iq chiqadi va bu manqalik deyiladi. og’iz orqali nafas olish jismoniy jismoniy rivojlanishini izdan chiqarib ko’krak qafasi va yuzskletining noto’g’ri rivojlanishi, tishlarning qiyshiq joylanishi kabi nuqsonlarga sabab bo’ladi. tekshirish usullari - burun va qo’shimcha bo’shliqlarni tekshirish bemor shikoyatlarini aniqlash, anamnnez ma’lumotlari …

4 / 6

un saramasi bilan og’rigan bemorni zudlik bilan shifoxonaga yotqizish kerak.kasallik umumiy va mahalliy davolanadi. yallig’langan joylarga malhamli antiseptik bog’lamlar qo’yiladi. gemolitik streptokokga tasir qiladigan antibiotiklardan foydalaniladi. burun furunkuli (chipqon) - soch xaltachasi va yondosh to’qimalarning yiringli – nekrotik yallig’lanishi. qozg’atuvchisi –stafilakokklar. bazi holatlarda diabet , avitaminoz distrofiyadagi umumiy frunkulyozning bir turi sifatida paydo bo’ladi. bemorning burning uchi qizararadi, tegilganda qattiq og’riq paydo boladi, burun yon devorining yumshoq qismi shishadi. kozning medial burchagini bosgandakuzatiladigan og’riq burchak venasining tromboflebitidan dalolat beradi. kasallikning 3-4kunida furunkul yorilib, undan quyuq yiring oqib chiqadi.yorilgan furunkul o’rnida chuqurcha hosil bo’ladi. bemor shifoxonaga yotqiziladi. konservativ davo qilinadi. antibiotikoterapiya, yumshatish maqsadida malhamlar, uzoq davom etadigan furunkulda fizioterapiya muolajalari, avtogemoterapiya darmondorilar qo’llash yaxshi natija beradi. furunkulni siqib bo’lmaydi, sabab undagi infeksiya venalar orqali bosh miyaga o’tishi mumkin. burun sikozi ( follikulit) - burun dahlizidagi soch ( tuk) xaltachasining stafilokoklar yoki streptokokklarkeltirib chiqaradigan yiringli yallig’lanishdir. bemor nafas olishning qiyinlashishidan , burunda …

5 / 6

uzali yaralar va terining yorilishi kuzatiladi. keyinchalik yaralar qurib, ular o’rnida terining sho’ralashi yuzaga chiqadi. bemor burnida kuchli qichima va og’riq paydo bo’lganidan shikoyat qiladi. ekzema yuz, bosh terisiga tarqalishi mumkin. davolashni organizmning surunkali kasalliklarini bartaraf qilish bilan bog’lash kerak. organizmi umumiy quvvatini oshiradigan va antigistamin preparatlar bilan davolanadi. mahalliy davolashda terini 2-5% li kumush nitrat eritmasi bilan kuydirib, 5% li sintomitsin emulayatsiyasi, lamizil va o’simlik moyi, gidrokortizon yoki prednizonli malhamlar qo’yialadi. burunni pushtirang husnbuzarlari va rinofima – pushtirang husnbuzarliklar – vegetativ innervatsiyaning mahalliy buzulishi natijasida vaqti-vaqti bilan teri va teri osti qon tomirlarini kengayishi sababli burun terisining qizarib turishidir. kasallik tufayli qon tomirlarini kengayishi keyinchalik teleangioektaziyalar paydo bo’lishiga olib keladi. bu joylarda biriktiruvchi to’qima o’sib burun kattalashadi. odamning yuz tuzulishi o’zgarib ketadi. bu kasallik rinofima deyiladi. bu kasallik ko’proq ovqat hazm qilish tizimida kasalligi va qabziyati bo’lgan bemorlarda, shuningdek ko’p spirtli ichimlik ichgan, sovqotgan odamlarda uchraydi. davolashni keltirib chiqaruvchi …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "burun fiziologiyasi"

fan: otorinolaringologiyada hamshiralik ishi fani { nazariy mashg’ulot). 1 - mavzu: burunning yondosh bo’shliqlarining anotomo – fiziologik xususiyatlari. reja. 1. burunning tuzilishi , joylashuvi. 2. burunning qo’shimcha bo’shliqlari haqida tushuncha. 3. burun fiziologiyasi va tekshirish usullari. burun bo’shlig’ini – lotin tilida cavum nazi deb ataymiz. nafas yo’lining boshlang’igh qismi bo’lib, oldindan noksimon teshik orqali havo kirib , orqa tomondan xoana orqali burun hiqildoq yo’liga ochiladi . burun bo’shlig’i - yuqoridan kalla bo’shlig’i , pastdan - og’iz bo’shlig’i , ikki yonboshdan - koz kosalari va yuqorgi jag’ suyagi tanalari bilan chegaralanib turadi. tashqi burun – suyak,tog’ay vayumshoq toqimalardan tuzilgan. uning yuqori qismi - burun ildizi, pastga yo’nalgan qismi – qirra...

This file contains 6 pages in DOCX format (17.1 KB). To download "burun fiziologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: burun fiziologiyasi DOCX 6 pages Free download Telegram