kompyuter virusi

PPTX 15 pages 70.9 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 70.9 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

windows tizimi muhitida matnli axborotlarni yaratish va tahrirlash. microsoft word dasturi kompyuter xavfsizligini ta’minlash. kompyuter viruslari va ulardan himoyalash. kompyuter virusi kompyuter virusi – bu o’lchami jihatidan katta bo’lmagan va maxsus yozilgan dastur (ya’ni bajariluvchi kodning ma’lum bir ketma-ketligi) bo’lib, o’zini boshqa dasturlarga «yozib» qo’yishi (ularni «kasallantiradi»), nusxalarini yaratishi va ularni fayllarga, kompyuterning tizim sohalariga tadbiq qilishi mumkin. bundan tashqari, kompyuterda nazarda tutilmagan turli amallarni bajarishi mumkin. ichida virus bo’lgan dastur «zararlangan» deyiladi. bunday dastur ishni boshlaganda boshqaruvni avval virus oladi. virus boshqa dasturlarni topadi va ularni «zararlaydi» hamda qandaydir zararli amallarni (masalan, fayllarni yoki diskda fayllarning joylashish tartibini buzadi, tezkor xotirani «ifloslantiradi» va h.k) bajaradi. kompyuter virusi - internet orqali suzib yuradigan, kompyuter programmalarini yo'q qilib, ishlamay qolishiga sabab bo'ladigan programma. hozirgi kunda bu viruslarga qarshi antiviruslar ishlab chiqarilgan. viruslar haqida dastlabki ma’lumotlar amerikalik t. j. raynning 1977-yilgi fantastik asarida uchraydi. bu asarda 7000 kompyuter virusdan zararlanganligi haqida so’z …

2 / 15

yuter egasini ogoxlantirmay va uning istagiga qarshi uning dasturiga "joylashtiriladi" va zaryadlangan faylni navbatdagi qoʻyishda koʻpayadi. kompyuter virusi kompyuterning risoladagi ish meʼyorini buzadi, maʼlumotlarni oʻchirib yuboradi, displey (monitor) ekranidagi tasvirni buzadi, hisoblash jarayonini sekinlashtiradi. kompyuter virusi dasturini ishlab chiquvchilar 20-asr 80-yillari boshida aqshda paydo boʻldi, keyin dunyoning barcha mamlakatlariga tarqaldi. kompyuter virusiga qarshi kurashish uchun maxsus dasturlar ishlab chiqiladi. kompyuter virusi klassifikatsiyasi ekspertlarning hisoblariga ko’ra, hozirgi kunda mavjud bo’lgan viruslar soni 10 000 000 dan ortib ketdi. har kuni 8-10 ta yangi viruslar yaratilmoqda. hozirgi kunda amalda harakatda bo’lgan viruslarning soni 300 ga yaqin deb hisoblanmoqda. taniqli virusologlardan biri yevgeniy kasperskiy viruslarni belgilari bo’yicha quyidagicha tasniflashni taklif qiladi: virusning yashash muhiti bo‘yicha yashash muhitini zararlash usuli bo‘yicha destruktiv imkoniyatlari bo‘yicha virus algoritmining o‘zgachaligi bo‘yicha virusning yashash muhiti bo‘yicha: tarmoq – kompyuter tarmog‘i bo‘yicha tarqaladi. fayl – bajarilayotgan fayllarga tadbiq qilinadi. yuklanuvchi – diskning yuklash sektori (boot-sektor)ga tadbiq qilinadi. yashash muhitini …

3 / 15

bo‘lgan com-fayllar yaratadi. «chuvalchang» viruslar – tarmoq bo‘yicha tarqaladi, tarmoq manzillarini hisoblagan holda o‘z nusxalarini jo‘natadi. «parazit» – disk sektorlari yoki fayllar tarkibini o‘zgartiradi. «talaba» – ko‘plab xatoliklarga ega bo‘lgan viruslar. «stels» (ko‘rinmas) viruslar –zararlangan fayl yoki sektorlarga dos murojaatini tutib oladi va o’zining o’rniga zararlanmagan qismlarni qo’yadi. «sharpa» viruslar – hech qanday doimiy kodga ega emas, topish qiyin, virusning asosiy tanasi shifrlangan. makroviruslar – mashina kodlarida emas, word basic tilida yoziladi, word hujjatlarida yashaydi, o‘zini “normal.dot”ga yozadi). kompyuterga viruslar kirishining asosiy yo‘li egiluvchan va lazerli disklar va kompyuter tarmoqlari hisoblanadi. virusga ega bo‘lgan dasturni diskdan yuklash orqali qattiq diskni virus bilan zararlash mumkin. bunday zararlanish tasodifiy bo‘lishi mumkin. bunda disk tizimli bo‘lishi shart emas. uni zararlangan kompyuter disk yurituvchisiga qo‘yish bilan virus tushushi mumkin. kompyuter virus bilan zararlanganda uni aniqlash muhim. buning uchun virus mavjudligining asosiy belgilarini bilish zarur. ularga quyidagilarni kiritish mumkin: ishning to‘xtashi yoki normal ishlab turgan …

4 / 15

htimolligini kamaytiruvchi profilaktik choralar; virusdan himoyalanish uchun maxsuslashtirilgan dasturlar. axborotni himoyalash umumiy vositalari nafaqat viruslardan himoyalanish uchun foydali. bu vositalarning ikkita asosiy turi mavjud: axborotni nusxalash – diskning tizim sohalarini va fayllar nusxalarini yaratish. axborotni ruxsatsiz foydalanishdan chegaralash, xususan dasturlar va ma’lumotlarning viruslar, noto‘g‘ri ishlayotgan dasturlar, foydalanuvchining noto‘g‘ri harakatlaridan himoyalash. kompyuter viruslari haqida ma'lumot troyanlar (trojan horses) – qadimgi yunonlarning troyaga yurishlari davrida qo’llagan hiylasi, ya’ni troyaliklarni otga ishqiboz ekanligidan foydalanib, ularga katta yog’och ot sovg’a qilishlari va bu otning troyaliklar mag’lubiyatiga olib kelishi voqeasidan olingan nom. hozirda troya oti iborasi "hosiyatsiz sovg’a” degan ma’noni bildiradi. kompyuter va internet dunyosida troyanlar "hosiyatsiz programma” deb nomlanishi maqsadga muvofiq. troyanlar odatda internet orqali tarqaladi. troyanlar kompyuteringizga o’rnashib olib, dastlab foydali programma sifatida o’zlarini tanishtiradilar, lekin ularning asl vazifasi foydalanuvchiga noma’lumligicha qoladi. yashirin ravishda ular o’zlarining yaratuvchisi (cracker – yovuz haker) tomonidan belgilangan harakatlarni amalga oshiradilar. troyanlar o’z-o’zidan ko’paymaydi, lekin kompyuteringiz xavfsizligini ishdan …

5 / 15

chang viruslar operatsion tizimning nozik joylaridan foydalanish yoki zararlangan elektron xatlarni ochish yo’li bilan kompyuteringizga o’rnashib olishi mumkin. boot sektor viruslari (bootsector viruses) – bu viruslar kompyuterning ishlay boshlashi (zagruzka) uchun foydalaniladigan qattiq diskning maxsus qismini ishdan chiqaradi. bu virus kompyuteringizni zararlaganidan keyin kompyuter ishlamay qolishi mumkin. odatda floppy disklar orqali tarqaladi. makro viruslar (macro viruses) – macro viruslar bu – o’zlarining tarqalishi uchun boshqa bir programmaning makro dasturlash tilidan foydalanadigan viruslardir. ular odatda microsoft word yoki excel xujjatlarini zararlaydi. operativ xotirada yashovchi viruslar ( memory resident viruses ) - bu viruslar kompyuteringizning operativ xotirasida (ram) yashaydi va zararli harakatini amalga oshiradi. odatda ularni ishga tushirish uchun boshqa virusdan foydalaniladi. ular o’zlarining ishga tushishga yordam bergan virus yopilgan bo’lsa ham kompyuter xotirasida qoladi, shuning uchun ham ularga yuqoridagi nom berilgan. rootkit viruslari (rootkit viruses) – rootkitlar viruslar orasida o’zlarining eng xavfliligi va yashirinishga ustaligi bilan alohida ajralib turadi. rootkitlar kompyuteringizni …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter virusi"

windows tizimi muhitida matnli axborotlarni yaratish va tahrirlash. microsoft word dasturi kompyuter xavfsizligini ta’minlash. kompyuter viruslari va ulardan himoyalash. kompyuter virusi kompyuter virusi – bu o’lchami jihatidan katta bo’lmagan va maxsus yozilgan dastur (ya’ni bajariluvchi kodning ma’lum bir ketma-ketligi) bo’lib, o’zini boshqa dasturlarga «yozib» qo’yishi (ularni «kasallantiradi»), nusxalarini yaratishi va ularni fayllarga, kompyuterning tizim sohalariga tadbiq qilishi mumkin. bundan tashqari, kompyuterda nazarda tutilmagan turli amallarni bajarishi mumkin. ichida virus bo’lgan dastur «zararlangan» deyiladi. bunday dastur ishni boshlaganda boshqaruvni avval virus oladi. virus boshqa dasturlarni topadi va ularni «zararlaydi» hamda qandaydir zararli amallarni (masalan, fayll...

This file contains 15 pages in PPTX format (70.9 KB). To download "kompyuter virusi", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter virusi PPTX 15 pages Free download Telegram