grammatika

PPTX 20 pages 23.7 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.7 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

predmet literaturi i ee naznachenie. lektsiya 2 ma’ruza: gramatika tayyorlovchi: (phd, dotsent)d.e.jabborova reja: 1. grammatika va uning mavzusi 2. grammatik kategoriya, grammatik ma'no va grammatik shakl 3. grammatik ma’nolarni ifodalashning asosiy usullari 4. nutq qismlari va gap bo‘laklari so‘zlami turli qismlarga bo‘lish va so‘z shakllarini yasash va ulami biriktirish tartibi va gaplami tuzish qoidalari haqidagi tilshunoslik fanining muhim bo‘limi grammatika (grekcha gramma — harf, tike — fan) deb ataladi. grammatika haqida qadimiy sharq va g‘arb olimlari yaratgan asarlar mavjud bo‘lib, ular asosan so‘z shaklini o‘zgartirish uchun xizmat qiladigan vositalami (turli qo‘shimchalar, afflkslarni) va gap tuzish tartib-qoidalarini bu bo‘limga kiritganlar. o‘rta asrlarda jahon tillariga taalluqli bo‘lgan umumiy (universal) grammatika yaratish g‘oyasi paydo bo‘ldi. jumladan, 1660-yilda por royalda (parij yaqinida) lanselo va amo “ongli asosda tuzilgan umumiy grammatika”ni taklif etdilar. u qadimiy grek, lotin, o‘rta asr fransuz va qadimiy yahudiy tillari materiallari asosida tuzilgan edi. lekin bu umumiy grammatika va boshqa falsafiy …

2 / 20

shakl, logos - ta’minot) - so‘zlaming grammatik guruhlari, so‘z shaklining xususiyatlari, grammatik shakl, grammatik ma’no va grammatik kategoriyalami o‘rganadi. sintaksis (grekcha syn - birga, taxis - qurilish) so‘zlami biriktirish yo‘li bilan gap tuzish va binobarin, gap ifodalagan fikmi to‘g‘ri va aniq mazmunda yetkazish yo‘llarini o‘rganadi. morfologiya sintaksisga bo‘ysunadi. chunki morfologiya alohida so‘zlaming shakllari, tilning eng kichik ma’nodor birligi hisoblanuvchi morfemalaming turlarini o‘rganadi. sintaksis so‘z birikmalari va gap tuzishda ulaming shakl va mazmun jihatlarini mutanosib ravishda o‘rganiladi grammati̇ka qo‘yi̇lgan maqsadi̇ga ko‘ra nazariy amaliy biror tilning grammatikasini ilmiy tadqiq etish — nazariy grammatika, xalqni savodga o‘rgatish uchun oliy, o‘rta va boshlang‘ich maktablarda va umuman barchaga mo‘ljallangan. amaliy gramatika — jahon tillaridagi grammatik xususiyatlami ilmiy o‘rganuvchi — umumiy grammatika va turli qarindosh yoki qarindosh bo‘lmagan tillardagi grammatik alomatlarni chog‘ishtirib o‘rganuvchi qiyosiy-tipologik grammatika sanaladi. grammatik ma’no va grammatik vosita so‘z — umumlashtiruvchi ma’noga ega. masalan, “paxta” so‘zi ham ko‘chat, ham undan olingan mahsulotni ifodalaydi. …

3 / 20

oirasi, syujetning mantiqiy hikoya qilib bersa bo’ladigan o’zagi. syujet deganda bir butun harakatni, tasvir etilgan xatti-harakatlar zanjirini; fabula deganda esa qayta hikoya qilib berish mumkin bo’lgan voqealar tartibi tushuniladi. syujet komponentlari quyidagilardan iborat: ekspozitsiya epilog prolog yechim kulminatsiya tugun voqea rivoji ekspozitsiya (lot. expozitsio - tushuntirish) – syujetning kirish, boshlanma qismi; asar voqeasi bo’lib o’tadigan joy, qahramonlarning konfliktgacha bo’lgan paytdagi qiyofasi, holatini namoyon etadigan vaziyat, shart-sharoit tasviri. ekspozitsiya harakatni aniqlamaydi, aksincha harakat uchun fon bo’lib xizmat qiladi. ekspozitsiya asardagi o’rniga ko’ra turlicha bo’ladi: tog’ri ekspozitsiya kechiktirilgan ekspozitsiya teskari ekspozitsiya sochma ekspozitsiya tugun - badiiy asar syujetida konflikt va harakatning paydo bo’lishi, boshlanishiga sabab bo’ladigan voqea. tugun harakatni belgilaydi, voqealar rivojiga turtki bo’ladi, unga aniq yo’nalish beradi. ko’pgina asarlarda asosiy voqea tugundan so’ng yuz beradi. tugun kitobxonning asar mavzuini to’g’ri tushunishiga yordam beradi, o’quvchini voqealar ichiga yetaklaydi, qahramonlar taqdiriga qiziqtiradi. voqea rivoji – syujet tugunidan so’ng asarda voqeaning zo’rayib, kengayib, keskinlashib …

4 / 20

o’z kulminatsiyasi bo’lishi mumkin. biroq ular asarning umumsyujet oqimiga bo’ysungan holda bo’lishi lozim. yechim – asarda tasvirlangan voqealarning rivojlanishi natijasida yuzaga kelgan qahramonlarning holati, ular o’rtasidagi kurashning xotimasidir. prolog – (yun. pro – old, avval, logos – so’z; so’z oldi, avvalgi so’z) – adabiy asardagi muqaddimaning bir turi. epilog – (yun. epi – so’ng, logos – so’z; so’ngso’z) – badiiy asar oxirida qahramonlarning keying taqdirini so’zlab beruvchi xotima. xullas, har bir badiiy asarda kishilar tarixan konkret, muayyan sharoitda tasvirlanadi. shunga ko’ra, tipik xarakterlar harakat etgan sharoit, bu sharoitda yuz berish mumkin bo’lgan voqealarnigina syujet qurilishiga material bo’la oladi. shu nuqtalarda ma’ruzamizni tugatamiz, e’tiboringiz uchun rahmat!!! image1.jpg media1.mp4 image2.png image3.jpg /docprops/thumbnail.jpeg maruz: gramatika, ‘tayyorlovehi: )- dotsent)d.f-fabborova

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "grammatika"

predmet literaturi i ee naznachenie. lektsiya 2 ma’ruza: gramatika tayyorlovchi: (phd, dotsent)d.e.jabborova reja: 1. grammatika va uning mavzusi 2. grammatik kategoriya, grammatik ma'no va grammatik shakl 3. grammatik ma’nolarni ifodalashning asosiy usullari 4. nutq qismlari va gap bo‘laklari so‘zlami turli qismlarga bo‘lish va so‘z shakllarini yasash va ulami biriktirish tartibi va gaplami tuzish qoidalari haqidagi tilshunoslik fanining muhim bo‘limi grammatika (grekcha gramma — harf, tike — fan) deb ataladi. grammatika haqida qadimiy sharq va g‘arb olimlari yaratgan asarlar mavjud bo‘lib, ular asosan so‘z shaklini o‘zgartirish uchun xizmat qiladigan vositalami (turli qo‘shimchalar, afflkslarni) va gap tuzish tartib-qoidalarini bu bo‘limga kiritganlar. o‘rta asrlarda jahon tillariga taal...

This file contains 20 pages in PPTX format (23.7 MB). To download "grammatika", click the Telegram button on the left.

Tags: grammatika PPTX 20 pages Free download Telegram